Với người Việt, con rắn hiện diện trong kho tàng văn hóa dân gian lại được sáng tạo một cách đa dạng, sinh động với những biến thể khác nhau, từ hệ thống tên gọi - giống như cách gọi chung theo đặc tính sinh tồn và dáng vóc của con rắn như hổ mang, hổ châu, rắn ráo, rắn lục, rắn chuông..., còn là những cái tên mang tập tục hay phương ngữ địa phương như chằn tinh, giao long, thuồng luồng, mãng xà, ông giải, thậm chí là con rồng,... cho đến các cách thức thờ phụng, sùng bái thông qua các hình thức thực hành tín ngưỡng tại các không gian thiêng ở các địa phương khác nhau. Đó cũng chính là các yếu tố dữ liệu cung cấp cơ sở để trở thành các hình ảnh tạo đà cho cảm hứng sáng tạo nghệ thuật ngôn từ (cổ tích, ca dao tục ngữ, thành ngữ) và mỹ thuật tạo hình dân gian qua các thế hệ.
Trong kho tàng văn hóa Lạng Sơn, hình tượng rắn xuất hiện khá nhiều, chứa đựng những câu chuyện độc đáo về lịch sử, về ứng xử của con người với thiên nhiên, là biểu tượng của trường thọ và sự tái sinh.
Bài viết dưới đây chia sẻ một số góc nhìn về loài rắn trong quan niệm của người Trung Quốc lẫn người phương Tây.
Biểu tượng, hiểu một cách đơn giản nhất, là 'sự phóng chiếu' bức tranh văn hóa dân tộc và dĩ nhiên nó là thành tố không thể thiếu cấu thành bản sắc văn hóa. Nhân dịp năm mới Ất Tỵ 2025, xin góp đôi lời nhàn đàm về biểu tượng 'rắn' trong tâm thức người Việt xưa và nay.
Các tài xế xe tải, xe container chạy đường dài qua tuyến Quốc lộ 1, khi dừng lại bên đường để nghỉ ngơi, lập tức bị nhóm đối tượng tiếp cận, cạy phá khóa và hút cạn bình nhiên liệu. Hàng chục vụ việc liên tiếp xảy ra trong suốt thời gian dài, song hành vi của các đối tượng vẫn không bị phát hiện, do hầu hết vụ việc đều diễn ra vào thời điểm đêm khuya, tại khu vực vắng vẻ và các nạn nhân đều không trình báo với lực lượng chức năng.
Rắn là hình tượng khá quen thuộc trong đời sống văn hóa người Việt Nam và nhiều cộng đồng quốc gia, dân tộc trên thế giới. Đáng chú ý, trong hình tượng rắn của người Việt Nam lại xuất hiện rất đa dạng với những biến thể khác nhau như rắn, trăn, thuồng luồng hay thậm chí là rồng… Trong dòng chảy văn hóa đó, rắn trở nên phổ biến và có sức ảnh hưởng to lớn, xuất hiện nhiều trong văn học, truyện cổ tích, hay các trò chơi con trẻ và trong cả tín ngưỡng dân gian… Bởi thế, trong bất cứ tạo hình nào thì hình tượng rắn đều mang những ý nghĩa nhất định trong đời sống người Việt.
NDNV - Những câu chuyện xoay quanh các sinh vật kỳ bí và đáng sợ luôn kích thích sự chú ý và trí tưởng tượng của công chúng. Từ những loài vật được cho là mang đến tai họa cho đến các ẩn bí ẩn chưa được giải đáp....
Những ngày qua, tại hai huyện Bảo Yên và Văn Bàn (tỉnh Lào Cai) liên tiếp xảy ra hiện tượng địa chất bất thường, từ hố sâu xuất hiện giữa lòng suối, vết nứt lớn cạnh Quốc lộ 279 đến sạt lở đồi núi, gây lo ngại.
Đây là những con quái vật vô cùng bí ẩn được dân tình xôn xao bàn tán suốt khoảng thời gian qua.
Không chỉ nước ngoài, Việt Nam cũng có thủy quái. Điểm chung của chúng là đều rất to lớn và nhiều lần được bắt gặp trong quá khứ. Ngoài người Việt, người Pháp cũng tiết lộ đã từng nhìn thấy chúng.
Nổi tiếng là sinh vật huyền bí bậc nhất trong dân gian Việt Nam, loài này là nỗi ám ảnh với người dân trong thời gian dài. Nó được cho là vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay.
Người Khơ Mú cư trú trên địa bàn huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. Phương thức sản xuất của đồng bào Khơ Mú khi xưa du canh, du cư, đốt nương làm rẫy, chọc lỗ tra hạt, làm lúa nương và các cây hoa màu để sinh tồn. Năm 1994, với sự quan tâm, hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và của tỉnh Thanh Hóa, đồng bào Khơ Mú đã định cư tập trung tại bản Đoàn Kết (xã Tén Tằn) với hơn 10km đường biên giới giáp huyện Sốp Bâu (Lào), nay là khu phố Đoàn Kết thuộc thị trấn Mường Lát, hiện có 169 hộ, 753 nhân khẩu, 99% là đồng bào dân tộc Khơ Mú và bản Lách (xã Mường Chanh) có 55 hộ với 264 nhân khẩu, 100% người dân tộc Khơ Mú sinh sống.
