Muối hầm có tác dụng gì với sức khỏe?

1. Muối hầm là gì?

Muối hầm được chế biến bằng phương pháp nhiệt luyện (nung) trong thời gian dài, khiến cấu trúc và tính chất của muối biển thông thường xảy ra sự thay đổi đáng kể.

Muối hầm là sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và nguyên lý biến đổi vật chất hiện đại.

Đông y thường nhắc đến muối với tên gọi Thanh diêm. Theo Đông y, muối có vị mặn, tính lạnh, đi vào các kinh vị, thận, tâm; có tác dụng tả hỏa, thanh tâm, lương huyết giải độc, nhuận táo thông tiện; thường được dùng với vai trò sứ giả giúp dẫn thuốc vào thận, giáng nạp thận khí.

Theo khoa học hiện đại, muối ăn hay natri clorua là một chất điện giải thiết yếu, đóng vai trò sống còn đối với sự tồn tại của cơ thể. Muối có nhiều vai trò trong các hoạt động của cơ thể người như:

Giúp duy trì sự cần bằng chất lỏng, điều chỉnh lượng nước trong và ngoài tế bào.
Dẫn truyền xung thần kinh và co cơ.
Hỗ trợ tiêu hóa, sản xuất acid trong dịch vị.
Giúp hấp thu và vận chuyển chất dinh dưỡng

Có thể thấy, muối có rất nhiều vai trò quan trọng với sức khỏe con người, trong đó muối hầm lại là loại muối đặc biệt, có nhiều tác dụng ưu việt so với các loại muối khác.

Muối hầm không chỉ có tác dụng như muối thông thường mà còn được loại bỏ tạp chất.

2. Cách làm muối hầm

Việc tự làm muối hầm tại nhà hoàn toàn có thể thực hiện được nếu có sự kiên nhẫn và dụng cụ phù hợp để đảm bảo muối đạt được độ "chín" và tính kiềm mong muốn.

Nguyên liệu và dụng cụ:

Muối biển, chọn loại muối hạt to, trắng sạch, không lẫn tạp chất.
Nồi gốm hoặc niêu đất.
Bếp than hoặc bếp củi (nếu dùng bếp gas, bếp điện cần kiểm soát tốt nhiệt độ).

Cách làm:

Rửa sơ muối hột qua nước muối loãng để loại bỏ bụi bẩn, sau đó để thật ráo nước. Khi rửa sẽ có 1 phần muối bị tan, nhưng do thời gian ngắn và dung dịch muối quá bão hòa nên muối sẽ không bị tan hết.
Cho muối vào khoảng 2/3 niêu đất, đun lửa nhỏ để hơi nước thoát hết ra ngoài trong khoảng 1 - 2 giờ. Sau đó, đậy nắp thật kín, dùng hỗn hợp đất sét trộn muối để trám kín kẽ hở giữa nắp và thân nồi.
Tăng nhiệt độ lên cao và duy trì liên tục trong 10 đến 12 giờ. Trong quá trình nung, muối có thể phát ra tiếng nổ lách tách nhỏ bên trong niêu do đó ở bước này cần đảm bảo nắp đậy chắc chắn để tránh muối bắn ra ngoài.
Để nguội tự nhiên hoàn toàn mới mở nắp, lúc này muối sẽ kết thành khối trắng tinh, khô ráo, thực hiện tán nhỏ hoặc xay mịn. Muối hầm đạt chuẩn phải khô tuyệt đối, mịn như phấn và không còn vị chát đắng của muối sống.
Đựng trong hũ thủy tinh hoặc hũ gốm kín, đặt nơi khô ráo.

3. Tác dụng của muối hầm

Muối hầm có nhiều ưu điểm vượt trội so với muối biển thông thường hay muối tinh luyện. Quá trình nung muối ở nhiệt độ cao tạo ra sự biến đổi về lý hóa cùng nhiều tác dụng ưu việt của muối hầm như:

Tính kiềm hóa: Đây là ưu điểm lớn nhất của muối hầm. Khác với muối biển thông thường có tính trung tính hoặc hơi axit do chứa các tạp chất khoáng gốc clorua, muối hầm qua quá trình nung nóng ở nhiệt độ cao sẽ chuyển sang tính kiềm, qua đó hỗ trợ giúp trung hòa lượng axit dư thừa trong cơ thể, là nguồn cơn của nhiều bệnh mạn tính và viêm nhiễm. Điều này cực kỳ có lợi cho hệ tiêu hóa và những người có cơ địa nhạy cảm.

Quân bình âm dương: Muối hầm có tính dương mạnh hơn giúp quân bình âm dương, làm ấm cơ thể, trục hàn, đặc biệt tốt cho người tạng hàn, người hay bị lạnh tay chân hoặc tiêu hóa kém do tỳ vị hư hàn.

Loại bỏ bớt tạp chất không có lợi cho sức khỏe:Muối biển thô dù giàu khoáng chất nhưng thường lẫn các hợp chất dễ bay hơi hoặc các tạp chất không tốt cho sức khỏe. Quá trình nung muối giúp loại bỏ các gốc kim loại nặng dễ bay hơi và các tạp chất có vị chát, đắng.

Do vậy muối hầm trở nên tinh khiết hơn, vị mặn thanh, hậu ngọt, không gây kích ứng niêm mạc dạ dày và cổ họng như muối sống. Ngoài ra muối hầm cũng là loại muối ổn định, dễ bảo quản hơn, có cấu trúc mịn, dễ hấp thu hơn so với các loại muối thông thường.

4. Lưu ý khi dùng muối hầm

Dù có nhiều tác dụng tốt hơn so với muối thông thường, muối hầm vẫn là một loại muối, vì vậy khi sử dụng cũng cần lưu ý không nên sử dụng với lượng quá nhiều, thận trọng với người bệnh thận, người tăng huyết áp.

Ngoài ra, không nên thay thế hoàn toàn muối iod bằng muối hầm do quá trình nung trong thời gian dài có thể làm thất thoát lượng lớn iod tự nhiên có trong muối biển. Nếu không thể tự làm muối hầm, nên chọn mua muối hầm ở nơi uy tín, tránh mua phải loại muối hầm giả có trộn vôi bột hoặc hóa chất làm trắng.

BS. Nguyễn Huy Hoàng