Bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Phó Trưởng ban Nội chính Thành ủy Lê Ngọc Chiến.

Để cán bộ, đảng viên và nhân dân mạnh dạn phản ánh sai phạm, bên cạnh cơ chế tiếp nhận, xử lý thông tin, việc bảo vệ người đấu tranh cần được thực hiện thực chất, tạo niềm tin trong xã hội. Trao đổi với Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng, Phó Trưởng ban Nội chính Thành ủy Lê Ngọc Chiến, Ủy viên Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành phố Đà Nẵng, phân tích, chia sẻ nhận định làm rõ thêm vấn đề này.

* Thưa đồng chí, trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, việc khuyến khích cán bộ, đảng viên và người dân dám lên tiếng, phản ánh những sai phạm có ý nghĩa như thế nào?

Đồng chí Lê Ngọc Chiến: Trong công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, việc khuyến khích cán bộ, đảng viên và nhân dân dám lên tiếng, dám phản ánh, dám đấu tranh với những biểu hiện sai phạm có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây không chỉ là quyền mà cũng là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và công dân trong việc góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh. Một thông tin phản ánh đúng, một ý kiến cảnh báo kịp thời có thể giúp cơ quan chức năng phát hiện sớm sai phạm, ngăn chặn hậu quả và hạn chế thất thoát tài sản của Nhà nước, của nhân dân.

Tại Hội nghị lần thứ 2, Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TW, ngày 1/4/2026, về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn mới. Trong đó, tiếp tục đặt vấn đề khuyến khích, bảo vệ những tổ chức, cá nhân chủ động phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời xử lý nghiêm người bao che, cản trở việc phát hiện và xử lý sai phạm.

* Trong thực tế, người phản ánh, tố cáo hoặc đấu tranh với những biểu hiện tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đôi khi có thể đối mặt với nhiều áp lực, bị gây khó dễ hoặc lo ngại ảnh hưởng đến bản thân. Vậy pháp luật và các cơ quan chức năng hiện có những cơ chế nào để bảo vệ họ, thưa đồng chí?

Đồng chí Lê Ngọc Chiến: Đảng và Nhà nước đã có nhiều quy định khá cụ thể về vấn đề này. Chỉ thị số 27-CT/TW của Bộ Chính trị xác định rõ bảo vệ người phát hiện, tố giác, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trước hết là cấp ủy, tổ chức Đảng, chính quyền và các cơ quan chức năng. Luật Tố cáo hiện nay dành riêng một chương quy định về bảo vệ người tố cáo. Luật Phòng chống tham nhũng cũng quy định người phản ánh, báo cáo về hành vi tham nhũng được áp dụng các biện pháp bảo vệ như đối với người tố cáo.

Điểm rất đáng lưu ý là bảo vệ người tố cáo không chỉ đơn thuần giữ bí mật họ tên, địa chỉ hay thông tin cá nhân. Khi có căn cứ cho thấy người tố cáo hoặc người thân của họ có nguy cơ bị xâm hại, bị trả thù, trù dập hoặc phân biệt đối xử do việc tố cáo, pháp luật có cơ chế bảo vệ về nhiều mặt: bảo vệ bí mật thông tin; bảo vệ vị trí công tác, việc làm; bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm và trong những trường hợp cần thiết là bảo vệ cả người thân của người tố cáo.

Năm 2025, Bộ Chính trị đã ban hành Quy định số 231-QĐ/TW về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Điều này cho thấy quan điểm của Đảng ngày càng rõ hơn: phải tạo cơ chế để khuyến khích, bảo vệ những người dũng cảm đấu tranh với cái sai, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của nhân dân và của tổ chức.

Đối với Đà Nẵng, công tác này được gắn với việc nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo; tăng cường kiểm tra, đôn đốc việc giải quyết các vụ việc và thực hiện các biện pháp bảo vệ người tố cáo, đồng thời xử lý nghiêm hành vi trả thù, trù dập người tố cáo. Thành phố cũng duy trì các kênh tiếp nhận phản ánh, trong đó có đường dây nóng 1022 để tiếp nhận thông tin về tiêu cực, nhũng nhiễu trong thực thi công vụ.

Trưởng ban Nội chính Thành ủy Võ Công Chánh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành phố chủ trì Hội nghị sơ kết công tác nội chính Đảng 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ảnh: KHÁNH NGÂN

* Từ thực tiễn tại Đà Nẵng, theo đồng chí, cần làm gì để tạo được môi trường mà ở đó cán bộ, đảng viên và người dân có thể mạnh dạn phản ánh, đấu tranh với tham nhũng, lãng phí, tiêu cực mà không phải e ngại hay lo lắng về những hệ quả đối với mình?

Đồng chí Lê Ngọc Chiến: Tôi cho rằng có 5 việc cần đặc biệt quan tâm.

Thứ nhất, thực sự coi người phản ánh, tố cáo và người đấu tranh với tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là một lực lượng tham gia phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đây không phải là những người “gây phiền hà” cho cơ quan, đơn vị, mà là những người góp phần giúp cấp ủy, chính quyền phát hiện sớm những vấn đề cần chấn chỉnh, xử lý. Chỉ khi thay đổi được nhận thức này thì mới khuyến khích được tinh thần dám nói, dám phản ánh, dám đấu tranh.

Thứ hai, phải bảo vệ người đấu tranh, không chỉ giữ bí mật thông tin cá nhân, mà khi cần thiết phải bảo vệ cả vị trí công tác, việc làm, danh dự, tài sản, tính mạng, sức khỏe của người tố cáo và những người có liên quan theo quy định của pháp luật.

Thứ ba, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu. Người đứng đầu phải thực sự cầu thị, lắng nghe và xem phản ánh của cán bộ, đảng viên, nhân dân là một kênh giám sát quan trọng. Nếu có phản ánh thì chỉ đạo xác minh khách quan, đúng thẩm quyền; nếu phản ánh đúng thì phải xử lý; nếu phản ánh chưa đúng thì cũng giải thích rõ ràng, thuyết phục.

Thứ tư, tạo ra những kênh phản ánh thuận lợi, an toàn và có khả năng phản hồi. Người dân không chỉ cần một nơi để gửi đơn, mà cần biết thông tin của mình đã được tiếp nhận như thế nào, cơ quan nào xử lý và kết quả ra sao trong phạm vi pháp luật cho phép. Đồng thời Ban Nội chính Thành ủy với vai trò cơ quan tham mưu, giúp việc cho Thành ủy và là Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành phố tiếp tục làm tốt công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc tiếp nhận, xử lý những thông tin liên quan đến tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nhất là những vụ việc phức tạp, nhạy cảm, được dư luận quan tâm.

Thứ năm, tạo dựng văn hóa liêm chính trong cơ quan, đơn vị và trong xã hội. Chúng ta không thể chỉ trông chờ vào việc phát hiện sai phạm sau khi đã xảy ra. Phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải được thực hiện từ sớm, từ xa, từ gốc; đồng thời phát huy vai trò giám sát của nhân dân, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí và cán bộ, đảng viên.

Tôi cho rằng, điều chúng ta cần hướng tới là một môi trường mà cán bộ, đảng viên không sợ nói lên điều đúng; người dân không ngại phản ánh điều sai; người đứng đầu không né tránh thông tin bất lợi; và người có hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải hiểu rằng sai phạm sẽ được phát hiện và xử lý nghiêm minh. Có như vậy thì việc bảo vệ người đấu tranh mới thực sự công bằng và tạo được niềm tin trong xã hội.