Nhìn vào 'thực đơn' tại các rạp chiếu hiện nay có thể thấy, phim kinh dị chiếm thế thượng phong. Thậm chí phim kinh dị Việt còn nổi trội hơn kinh dị ngoại về doanh thu. Mặc dù về kỹ xảo hay ý tưởng, chúng ta vẫn còn nhiều thua kém. Phải chăng khán giả Việt đang dành sự ưu ái đặc biệt cho dòng phim kinh dị nội?
Ba 'vũ trụ điện ảnh' thể loại kinh dị đang được triển khai tạo nên cuộc đua hấp dẫn và sôi động cho thị trường điện ảnh Việt. Điều đáng nói, giữa những tín hiệu đáng mừng đó, các nhà làm phim cũng rất tỉnh táo đối diện với thách thức thông qua nhiều bài học đắt giá.
Theo kế hoạch, sau Linh miêu, bộ đôi nhà sản xuất và đạo diễn Võ Thanh Hòa - Mai Bảo Ngọc sẽ bắt tay thực hiện 'vũ trụ' các tác phẩm linh dị dân gian với 14 dự án phim tương ứng với các con vật khác nhau.
Cách trung tâm huyện Bá Thước khoảng hơn 10km, mường Ống (nay là xã Thiết Ống, huyện Bá Thước) nằm giữa thung lũng rộng lớn - được bao quanh bởi các dãy núi lớn, nhỏ, lại có sông Mã chảy qua đã 'kiến tạo' cho vùng đất cổ cảnh sắc 'sơn thủy hữu tình'. Và với địa thế đặc biệt, đất mường Ống cũng là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử, từ khởi nghĩa Lam Sơn đến phong trào Cần Vương...
So sánh sự khác biệt của yếu tố truyền kì qua truyện 'Chuyện Phạm Tử Hư lên chơi thiên tào' (Nguyễn Dữ) và truyện 'Chu Văn An' (theo Truyền thuyết dân gian người Việt).
Đây là những con quái vật vô cùng bí ẩn được dân tình xôn xao bàn tán suốt khoảng thời gian qua.
Những lần xuất hiện của các sinh vật này khiến dư luận xôn xao bàn tán. Ai nấy đều gọi chúng là quái vật vì kích thước, hình thù dị biệt.
Teaser tập 64 của '2 Ngày 1 Đêm' hé lộ khoảnh khắc Ngô Kiến Huy bất bình đến mức 'đòi nghỉ quay' khiến fan vô cùng tò mò.
Những ngày này, khi mực nước các con sông thuộc địa phận Hà Nội trên mức báo động 2, quan trắc viên cứ 1 tiếng/lần lại chuẩn bị dụng cụ cần thiết cho 'ốp' quan trắc.
Không chỉ nước ngoài, Việt Nam cũng có thủy quái. Điểm chung của chúng là đều rất to lớn và nhiều lần được bắt gặp trong quá khứ. Ngoài người Việt, người Pháp cũng tiết lộ đã từng nhìn thấy chúng.
Hiền Thục nổi tiếng là nữ ca sĩ không chỉ hát hay mà còn xinh đẹp. Khi khán giả tò mò bí quyết chăm sóc nhan sắc, nữ ca sĩ đã tiết lộ một sự thật gây ngỡ ngàng.
Trong kí ức của người dân Vũ Quang (huyện miền núi nghèo của Hà Tĩnh), Ngàn Trươi là dòng sông mang nhiều cung bậc cảm xúc trái ngược, vừa ngưỡng mộ, vừa yêu thương, vừa sợ hãi, vừa thú vị.
Phòng nữ 101 của Trường cao đẳng Sư phạm 'biên chế' sáu tiểu thư - sáu đứa nhưng lại đến từ sáu lớp. 'Trưởng phòng' là chị Phấn.
Theo nhiều nghiên cứu thì biểu tượng rồng (châu Á, rõ hơn ở Việt Nam) là sự tổng hợp từ hình tượng cá sấu và rắn mà thành. Nếu vậy, biểu tượng cá sấu có trước cả biểu tượng rồng. Nhưng trong khi rồng bay lượn trong bầu trời văn hóa thì cá sấu vẫn chịu kiếp sống chui lủi nơi đầm lầy, bến sông… Vì sấu bị con người ghét.
Khi những cơn mưa rào đầu hè sắp mang nước mưa ngọt lành đến, từ mặt ao đầu ngõ, tiếng ếch nhái kêu ran trong đêm tối vẳng đến tận các ngõ ngách trong làng.
Với khung cảnh tuyệt vời và vẻ đẹp hoang sơ, hòn Phụ Tử trở thành địa điểm lý tưởng cho những chuyến phiêu lưu và thư giãn.
