Hòa giải ở cơ sở: 'Sợi dây' thắt chặt tình làng nghĩa xóm

Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Păng Dung Phạm Ngọc Chiêm (bên trái) cũng là Tổ trưởng THG của thôn, thường xuyên nắm bắt tâm tư, tình cảm của bà con trong thôn

Gắn kết cộng đồng

Tại thôn Păng Dung, xã Đam Rông 1 - địa bàn có nhiều hộ dân đi kinh tế mới, đa dạng về dân tộc và văn hóa - những mâu thuẫn phát sinh trong đời sống là điều khó tránh khỏi. Chính vì vậy, công tác hòa giải ở cơ sở luôn được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng.

Ông Phạm Ngọc Chiêm - Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Păng Dung cho biết, thôn hiện có một THG gồm 6 thành viên là đại diện các đoàn thể, Ban Nhân dân thôn và các giáo khu. Trong năm qua, tổ đã tham gia hòa giải 4 vụ việc, chủ yếu liên quan đến tranh chấp đất đai. “Công tác hòa giải phải được tiến hành kịp thời. Chúng tôi nắm chắc thông tin ngay từ đầu, phân tích cho bà con hiểu cả trên góc độ pháp luật lẫn tình cảm lâu dài. Giải quyết mâu thuẫn nhưng vẫn phải giữ được sự gắn bó, đồng thuận trong cộng đồng. Mỗi vụ hòa giải thành công là một niềm vui, bởi cái được lớn nhất không phải là thắng - thua, mà là giữ được tình làng nghĩa xóm”, ông nói.

Cách làm “lấy tình làng nghĩa xóm làm gốc” đã mang lại hiệu quả rõ nét. Nhiều vụ việc nếu để kéo dài có thể phát sinh đơn thư, khiếu nại vượt cấp, song đã được giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở. Tại thôn 5, xã Đam Rông 2 - địa bàn rộng với nhiều tiểu khu - vai trò của người có uy tín trong cộng đồng càng được phát huy. Ông Phi Prơng K’Jon - Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn cho biết, THG luôn phối hợp chặt chẽ với già làng, người có uy tín tại từng cụm dân cư để kịp thời nắm bắt, giải quyết các vấn đề phát sinh, nhất là tranh chấp đất đai, bạo lực gia đình.

“Hòa giải không chỉ là phân định đúng - sai, mà quan trọng hơn là lắng nghe, phân tích và thuyết phục. Khi thấy bà con hiểu ra, vui vẻ và hòa thuận trở lại, tôi cảm thấy rất tự hào vì đã góp phần mang lại giá trị tích cực cho cộng đồng”, ông K’Jon chia sẻ. Công tác hòa giải ở thôn cũng được gắn với các phong trào như “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, phong trào “Bảo vệ an ninh Tổ quốc”, góp phần giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận

Tính đến nay, toàn tỉnh Lâm Đồng đã xây dựng được mạng lưới hòa giải rộng khắp với 2.777 THG và 16.019 hòa giải viên. Thành phần tham gia là những người nòng cốt, có uy tín trong cộng đồng như tổ trưởng, tổ phó tổ dân phố, cán bộ Mặt trận, đại diện các đoàn thể và già làng, người có uy tín. Riêng trong năm 2025, các THG trên toàn tỉnh đã tiếp nhận và giải quyết 3.754 vụ việc, trong đó hòa giải thành công 2.870 vụ, đạt tỷ lệ 76,5%. Kết quả này góp phần quan trọng trong việc giảm thiểu đơn thư khiếu nại, tố cáo vượt cấp, tiết kiệm thời gian, chi phí cho Nhà nước và Nhân dân.

Theo bà Nguyễn Thị Nhung - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đam Rông 1, công tác hòa giải ở cơ sở đã góp phần tăng cường đoàn kết, ổn định an ninh trật tự và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. “MTTQ xã luôn phối hợp với các đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân hiểu rõ pháp luật, giải quyết mâu thuẫn ngay từ đầu, không để phát sinh khiếu kiện kéo dài”, bà Nhung cho biết.

Không chỉ dừng lại ở việc giải quyết tranh chấp, hoạt động hòa giải ở cơ sở còn là kênh quan trọng để tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến Nhân dân. Thông qua hòa giải, phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” được thực hiện sinh động, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Theo đánh giá của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, công tác hòa giải ở cơ sở đã phát huy hiệu quả thiết thực, không chỉ dừng lại ở việc giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp, mà còn trở thành cầu nối quan trọng, lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng. Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền, củng cố và kiện toàn đội ngũ hòa giải viên, đồng thời tăng cường tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ.

Việt Quỳnh .