'Dạo quanh Tây Mỗ' theo chân một nhiếp ảnh gia người Pháp

Triển lãm ảnh được tổ chức tại sân đình làng Tây Mỗ

Triển lãm mang tên “Dạo quanh Tây Mỗ”, tuyển chọn gồm 60 trong số hàng nghìn bức ảnh của tác giả Daniel Frydman, một người bạn Pháp của Tây Mỗ chụp những năm đầu của thập kỷ 2010, khi ngôi làng được ví như “Hollywood của Hà Nội” đang chuyển mình hòa vào làn sóng đô thị hóa ồ ạt.

Khi ấy, Daniel đã nhận ra vẻ đẹp bình dị thân thương trước nguy cơ bị biến mất do sự thay đổi quá nhanh và có phần mất kiểm soát, và ông đã tự lang thang mọi ngóc ngách làng, ghé thăm rất nhiều gia đình, tham dự các lễ hội, từ Lễ rước xôi mồng 8 tháng Giêng, Tết Trung thu, đến lễ cải mộ giữa đêm của một gia đình…

Bộ ảnh lưu giữ vẻ đẹp cổ kính mang đậm chất văn hóa của một ngôi làng đất Thăng Long

Bằng tình yêu dành cho văn hóa Việt Nam nói chung và cho Tây Mỗ nói riêng, Daniel Frydman đã lưu giữ vẻ đẹp cổ kính mang đậm chất văn hóa của một ngôi làng đất Thăng Long. Đó là những cánh cổng cũ kỹ rêu phong, những lối đi ngoằn ngoèo lát gạch đỏ, ao bèo xanh ngắt, ruộng lúa bạt ngàn, chiếc giếng cổ điển hình, những miếu, những đình, những chùa, và tất nhiên không thể thiếu những gương mặt người già, trẻ nhỏ, những buổi chọi gà hay những ván cờ tướng, những buổi họp chợ, những buổi sinh hoạt múa hát cộng đồng…

Các bức ảnh trong triển lãm được tạm chia thành 5 chủ đề: công trình tín ngưỡng, cổng và nhà cổ, cảnh sinh hoạt đời thường, quang cảnh làng, hiện đại hóa. Chúng như một thước phim chầm chậm khiến ai nấy khẽ reo lên khi chợt nhận ra chính bản thân mình, nhận ra người quen, họ hàng, những đứa trẻ nay đã có gia đình, và cả những người đã khuất.

Các bức ảnh trong triển lãm được tạm chia thành 5 chủ đề: công trình tín ngưỡng, cổng và nhà cổ, cảnh sinh hoạt đời thường, quang cảnh làng, hiện đại hóa

Điều đáng nói là triển lãm được thực hiện với đóng góp của dân làng và một vài thành viên Hội “Tây Mỗ - quê hương tôi". Theo chị Trần Thị Khánh Vân - một người tham gia tổ chức triển lãm, con dâu của Tây Mỗ, “đây thực sự là món quà Tết tuyệt vời, một câu chuyện kể sinh động, một chuyến du ngoạn giữa quá khứ (tuy chưa phải quá xa) và hiện tại, giúp mọi người xích lại gần nhau, gợi lại những kỷ niệm ấu thơ của lũ trẻ Tây Mỗ cách đây hơn một thập kỷ. Nó cũng là tình yêu quê hương, là tình làng nghĩa xóm, là lời tự tình và nhắc nhở các thế hệ trước nhiệm vụ phải giữ gìn vẻ đẹp văn hóa làng. Và nó còn là niềm tự hào về truyền thống văn hóa của người dân Tây Mỗ khi được tái hiện qua con mắt tinh tế, khách quan của một người bạn nước ngoài”.

Các bức ảnh không có tiêu đề hay viết những mẩu chuyện minh họa

Các bức ảnh được chụp khoảng 10 năm trước khi Tây Mỗ đang hòa vào làn sóng đô thị hóa

Các bức ảnh không có tiêu đề hay viết những mẩu chuyện minh họa, bởi theo nhiếp ảnh gia Daniel Frydman, “những bức ảnh này là câu chuyện của các bạn. Đơn giản, có lẽ tôi chỉ giống như một cú hích nhẹ để ngôi làng của các bạn được trân quý theo cách khác đi một chút”.

“Triển lãm ảnh nằm trong khuôn khổ một hoạt động bảo tồn di sản. Trong tiếng Pháp, từ di sản có chung nguồn gốc với từ Tổ quốc, tức từ "cha" trong tiếng Latin. Di sản chính là những gì mà cha ông ta để lại, và tôi nhận thấy rằng, đối với người Việt Nam nói chung và người dân Tây Mỗ nói riêng, việc gìn giữ nguyên vẹn di sản này là một việc khó khăn, bởi đôi khi nó đối nghịch với sự hiện đại mà con người luôn vô cùng khát khao có được. Tôi xin chúc người dân Tây Mỗ luôn vững vàng” - nhiếp ảnh gia Daniel Frydman chia sẻ trong Lời giới thiệu triển lãm.

Nhiếp ảnh gia Daniel Frydman sinh tại Paris ngay sau chiến tranh và luôn mang tinh thần Paris. Ông chỉ chụp ảnh từ khi nghỉ hưu (trước đây là thầy giáo). Ông từng triển lãm ở Verneuil, Paris, Cahors, Saulieu… (Pháp). Tại Việt Nam, ông từng triển lãm ở Hà Nội nhân dịp 1000 năm Thăng Long và Đà Nẵng.

Ông đã xuất bản gần 30 sách ảnh, với nhiều cuốn về Việt Nam, như: Phụ nữ ở Việt Nam, Theo chân đoàn tàu Bắc Nam, Sành điệu ở Hà Nội, Nhà thờ ở Nam Định, Ngõ hẹp ở Hà Nội, Dạo chơi giữa trái tim Việt Nam…

Liên Hương