Chụp ảnh căn cước nhận tiền: Bẫy thu thập dữ liệu cá nhân

Theo thông tin từ Công an tỉnh Phú Thọ, thời gian gần đây xuất hiện tình trạng một số đối tượng lợi dụng các chương trình khuyến mãi của các sàn giao dịch trực tuyến để thu thập trái phép dữ liệu cá nhân của người dân.

Cơ quan công an làm việc, đấu tranh với một đối tượng. Ảnh: Công an Phú Thọ.

Cụ thể, một số nền tảng giao dịch như XM và Binance đang triển khai chương trình thưởng dành cho tài khoản mới với mức ưu đãi khoảng 20% số tiền nạp ban đầu, có trường hợp tiền thưởng lên tới 10.000 USD. Lợi dụng chính sách này, một số đối tượng người nước ngoài, chủ yếu là người Trung Quốc, đã nhập cảnh vào Việt Nam, tìm đến các xã khu vực biên giới để tiếp cận người dân và đề nghị thu thập thông tin cá nhân.

Theo đó, các đối tượng sử dụng điện thoại di động chụp ảnh căn cước công dân, đồng thời ghi lại hình ảnh khuôn mặt của người dân ở nhiều góc độ khác nhau và yêu cầu xác nhận thông tin trên điện thoại. Sau khi hoàn tất, mỗi người được trả khoảng 100 nhân dân tệ (tương đương khoảng 380.000 đồng) như một khoản “cảm ơn”. Các đối tượng còn thỏa thuận sẽ quay lại tiếp tục thu thập dữ liệu sinh trắc học với mức bồi dưỡng tương tự.

Mục đích của việc thu thập thông tin này là sử dụng dữ liệu cá nhân của công dân Việt Nam để đăng ký mở các tài khoản mới trên các sàn giao dịch, qua đó hưởng lợi từ các chương trình khuyến mãi dành cho người dùng mới.

Theo cơ quan công an, hành vi trên đã vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật Việt Nam về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Việc người nước ngoài trực tiếp thu thập thông tin của công dân Việt Nam để phục vụ hoạt động giao dịch trên nền tảng điện tử tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Không loại trừ khả năng những dữ liệu đã thu thập có thể bị sử dụng cho các mục đích trái pháp luật khác như đăng ký vay tiền qua các ứng dụng không hợp pháp, làm giả giấy tờ, mở tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản mạng xã hội ảo, thậm chí phục vụ các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Điều này có thể khiến người đứng tên trong các thông tin bị sử dụng phải đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, tài sản và đời sống cá nhân.

Để chủ động phòng ngừa, cơ quan công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời đề nghị cung cấp, chụp ảnh hoặc xác nhận thông tin cá nhân để nhận tiền hoặc quà tặng.

Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho người lạ mượn, chụp, thuê, mua căn cước công dân, tài khoản ngân hàng hoặc cung cấp thông tin cá nhân khi không rõ mục đích và không có cơ sở pháp lý rõ ràng. Người dân không nên đăng tải hình ảnh căn cước công dân hay thông tin cá nhân lên mạng xã hội, đồng thời hạn chế cung cấp dữ liệu cá nhân cho các ứng dụng, nền tảng hoặc dịch vụ không thiết yếu, không bảo đảm an toàn thông tin.

Trong trường hợp bị mất căn cước công dân, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan chức năng để được hướng dẫn cấp lại giấy tờ, đồng thời làm căn cứ xác định trách nhiệm pháp lý trong thời gian giấy tờ bị thất lạc.

Khi phát hiện các trường hợp tương tự hoặc có thông tin liên quan đến hành vi mua bán, thu thập trái phép dữ liệu cá nhân, người dân cần kịp thời thông báo cho công an xã, phường gần nhất hoặc lực lượng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao để được hướng dẫn và xử lý theo quy định của pháp luật.

Ngọc Ánh