AI năm 2025 và những điều không tưởng

Agentic AI – khi chatbot không còn chỉ để trò chuyện

Generative AI (AI tạo sinh) – công nghệ từng gây ấn tượng khi có thể viết email hay tạo hình ảnh đang bước sang một giai đoạn phát triển mới: thông minh hơn, tự chủ hơn và chủ động hơn. Đó là thời điểm agentic AI (tác nhân AI) xuất hiện.

Nếu Generative AI giống như một "nghệ sĩ" hay "nhà văn", bạn đưa yêu cầu, AI lập tức tạo ra nội dung sáng tạo. Tuy nhiên, với agentic AI lại gần với hình ảnh một "trợ lý cá nhân thông minh" hoặc một "nhân viên tự hành". Thay vì chờ lệnh chi tiết, agentic AI có thể tiếp nhận mục tiêu tổng quát, tự nghiên cứu thông tin, lập kế hoạch, thực thi từng bước, sử dụng các công cụ cần thiết và cuối cùng báo cáo kết quả.

Theo báo cáo The State of AI in 2025: Agents, Innovation, and Transformation của McKinsey (công bố tháng 11, khảo sát 1.993 tổ chức trong giai đoạn tháng 6 đến 7-2025), 23% doanh nghiệp đã bắt đầu mở rộng quy mô ứng dụng agentic AI, trong khi 39% đang ở giai đoạn thử nghiệm. Toàn ngành công nghệ nhanh chóng xoay trục theo xu hướng này, tái định vị chatbot không còn là công cụ hỏi – đáp đơn thuần, mà trở thành "bạn đồng hành số" trong công việc và đời sống.

DeepSeek: cú sốc AI đến từ Trung Quốc

Một trong những dấu mốc gây chấn động năm 2025 là sự xuất hiện của DeepSeek R1, mô hình AI reasoning do startup DeepSeek (Trung Quốc) phát hành ngày 20-1. Đây là mô hình ngôn ngữ lớn mã nguồn mở, miễn phí, được phát triển chỉ trong hai tháng với chi phí dưới 6 triệu đô la Mỹ. Đáng chú ý, DeepSeek sử dụng chip Nvidia H800/H200 là phiên bản bị giới hạn hiệu năng do lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ nhưng tối ưu phần mềm để đạt hiệu quả cao.

Chỉ một tuần sau, ngày 27-1, cổ phiếu Nvidia giảm khoảng 17%, khiến công ty "bốc hơi" gần 600 tỉ đô la vốn hóa chỉ trong một phiên. Đây là mức sụt giảm lớn nhất lịch sử Phố Wall đối với một doanh nghiệp đơn lẻ, vượt kỷ lục trước đó cũng do chính Nvidia nắm giữ (279 tỉ đô la vào tháng 9-2024).

Năm 2025 vì thế đánh dấu sự dịch lớn: mã nguồn mở trở thành "vũ khí chiến lược" của Trung Quốc, góp phần dân chủ hóa AI và thách thức mô hình AI đóng do Mỹ dẫn dắt. Kết thúc năm, Trung Quốc đứng thứ hai trong cuộc đua AI toàn cầu, nhưng giữ vị trí số một ở mặt trận mã nguồn mở.

Bong bóng AI và nỗi lo vỡ

"Bong bóng AI" là thuật ngữ mô tả tình trạng dòng vốn đổ vào AI quá nóng, khiến định giá cổ phiếu và startup bị thổi phồng so với giá trị thực, gợi lại ký ức về bong bóng dot-com năm 2000. Năm 2025, cơn sốt AI đạt đỉnh với hàng ngàn tỉ đô la đầu tư vào chip và trung tâm dữ liệu, đồng thời làm dấy lên lo ngại về rủi ro "vỡ bong bóng".

Theo Forbes Australia, Nvidia trở thành công ty đầu tiên vượt mốc vốn hóa 4.000 tỉ đô la vào tháng 7, cao hơn GDP của nhiều quốc gia, vượt qua cả Microsoft và Apple. Giá cổ phiếu Nvidia đã tăng gần 35.000% trong một thập kỷ, vượt xa mức tăng khoảng 260% của chỉ số S&P 500, bao gồm cả cổ tức tái đầu tư.

Financial Times cho biết, tổng tài sản ròng của 10 tỉ phú công nghệ hàng đầu Mỹ đạt gần 2,5 ngàn tỉ đô la tính đến ngày 24-12, tăng từ khoảng 1,9 ngàn tỉ đô la từ đầu năm. Elon Musk dẫn đầu với tài sản tăng gần 50% lên 645 tỉ đô la, theo sau là Jensen Huang của Nvidia và nhiều tên tuổi khác như Larry Page, Jeff Bezos hay Larry Ellison. Tất cả đều hưởng lợi lớn từ làn sóng AI.

Robot hình người: từ viễn tưởng đến cận thực

Robot hình người Optimus Gen 2. Ảnh: foxnews.com

Năm 2025 cũng là thời điểm robot hình người bước ra khỏi phòng thí nghiệm. Tháng 12, Tesla công bố video robot Optimus chạy bộ trong phòng lab, thể hiện khả năng phối hợp tay chân linh hoạt, giữ thăng bằng tốt, với tốc độ ước tính 13,7 km/giờ, thuộc nhóm nhanh nhất hiện nay.

Song song đó, Trung Quốc tăng tốc mạnh mẽ trong lĩnh vực robot hình người, với các sản phẩm có khả năng tương đương nhưng chi phí thấp hơn đáng kể, khiến các đối thủ phương Tây phải dè chừng. Viễn cảnh robot làm việc nhà, tham gia sản xuất trong nhà máy hay đảm nhận các nhiệm vụ lặp lại không còn mang màu sắc khoa học viễn tưởng, mà đang tiến rất gần đời sống thực.

Mạng xã hội và làn sóng tạo ảnh bằng AI

Năm qua cũng chứng kiến sự bùng nổ của các trào lưu tạo ảnh bằng AI trên mạng xã hội. Trong làn sóng này, Gemini nổi lên như công cụ được người dùng ưa chuộng để tạo ra những bức ảnh "để đời". Chỉ với vài dòng lệnh, người dùng có thể "xuyên không" qua ảnh Polaroid, biến selfie thành tác phẩm trưng bày trong bảo tàng, tạo ảnh profile chuyên nghiệp hay thậm chí ngắm tuyết rơi giữa mùa hè.

Gemini còn cho phép biến ảnh selfie thành mô hình 3D tí hon như tượng sưu tầm, từ người nổi tiếng đến thú cưng. Trên TikTok, trào lưu ảnh "trạm tỷ" với phong cách sân bay, đường phố như ảnh chụp thần tượng lan truyền mạnh mẽ nhờ khả năng tạo "visual" ấn tượng một cách dễ dàng.

Tất cả cho thấy các mô hình AI tạo ảnh đã tiến rất xa trong việc hiểu quy mô, bối cảnh và sự mạch lạc thị giác. Hiện tượng này lan nhanh, lấp đầy dòng thời gian mạng xã hội và trở thành minh chứng rõ nét cho mức độ trực quan, dễ tiếp cận và ngày càng tiên tiến của các công cụ AI hiện nay.

Kỳ Anh