Bảo đảm quyền lợi người tham gia bảo hiểm

Phát huy vai trò trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội

Xác định BHXH, BHYT, BHTN là 3 trong 5 trụ cột của hệ thống an sinh xã hội, tỉnh Long An đã tập trung đổi mới công tác tuyên truyền với nhiều hình thức, nội dung phong phú, sáng tạo. Qua đó, nhận thức của hệ thống chính trị, người dân về chính sách BHXH, BHYT, BHTN từng bước được nâng lên, góp phần nâng cao tỷ lệ người tham gia. Riêng 6 tháng đầu năm 2023, số người tham gia BHXH đạt 348.480 người; BHTN đạt 11.939 người; BHYT đạt 1.606.791 người, tỷ lệ bao phủ đạt 92,65%. Trong đó, nhiều địa phương có tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân khá cao (huyện Tân Trị đạt 96,98%, Cần Đước đạt 96,39%, Mộc Hóa đạt 95,09%). Việc vận động xã hội hóa bảo hiểm được quan tâm, giúp các địa phương thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội như giai đoạn 2021-2022, tỉnh đã vận động được 148 sổ BHXH, 9.006 thẻ BHYT, với số tiền trên 3,84 tỷ đồng. Công tác quản lý quỹ BHXH, BHYT, BHTN chặt chẽ, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi đúng quy định, hiệu quả.

Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Trương Văn Nam phát biểu tại buổi giám sát Bảo hiểm xã hội tỉnh

Bên cạnh kết quả đạt được, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Long An nhận thấy việc phát triển lực lượng lao động (LLLĐ) tham gia BHXH còn thấp so với kế hoạch, nhất là số người tham gia BHXH tự nguyện trên tổng số người trong độ tuổi lao động năm sau lại thấp hơn cùng kỳ năm trước. Tình trạng rút BHXH một lần đang có xu hướng tăng. Việc chấp hành pháp luật về lao động và bảo hiểm tại một số doanh nghiệp ngoài quốc doanh chưa tốt, tình trạng nợ, chậm đóng còn diễn ra… Bên cạnh đó, công tác thanh, kiểm tra còn hạn chế về số cuộc và số lượng; chức năng thanh tra, kiểm tra được giao cho cơ quan BHXH và ngành quản lý lao động nhưng lực lượng, phương tiện, công cụ để thực hiện còn thiếu, chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe.

Phải giải quyết dứt điểm việc chốt sổ bảo hiểm

Trước những hạn chế, bất cập trên, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Long An đã kiến nghị, đề xuất nhiều giải pháp. Trong đó, kiến nghị các cơ quan trung ương xem xét khắc phục tình trạng chồng chéo, thiếu thống nhất giữa Luật BHXH, Luật Công đoàn, Bộ Luật Tố tụng dân sự trong quy định về thẩm quyền khởi kiện khi doanh nghiệp nợ, trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN, theo hướng giao quyền khởi kiện ra tòa cho công đoàn cấp trên trực tiếp, không cần phải có giấy ủy quyền của người lao động hoặc Công đoàn cơ sở, khi đã có đủ cơ sở chứng minh doanh nghiệp vi phạm chính sách, pháp luật về bảo hiểm làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của người lao động.

Cùng với đó, sớm hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN, đặc biệt là giảm điều kiện về thời gian đóng BHXH để được hưởng lương hưu xuống còn 15 năm nhằm hạn chế người lao động hưởng BHXH một lần. Xem xét bổ sung tội danh trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN trong Bộ Luật Hình sự. Có cơ chế thẩm tra, xác minh khả năng trả nợ đối với các doanh nghiệp nợ bảo hiểm kéo dài, nếu kết quả xác minh doanh nghiệp thực sự khó khăn không có khả năng trả dứt nợ thì có chính sách khoanh nợ để doanh nghiệp tập trung đóng trả phần nợ gốc; hoặc cho phép BHXH Việt Nam chi trả cho người lao động theo quy định, ưu tiên chốt sổ BHXH, BHTN cho những người lao động nghỉ việc, nghỉ hưu, nghỉ ốm, thai sản.

Lãnh đạo Ban Văn hóa-Xã hội HĐND tỉnh gặp gỡ, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của Công đoàn các Khu công nghiệp và công nhân lao động về chính sách bảo hiểm

Đối với tỉnh, Ban Văn hóa - Xã hội kiến nghị cần xây dựng chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH (trong đó có cả chỉ tiêu về thực hiện bao phủ BHYT giai đoạn 2022-2025) để đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm trình HĐND tỉnh quyết định phù hợp với chỉ tiêu do Chính phủ giao. Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tham gia thực hiện các chính sách bảo hiểm, đặc biệt là đội ngũ làm công tác truyền thông. Xử lý nghiêm các hành vi cố tình vi phạm quy định, trốn đóng đóng BHXH, BHYT, BHTN; có giải pháp giải quyết tình trạng nợ đọng BHXH của doanh nghiệp; rà soát, giải quyết dứt điểm việc chốt sổ bảo hiểm cho người lao động tại các công ty mà chủ doanh nghiệp đã bỏ trốn, không còn hoạt động kinh doanh tại địa chỉ đăng ký.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh cũng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp rà soát, thẩm định, phân loại khả năng trả nợ của doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT, BHTN kéo dài, có giải pháp giải quyết chế độ cho người lao động đã nghỉ việc, nghỉ hưu. Đồng thời, đối với các doanh nghiệp nợ BHXH, BHYT, BHTN, UBND tỉnh đã áp dụng các biện pháp cần thiết mà vẫn chưa xử lý được thì áp dụng quy định tại Điều 23 của Luật BHXH cho phép thông tin rộng rãi trên báo, đài về các trường hợp doanh nghiệp nợ bảo hiểm kéo dài hoặc chuyển cơ quan công an củng cố hồ sơ, thực hiện khởi tố theo quy định.

Song song đó, cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số ngành BHXH, phát huy hiệu quả ứng dụng VssID. Nâng cao chất lượng tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về quy định hành chính kịp thời, đúng quy định, cập nhật thông tin đầy đủ trên hệ thống phản ánh kiến nghị. Tất cả cùng hướng đến mục tiêu góp phần bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người tham gia bảo hiểm.