Loài cây mọc dại hỗ trợ người bị viêm dạ dày

Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, bồ công anh là loài cây mọc hoang hoặc được trồng ở các vùng đất ẩm, ven đồi, bãi cỏ khắp các vùng miền trên cả nước.

Cây có vị đắng nhẹ, tính mát, quy vào hai kinh can và vị. Với đặc tính này, bồ công anh mang lại công dụng chính là thanh nhiệt giải độc, giảm viêm, giảm cảm giác nóng rát và hạn chế các gốc tự do gây hại.

Trong dân gian, bồ công anh thường được biết đến như một loại thảo mộc có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và lợi tiểu.

Những năm gần đây, các nhà nghiên cứu y học bắt đầu dành sự quan tâm đến vai trò của loài cây này đối với hệ tiêu hóa. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi bệnh viêm dạ dày ngày càng phổ biến do áp lực căng thẳng, chế độ ăn uống thiếu điều độ và sự xâm nhập của vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori).

Về mặt dược lý, bồ công anh sở hữu hệ thống hoạt chất vô cùng phong phú và có giá trị cao. Nhóm chất flavonoid gồm luteolin, quercetin và apigenin có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, đồng thời kháng viêm hiệu quả. Thành phần polyphenol với các acid caffeic, acid chlorogenic góp phần bảo vệ tế bào và giảm thiểu tổn thương niêm mạc.

Cây bồ công anh có nhiều hoạt chất hỗ trợ bệnh viêm dạ dày. Ảnh: Hồng Vân 

Các hợp chất sesquiterpene lactones như taraxinic acid, taraxasterol giúp điều hòa hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, các chất đắng như taraxacin cùng glycoside đắng kích thích tiết mật và men tiêu hóa, trong khi chất nhầy mucilage tạo ra lớp màng bảo vệ nhẹ cho niêm mạc. Các khoáng chất như kali, canxi, magie cũng giúp cân bằng môi trường dịch tiêu hóa.

Xét trên cơ chế sinh học, các nghiên cứu đã chỉ ra những tác động tích cực của bồ công anh đối với dạ dày. Hoạt chất flavonoid có khả năng ức chế sự tăng trưởng của vi khuẩn trong khi polysaccharide từ rễ cây làm giảm tính bám dính của vi khuẩn vào niêm mạc.

Mặc dù không mạnh bằng kháng sinh, đây vẫn là giải pháp hỗ trợ quan trọng cho các trường hợp viêm dạ dày do nhiễm H. pylori.

Đồng thời, chất nhầy trong bồ công anh giúp tạo lớp màng bảo vệ tạm thời tương tự các thuốc bảo vệ dạ dày nhẹ, kết hợp với acid chlorogenic kích thích tái tạo tế bào mới. Ngoài ra, polysaccharide còn hỗ trợ ổn định phản ứng miễn dịch, giảm tình trạng viêm quá mức và thúc đẩy hồi phục mô ở người bệnh mạn tính.

Lương y Phùng Tuấn Giang cũng lưu ý, dù có nhiều lợi ích, bồ công anh không phải “thuốc chữa viêm dạ dày” mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Ngoài ra, người có cơ địa dị ứng với họ Cúc (Asteraceae), người suy gan, thận cần thận trọng khi sử dụng. Phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thảo mộc này.