Một ngày ở làng biển

Lễ hội Cầu Ngư làng Diêm Phố. Ảnh: T.L

Những miền biển gây thương nhớ

Tôi ham thích những miền chân sóng - nơi có những ngư dân cần cù, chăm chỉ, bám biển vươn khơi, nên đã có những ngày cho bản thân sống chậm lại. Chậm để hiểu hơn về cuộc sống miền biển, những con người quanh năm “ăn sóng nói gió”. Có những đêm nghỉ ở làng, từ nửa đêm những âm thanh của biển, nhịp sống lao động đã vọng lại, vừa xa lại vừa gần, đan xen cùng tiếng sóng vỗ. Những bóng đèn xa xa phía sóng, mờ nhòe giống như đóa hoa ngủ trong biển sương... Nhiều làng biển nằm đẹp đến mê li, gây thương nhớ cho du khách. Những cái tên Sầm Sơn, Hải Tiến, Nghi Sơn, Hải Hòa... xinh đẹp lay động lòng người.

Đầu năm mới, đến những làng biển khách sẽ dễ dàng cảm nhận được nét văn hóa độc đáo trong không khí lễ hội. Nhiều lễ hội quy mô lớn được tổ chức, thu hút đông đảo người dân và du khách. Sang tháng 4 dương lịch, khởi đầu mùa du lịch, các lễ hội văn hóa hiện đại lần lượt được tổ chức, trở thành một nét văn hóa độc đáo, mới lạ.

Nhắc đến biển xứ Thanh, phải nhắc đến Sầm Sơn - nơi trời đất, sông biển giao hòa tạo nên vẻ đẹp thơ mộng; nơi các giá trị văn hóa - lịch sử trường tồn, ẩn chứa nhiều câu chuyện thấm đẫm sắc màu huyền thoại; nơi những lễ hội truyền thống và hiện đại diễn ra náo nhiệt, tạo nên không gian rực rỡ sắc màu. Không phải ngẫu nhiên Sầm Sơn được mệnh danh là “thiên đường mùa hạ”. Nơi đây bãi biển thoai thoải, cát trắng mịn, kề bên là dãy núi Trường Lệ xanh biếc...

Điều đáng nói, qua nhiều năm người dân đặc biệt coi trọng tín ngưỡng. Vì lẽ đó, ở các làng biển dường như không có nơi nào thiếu vắng bóng dáng của các đền, chùa, miếu, phủ... Cụm di tích nghè Diêm Phố, nay thuộc xã Vạn Lộc, là một địa chỉ tâm linh đặc biệt, có kiến trúc của nghè - chùa - miếu - phủ trong cùng một quần thể. Cụm di tích đa dạng sắc thái văn hóa tín ngưỡng bao gồm: Đền thờ Tứ vị thánh nương, đền thờ Thánh mẫu, chùa Liên Hoa, đền thờ Đức vua thông thủy - Nẹ Sơn, đền thờ Cá Ông... Vào những ngày lễ, tết, người dân quanh vùng lại đến đây cầu mong biển lặng, sóng êm, mưa thuận, gió hòa để người dân ra khơi thu được nhiều tôm cá.

Vào mùa xuân, rất nhiều người dân dự lễ hội Cầu Ngư ở Diêm Phố. Giá trị cốt lõi của lễ hội là hướng về cội nguồn lịch sử, tưởng nhớ công đức các vị thần, các bậc tiền nhân đã có công khai phá đất đai, lập làng, lập nghề và xây dựng làng Diêm Phố. Bên cạnh đó, còn gửi gắm ước nguyện bình an, hạnh phúc, cầu cho biển lặng, sóng yên, tôm cá đầy khoang. Ngày nay, lễ hội đã trở thành tâm điểm văn hóa không chỉ của riêng người dân miền biển Diêm Phố, mà còn của du khách thập phương.

Nhịp sống giản dị

Khu vực huyện Quảng Xương cũ có nhiều bãi biển đẹp giúp du khách có cảm giác được sống chậm lại. Đi nhiều vùng biển, nhưng Eo Gió Bãi Ngang (xã Quảng Bình) là một trong những nơi hấp dẫn tôi nhất. Mỗi bước chân lạc vào nơi này, như bước vào một thế giới hoàn toàn khác. Tiếng sóng biển vỗ nhẹ nhàng mang đến sự thư thái và yên bình. Biển nơi đây sở hữu bãi cát trải dài, trắng mịn, cảnh sắc thiên nhiên chưa bị tác động nhiều. Giá trị du lịch ở đây đem lại từ văn hóa bản địa, không gian, trải nghiệm làng biển. Du khách đến đây được trải nghiệm ẩm thực làng chài, đi chợ cá, tham gia trò chơi bãi biển, check in...

Nhịp sống làng biển. Ảnh: Nguyễn Văn Học

Thức dậy vào buổi sáng ở vùng biển xã Quảng Bình, bạn có thể ngắm mặt trời mọc và đi bộ trên biển đón nắng sớm. Khoảng 7h đến 8h sáng là thời gian thuyền cá vào bờ, du khách có thể tận hưởng trải nghiệm mua hải sản tươi xanh ngay tại bến. Những chiếc thuyền trở về bến mang theo thành quả của một đêm, cũng có khi là của nhiều ngày vươn khơi. Tiếng người gọi nhau, tiếng cười nói xen lẫn tiếng sóng tạo nên âm thanh vui nhộn. Hải sản được đưa lên bờ, tươi rói. Các thương lái đã chờ sẵn để mua những mẻ hải sản vừa cập bến, và mang đi muôn nơi, góp phần làm nên những bữa ăn ngon trong các gia đình. Không khí bến cá lúc này vừa khẩn trương vừa rộn ràng. Không gian nơi này không chỉ để giao thương, mà còn là địa chỉ sinh hoạt quen thuộc, nơi gắn bó với cuộc sống mưu sinh từ ngày này qua ngày khác.

Khi mua bán xong, công việc của ngư dân vẫn chưa kết thúc. Lưới được gỡ cá, giặt sạch rồi phơi dọc bãi cát. Buổi trưa, khi nắng lên cao, bãi biển trở nên yên ả hơn. Những con thuyền nằm nghỉ ngơi sau chuyến ra khơi, giống như những đóa hoa trên cát vàng. Mọi sinh hoạt trong làng chài dường như chậm lại. Trong những ngôi nhà ven biển, bữa cơm trưa giản dị được dọn ra, thường là những món vừa đánh bắt, đậm vị biển cả. Chiều xuống, người dân tranh thủ sửa soạn lại ngư cụ, chuẩn bị cho chuyến ra khơi tiếp theo. Nhịp sống đều đặn nhưng không hề đơn điệu, họ hiểu biển, nương theo để sống khoan hòa với biển cả mênh mông.

Qua nhiều lần trò chuyện với ngư dân Viên Văn Thuận - một người địa phương, tôi hiểu được rằng người dân làng biển tin mỗi chuyến ra khơi, “mở biển” tháng giêng có thể quyết định cả một năm bội thu hay mất mùa. Vì thế, ngay từ những ngày đầu xuân, không ít gia đình đã chuẩn bị lễ cúng mở cửa biển, cúng thuyền... gửi gắm lời cầu mong “thuận buồm xuôi gió”, “trời yên biển lặng”.

Nguyễn Văn Học