Ngăn chặn đốt rơm rạ sau thu hoạch lúa

Tình trạng đốt rơm rạ trên cánh đồng dọc Tỉnh lộ 10. Ảnh tư liệu: Đỗ Trưởng/TTXVN

Trong những ngày đầu tháng 5/2026, bà con nông dân thành phố Huế vào cao điểm thu hoạch lúa Đông Xuân 2025 - 2026. Nhiều giải pháp ngăn chặn, xử lý đốt rơm rạ được thực hiện từ tuyên truyền, xử phạt đến đưa cơ giới hóa vào xử lý rơm rạ. Tại phường Hóa Châu, nhiều máy cuộn rơm sau thu hoạch lúa hoạt động hết công suất. Khoảng 10 phút, một máy cuộn rơm có thể xử lý rơm trên một sào lúa (500 m2), giúp thu gom rơm để vệ sinh đồng ruộng nhanh chóng. Mỗi cuộn rơm có trọng lượng từ 15 - 20 kg, bán với giá từ 13.000 - 20.000 đồng, để làm nguyên liệu làm nấm. Một cuộn rơm có thể sản xuất được 2 - 3 kg nấm, giá bán trung bình từ 70.000 - 80.000 đồng/kg. Do đó, việc thu gom, cuộn rơm bằng máy không chỉ giúp người trồng lúa tránh đốt rơm, mà còn bán được rơm vừa tăng thu nhập vừa bảo vệ môi trường.

Ứng dụng cơ giới hóa để thu gom, cuộn rơm đang được thực hiện rộng rãi trên các cánh đồng lúa ở thành phố Huế. Tuy nhiên, ở một số diện tích lúa sau thu hoạch, việc đốt rơm rạ vẫn xảy ra. Ngay khi phát hiện, lực lượng chức năng chính quyền các xã, phường trực tiếp đến ruộng để tuyên truyền, nhắc nhở và dừng ngay việc đốt rơm rạ; đồng thời giải thích rõ tác hại của việc đốt rơm rạ như gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và nguy cơ mất an toàn giao thông.

Các địa phương cũng hướng dẫn cách xử lý rơm rạ phù hợp sau thu hoạch, yêu cầu người trồng lúa ký cam kết không đốt rơm rạ. Ngoài sử dụng máy cuộn rơm, rơm sau thu hoạch có thể thu gom để ủ làm phân hữu cơ, sử dụng trong chăn nuôi… giúp người dân tận dụng hiệu quả nguồn phụ phẩm, hướng tới sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững.

Vụ Đông Xuân 2025 - 2026, thành phố Huế có trên 27.500 ha lúa. Đốt rơm rạ tạo ra những đám lửa và khói lớn, lan rộng gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, làm giảm tầm nhìn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Ngày 28/4, UBND thành phố Huế đã ra công văn, yêu cầu các địa phương, đơn vị triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát, xử lý tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch lúa. Cơ quan này nhấn mạnh, các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng đốt rơm rạ, mà không kịp thời ngăn chặn, xử lý. Các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, yêu cầu các Hợp tác xã và xã viên ký cam kết không đốt rơm rạ sau thu hoạch; đồng thời thực hiện kiểm điểm, xử lý trách nhiệm người đứng đầu nếu để xảy ra vi phạm.

Căn cứ tình hình thực tế, các địa phương bố trí lực lượng thường trực kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp đốt rơm rạ. Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương tổ chức các đoàn kiểm tra tại cơ sở. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, đề xuất hình thức xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra tình trạng đốt rơm rạ kéo dài, gây bức xúc trong dư luận.