Nghệ thuật hang động cổ nhất thế giới tại Indonesia

Giáo sư Maxime Aubert (Úc) đang nghiên cứu bức tranh hang động cổ ở đảo Muna của Indonesia. Ảnh: Reuters

Indonesia, quốc gia Đông Nam Á nổi tiếng là nơi xuất hiện một số bức vẽ trên đá hang động cổ nhất thế giới. Các nhà khoa học từng phân tích vô số ví dụ về nghệ thuật cổ đại trên toàn cầu, gồm các dấu vết đơn giản trên xương và đá có niên đại hàng chục nghìn năm tuổi.

Tác phẩm nghệ thuật trên đá lâu đời nhất thế giới được phát hiện đến nay ở Indonesia do nhóm các nhà khảo cổ học Indonesia và Úc vừa công bố trên tạp chí Nature. Đồng tác giả của công trình nghiên cứu, Giáo sư Maxime Aubert thuộc Đại học Griffith của Úc nói với AFP: “Chúng tôi thực hiện nghiên cứu ở Indonesia trong một thời gian dài. Tác phẩm vừa tìm thấy là dấu tay in âm bản, được vẽ bằng mực, có lẽ bằng đất son đỏ”.

Đáng chú ý, các ngón tay của một trong những bàn tay được chỉnh sửa trở nên nhọn như móng vuốt, phong cách vẽ tác phẩm trên đá hang động chỉ thấy ở Sulawesi. Các dấu tay được tạo ra bằng cách thổi chất màu lên bàn tay đặt áp sát vào vách hang động, để lại đường viền.

Các nhà khoa học khẳng định, đất son đỏ (red ochre) là loại sắc tố tự nhiên, giàu ô xít sắt, được sử dụng từ thời tiền sử để vẽ tranh trong hang động, vẽ lên cơ thể (trong các nghi lễ, thậm chí để chống nắng) và làm thuốc nhuộm vì độ bền cao.

Để xác định niên đại của tác phẩm nghệ thuật hang động ở Muna, các nhà nghiên cứu tiến hành xác định niên đại của lớp vỏ khoáng chất hình thành trên bề mặt tác phẩm, cùng với kỹ thuật chiếu sáng bằng tia laser. Giáo sư Aubert giải thích thêm: “Kỹ thuật chính xác đó giúp các nhà khoa học xác định niên đại tối thiểu rõ ràng cho bức tranh”.

AFP cho biết, với niên đại 67.800 năm, các hình vẽ ở Muna cổ hơn 1.000 năm so với các hình vẽ bàn tay khác tìm thấy trong một hang động ở Tây Ban Nha được cho là của người Neanderthal, cũng như cổ hơn 15.000 năm so với các tác phẩm nghệ thuật trước đây tìm thấy ở vùng Sulawesi bởi cùng nhóm nghiên cứu trên.

Ngoài việc lập kỷ lục về niên đại, tác phẩm nghệ thuật hang động ở Muna còn cung cấp “manh mối” cho một bí ẩn lịch sử. Trong khi các nhà khoa học vẫn còn tranh cãi về cách thức người hiện đại Homo sapiens lần đầu tiên di cư từ châu Á đến Úc, những bàn tay bằng đất son đỏ ở Muna cho thấy nhóm người này có thể đã đi theo tuyến đường phía bắc, đi thuyền qua các đảo của Indonesia, bao gồm Sulawesi, đến Papua New Guinea. Hoặc, những người di cư có thể đi theo tuyến đường phía nam, đi qua các đảo Sumatra, Java và Bali trước khi đến đảo Timor, sau đó, đi thuyền để đến Úc.

Do đó, tác phẩm đồng thời cung cấp bằng chứng đầu tiên cho thấy người hiện đại từng có mặt trên các đảo của Indonesia vào thời điểm đó.

Reuters trích dẫn nhận định của Giáo sư Maxime Aubert, hình thức nghệ thuật tiền sử trong hang động ở Muna cho thấy nơi đây từng sở hữu một nền văn hóa nghệ thuật phát triển rực rỡ. Các hình vẽ cũng thể hiện một truyền thống nghệ thuật trên đá phức tạp hơn, có thể là một tập quán văn hóa chung của thời đó.

Các nhà khoa học rất muốn khám phá khi nào con người bắt đầu học cách tạo ra nghệ thuật, từ những chấm và đường nét đơn giản đến hình ảnh thể hiện ý nghĩa hơn về bản thân và thế giới xung quanh. Ngoài dấu vết của bàn tay, hang động Manu còn bao gồm các tác phẩm nghệ thuật cổ hình người, chim chóc và các loài động vật giống ngựa, với một số trong đó có niên đại khoảng 4.000 năm trước.

“Đối với chúng tôi, phát hiện trên không phải là kết thúc câu chuyện. Đây là lời mời gọi tiếp tục khám phá và nghiên cứu những điều thú vị trên hành tinh”, Aubert nói với Reuters. Các nghiên cứu trong tương lai có thể giúp các nhà khoa học hiểu được cách truyền thống nghệ thuật này lan rộng khắp thế giới và cách chúng được dệt nên trong những ngày đầu của nhân loại.l

NAM VIỆT