Ngày 3/3 (tức ngày 23 tháng Giêng), tại thành phố Lạng Sơn, diễn ra 'Lễ hội đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng năm 2024'; 24 đội với 96 vận động viên đến từ 11 huyện, thành phố tham gia tranh tài trên đường đua dài 800m.
Trong 12 con giáp, Rồng là con vật duy nhất không có trong đời thực mà được hình thành bởi trí tưởng tượng của con người. Từ nguyên mẫu Rồng, đời sống sinh hoạt và ngôn ngữ người Việt đã phát sinh những tên gọi khác như: giao long, thuồng luồng, đều là những con vật nằm trong trí tưởng tượng.
Rồng là con vật duy nhất trong 12 con giáp không tồn tại trong thực tế. Tuy nhiên, rồng lại mang đặc điểm của 9 con vật khác nhau. Sách 'Nhĩ nhã dực' miêu tả rồng: 'Giác tự lộc, đầu tự đà, nhãn tự thố, hạng tự xà, phúc tự thận, lân tự lí, trảo tự ưng, chưởng tự hổ, nhĩ tự ngưu...', nghĩa là: Rồng có sừng giống hươu, đầu như lạc đà, mắt thỏ, cổ rắn, bụng giao long, vảy cá chép, móng chim ưng, tay hổ, tai trâu...
Thời xưa, rồng là biểu tượng của hoàng đế, người dân không được phép sử dụng hay xâm phạm bất cứ hình ảnh nào liên quan đến rồng. Những quy định này tuy không đưa cụ thể vào trong hình luật, nhưng xuất hiện trong rất nhiều văn bản hành chính của các triều đại phong kiến Việt Nam.
1. Trong mười hai con vật của hệ can chi, rồng là con vật duy nhất không có trong đời thực mà được hình thành bởi trí tưởng tượng của con người. Ngoài tên gọi phổ biến là rồng, còn có cách gọi theo âm Hán Việt là ''long'' và cách gọi theo bảng can chi là Thìn.
Một ký hiệu ngôn ngữ (từ/ngữ), khi đi vào đời sống văn hóa, được cộng đồng sử dụng trong giao tiếp hằng ngày, thì nó không chỉ là ký hiệu thông thường dùng để định danh sự vật hay hiện tượng mà đã trở thành những từ - biểu tượng văn hóa, ký mã văn hóa. Trường hợp Rồng trong tiếng Việt và văn hóa Việt cũng không phải là ngoại lệ. Nó đã trở thành một biểu tượng văn hóa. Dẫu rằng, Rồng chỉ là con vật tưởng tượng. Xét từ giác độ tri nhận, sự ý niệm hóa biểu tượng Rồng trong tâm thức văn hóa phản ánh lối nghĩ, lối tư duy của một dân tộc cụ thể.
Phật giáo Việt Nam đã thể hiện thái độ không phân biệt đạo với đời và có tinh thần dung hợp nhiều nguồn tư tưởng khác biệt, biết sử dụng thuật ngữ của các nguồn tư tưởng khác để thể hiện tư tưởng Phật giáo giúp người chưa biết Phật giáo dễ tiếp nhận tư tưởng Phật giáo
Người ta không gọi năm con rồng là năm Long mà gọi là năm Thìn vì xét theo mười hai con giáp. Dù vậy, Thìn lại là cách gọi khác của con cá sấu.
Đến với văn chương khá muộn so với những cây bút cùng thời, nhưng trong vòng sáu năm chính thức dấn thân với nghiệp viết, nhà văn Trần Thị Tú Ngọc đã nhanh chóng khẳng định một vị trí tương đối vững chắc trong làng văn trẻ, được bạn đọc đón nhận tích cực và được giới chuyên môn đặt nhiều kì vọng. Vừa qua chị vinh dự được kết nạp hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.
Ngã ba Hồng Lô gồm sông Hồng, sông Đà, hợp lại chảy ra sông Lô; bên Tả xã Vĩnh Lại, huyện Lâm Thao, bên Hữu là xã Hồng Đà cũ (nay thuộc xã Dân Quyền, huyện Tam Nông) và các xã Thái Hòa, Cổ Đô (huyện Ba Vì, TP Hà Nội). Xung quanh khu vực ngã ba sông còn lưu giữ những truyền thuyết về các bậc tiền nhân đã có công dựng nước, giữ nước cùng nhiều câu chuyện tâm linh được truyền từ đời này sang đời khác.
Suối cá Cẩm Lương (Cẩm Thủy) từ lâu đã trở thành điểm đến yêu thích của đông đảo Nhân dân và du khách. Nhưng có lẽ đằng sau hàng trăm, hàng ngàn con cá hằng ngày tung tăng bơi lội ở đây là những câu chuyện kỳ bí có thể nhiều người chưa biết.
Thuồng luồng, loài thủy quái được coi là huyền bí nhất trong dân gian Việt Nam, vẫn là nỗi ám ảnh của người dân và được cho là tồn tại đến ngày nay.
Nổi tiếng là sinh vật huyền bí bậc nhất trong dân gian Việt Nam, loài này là nỗi ám ảnh với người dân trong thời gian dài. Nó được cho là vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay.