Một ngày theo thợ săn chuột đồng

Giăng chài bắt chuột

Dịp cuối năm, khi những cánh đồng hết vụ lúa tại các xã Phương Tú, Đồng Tân, Minh Đức, Kim Đường, Trung Tú (Ứng Hòa, Hà Nội) chỉ còn trơ lại các gốc rạ là những nhóm thợ lại bắt đầu bước vào mùa săn bắt chuột đồng.

Nhóm của anh Nguyễn Duy Tuấn (Minh Đức, Ứng Hòa, Hà Nội) có gần chục thành viên đã có nhiều năm đi săn chuột khắp các cánh đồng lớn nhỏ ở các xã trong huyện Ứng Hòa.

Trước khi đào hang hoặc phát bụi rậm để săn chuột, thợ săn chuột đồng thường giăng lưới chài để “đón lõng” chuột.

Tuy nói là "thợ săn" chuột nhưng các thành viên trong nhóm chỉ “đi săn” vào lúc nông nhàn, rỗi rãi chứ bình thường các thành viên trong nhóm vẫn đi phụ hồ, thợ xây, chạy xe ba gác,… kiếm sống trên thành phố. Dịp cuối năm ít việc nên về quê đi săn để kiếm thêm thu nhập.

Địa điểm mà nhóm của anh Tuấn quyết định đi săn trong ngày hôm nay là cánh đồng rộng bát ngát nằm dọc hai bên tỉnh lộ 428 đoạn qua xã Phương Tú (Ứng Hòa, Hà Nội).

Đồ nghề được nhóm chuẩn bị sẵn cho buổi đi săn hôm nay không thể thiếu cuốc, thuổng dùng để đào hang chuột; dao cán dài để phát bụi rậm; lưới chài mắt to dùng để giăng bẫy chuột; móc sắt để bẻ răng chuột, túi lưới để đựng chuột; găng tay để bắt chuột;…

Chuột đồng bị mắc vào chài lưới khi cố thoát ra khỏi hang

Sau khi chọn một đoạn mương nước bỏ hoang với nhiều bụi rậm, các đống rơm rạ lưu cữu lại sau vụ gặt mà theo các thợ săn nhiều kinh nghiệm là có thể có nhiều chuột, các thành viên trong nhóm bắt đầu ai vào việc nấy.

Người thì giăng chài để “đón lõng” chuột, người thì dùng dao phát để phát quang bụi rậm, người thì dùng cuốc, gậy gộc đập vào bờ bụi để đuổi chuột, người thì đeo găng tay đứng sẵn chờ bắt chuột. Tất cả đều phối hợp với nhau nhịp nhàng, ăn ý khi đã có nhiều cuộc đi săn cùng nhau.

Là người có nhiều năm “theo nghề” nhất nên anh Tuấn có khá nhiều kinh nghiệm trong việc xác định địa điểm có nhiều chuột cũng như đặc tính của loài động vật gặm nhấm này.

Anh Tuấn cho biết chuột đồng có loại đào hang, có loại chỉ làm tổ trong các bụi rậm. Chuột đào hang thường rất to nhưng số lượng mỗi hang thường ít, mỗi hang chỉ có một đến hai con, hang nào có chuột đàn ở thì cũng chỉ khoảng chục con đổ lại.

Riêng loại chuột làm tổ trong các bụi rậm thường không to nhưng đông con. Mỗi tổ ít nhất cũng có bốn năm con, tổ lớn thì có khi tới hàng chục con, thậm chí có tổ lớn lên tới vài chục con.

Chuột đồng sau khi bắt được sẽ bị bẻ răng nanh để không thể cắn thủng túi đựng.

"Thích nhất là săn loại chuột làm tổ ở trong bụi vì vừa dễ bắt, có khi đập đập vài cái là đã thấy chuột chạy, không mất nhiều công sức để cuốc đất đào hang. Nhất là nếu gặp những tổ chuột lớn, đông con thì coi như “trúng quả”, anh em bắt mỏi tay mới hết”, anh Tuấn cho hay.

Đúng như lời anh Tuấn nói, ngay khi cả nhóm vừa bắt đầu phát cỏ và đánh động thì những tiếng rúc rích, chạy lịch xịch của đám chuột trong bụi đã bắt đầu vang lên.

Lúc những đống rơm rạ, bụi cỏ rậm được hất tung và phát hết, năm con chuột to như cổ tay người lớn bỗng lao vụt ra, chạy thục mạng để thoát thân. Tuy nhiên, chạy chưa được bao xa thì cả đàn đều lao vào tấm lưới chài đã được giăng sẵn từ trước đó.

Sau khi chuột được bẻ răng sẽ được cho vào các túi lưới chuẩn bị sẵn.

Bị vướng lưới, cả đám chuột giãy giụa, cắn rứt điên cuồng nhưng chỉ một lúc thì kiệt sức, nằm in thin thít. Từng con chuột sau khi được gỡ ra khỏi chài sẽ bị bẻ răng trước khi cho vào túi lưới và tất cả đều phải đảm bảo còn sống thì mới bán được.

"Chuột vướng vào chài thì có chạy đằng trời, càng cắn, càng giãy thì càng mắc chặt hơn”, anh Phạm Văn Bình – người trong nhóm được giao nhiệm vụ giăng lưới đón lõng và bắt chuột cho biết.

Rủi ro nghề săn chuột

Theo các thợ săn chuột, nghề này trông có vẻ đơn giản nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro khi “hành nghề”. Nỗi ám ảnh lớn nhất đối với các nhóm thợ săn chuột đó là việc chạm trán phải…rắn độc.

Anh Nguyễn Duy Tuấn cho biết dù nhóm mình may mắn chưa trực tiếp chạm chán rắn độc nhưng đã từng chứng kiến việc một người trong nhóm khác bị cắn cách đây đã khá lâu nhưng đến giờ nhiều người vẫn sợ.

Đó là lần nhóm của anh Tuấn cùng với một nhóm thợ săn chuột khác bên huyện Phú Xuyên (Hà Nội) sang cánh đồng thuộc xã Kim Đường (Ứng Hòa, Hà Nội) để săn chuột.

Nghề săn chuột đồng nếu không cẩn thận cũng tiềm ấn nhiều rủi ro

Lúc đào sắp hết một hang khá lớn dưới một gốc cây duối to, vì vướng rễ cây và do đất đá, rác rưởi rơi xuống nhiều nên một người trong nhóm thợ săn chuột dùng tay vào để moi đất đá, rác rưởi trong hang ra.

Khi người này thò tay vào móc thì bỗng nghe tiếng phì phì rồi thấy nhói một cái ở đầu ngón tay nên vội rút tay ra thì thấy máu chảy, kế đó là một con rắn hổ mang dài hơn một mét lù lù trườn ra.

Cả nhóm thợ săn chuột kia sau khi đập chết con rắn liền hò nhau đưa người bị cắn đi viện cấp cứu. Người bị rắn cắn dù may mắn thoát chết nhưng vẫn phải tháo bỏ hai đốt ngón tay do hoại tử.

Chuột đồng được bán với giá từ 200 - 250 nghìn đồng/kg.

Rút kinh nghiệm từ lần đấy đấy nên trong những lần đi săn sau này, các nhóm thợ săn chuột khác đều nhắc nhở nhau hết sức cẩn thận và tuyệt đối không thò tay vào để moi, móc hang chuột mà phải dùng cuốc, thuổng hoặc móc sắt để tránh những tai nạn đáng tiếc xảy ra.

Kết thúc buổi đi săn ngày hôm nay, nhóm của anh Tuấn bắt được khoảng 30kg chuột. Đến cuối ngày sẽ có người đến thu mua chuột cho các nhà hàng bán làm đặc sản chuột đồng.

Với giá dao động từ 200 – 250 nghìn đồng/kg chuột đồng như hiện nay, mỗi thành viên trong nhóm thợ săn sẽ có công khoảng 300 – 400 nghìn đồng.

"Dù sao thì cũng coi là có thêm đồng ra đồng vào dịp cuối năm nhưng không phải hôm nào cũng bắt được nhiều như hôm nay. Những hôm bắt được ít thì anh em làm thịt rồi ngồi lai rai với nhau”, anh Tuấn vui vẻ cho biết.