Đánh thức đồng ruộng bằng giống lúa mới

Hiệu quả từ những cánh đồng khảo nghiệm

Giữa cánh đồng lúa đang ngả màu vàng chuẩn bị cho ngày gặt, chúng tôi gặp bà Nguyễn Thị Giám, Tổ dân phố Đức Hạnh, phường Thục Phán là một trong 4 hộ tham gia vào mô hình trồng khảo nghiệm hai giống lúa mới TBH456 và QL301 trên diện tích hơn 1.000 m2. Đứng ngắm thành quả lao động của mình, bà Giám cười tươi nói: Ưu điểm vượt trội của giống lúa mới BT456 là độ nảy mầm rất tốt, đạt tỷ lệ từ 95% trở lên. Khi gieo xuống, cây mạ mọc lên rất khỏe, gốc to và cứng cây. Từ khi cấy xuống ruộng cho đến lúc cây cao khoảng 20 - 30 cm không có sâu bệnh, trong khi những diện tích trồng giống cũ bị rầy rất nhiều.

Mô hình trồng giống mới ở Tổ dân phố Đức Hạnh, phường Thục Phán đạt năng suất trên 80 tạ/ha.

Mô hình trình diễn sử dụng hai giống lúa lai TBH456 và QL301 được triển khai với quy mô 1 ha tại Tổ dân phố Đức Hạnh, phường Thục Phán có 4 hộ tham gia. Tham gia mô hình, người nông dân được cấp phát miễn phí từ hạt giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật do đội ngũ kỹ sư hướng dẫn cách chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh.

Sau hơn 3 tháng gieo trồng và chăm sóc, đến nay toàn bộ diện tích lúa khảo nghiệm đến kì kỳ thu hoạch. Bông lúa to dài, hạt chắc mẩy, căng bóng, năng suất trung bình từ 63 đến 86 tạ/ha. Nếu hộ nào ứng dụng kỹ thuật thâm canh tốt, năng suất có thể đạt từ 85 - 90 tạ/ha. Dù thời gian sinh trưởng của giống lúa TBH456 và QL301 ngắn hơn giống địa phương, nhưng bù lại lúa đẻ nhánh rất khỏe, thân lúa cứng cáp, vươn cao với bộ lá xanh mướt giúp cây có khả năng chống đổ ngã. Đặc biệt, hai giống lúa khảo nghiệm này có khả năng thích nghi rất cao với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu đặc thù của địa phương.

Giống lúaTBH456 có đặc tính bông lúa to, hạt mẩy, gạo dẻo có vị đậm, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Giống lúa TBH456 được Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chính thức công nhận lưu hành trên diện rộng. Trong khi đó, giống QL301 là lúa lai 3 dòng tiên tiến do Công ty Hạo Đức (Tứ Xuyên, Trung Quốc) lai tạo thành công, được Công ty cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed độc quyền kinh doanh từ năm 2020.

Đặc tính của giống lúa TBH456 cứng cáp, bông lúa to, hạt lúa chắc, khi nấu mềm dẻo, phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng. Còn giống QL301 lại vượt trội về tốc độ sinh trưởng tốt, thân cây cứng cáp, ít bị sâu bệnh phá hoại, cây phát triển khỏe mạnh.

Liên kết giữa doanh nghiệp và nhà nông

Để chuẩn bị cho vụ Xuân năm 2026, Công ty cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed phối hợp với Chi cục trồng trọt, Trung tâm Khuyến nông - Giống nông lâm nghiệp tỉnh và chính quyền cấp cơ sở tổ chức mô hình trình diễn, chuyển giao khoa học kỹ thuật tới tay người nông dân. Trong năm, doanh nghiệp cung ứng 20 tấn giống lúa thuần và lúa lai chất lượng cao để phục vụ cho vụ xuân, khoảng 5 tấn giống dự phòng cho vụ mùa, tập trung phân bổ chủ yếu tại các xã: Trùng Khánh, Trà Lĩnh, Quảng Uyên.

Giám đốc Chi nhánh Hà Nội thuộc Tập đoàn Thaibinh Seed Trần Minh Châu nhấn mạnh: Hằng năm, đơn vị cung cấp ra thị trường hàng vạn tấn lúa giống các loại, trong đó tỉnh Cao Bằng luôn là một địa bàn được ưu tiên. Mong muốn đưa đến cho bà con những giống mới có khả năng chống chịu bền bỉ với biến đổi khí hậu, có thời gian sinh trưởng ngắn ngày, đem lại năng suất cao và chất lượng gạo ngon.

Giống lúa QL301 vượt trội về tốc độ sinh trưởng, ít bị sâu bệnh, cây phát triển đồng đều

Theo thống kê từ Chi cục Trồng trọt, toàn tỉnh hiện đang duy trì hơn 29 nghìn ha diện tích đất trồng lúa. Trong đó, vụ xuân chiếm hơn 3.600 ha, vụ hè - thu chiếm hơn 25 nghìn ha. Mặc dù trong những năm qua, ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương nỗ lực trong việc chuyển giao kỹ thuật canh tác, nhưng lúa vụ xuân mới chỉ đạt năng suất khoảng 52 tạ/ha, lúa vụ hè - thu đạt gần 50 tạ/ha, thấp hơn so với mặt bằng chung của một số tỉnh miền núi lân cận.

Quyền Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt Đoàn Thị Thuấn chia sẻ: Trong vụ hè - thu tới, đơn vị sẽ phối hợp với một số địa phương trọng điểm như: Minh Tâm, Hà Quảng, Hòa An để tiếp tục triển khai nhân rộng mô hình trình diễn đối với hai giống lúa ưu tú này. Chi cục sẽ tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các công ty sản xuất giống cây trồng lớn trên cả nước để tiến hành khảo nghiệm thêm nhiều loại giống lúa mới có tiềm năng cho năng suất, chất lượng cao. Mục tiêu là đánh giá lại toàn bộ cơ cấu giống hiện tại, kiên quyết loại bỏ những giống lúa cũ kém hiệu quả đưa nền nông nghiệp toàn tỉnh ngày càng phát triển ổn định, bền vững.