'Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!', chỉ một câu thơ đã đủ vẽ nên chân dung của nhà thơ-nhà báo Thâm Tâm. Nhẹ như tơ mà đằm tựa núi…
Tôi có may mắn, thời nhà thơ Tế Hanh còn khỏe, tuy mắt đã mờ, nhưng hồn ông vẫn trong sáng, ngây thơ như thuở còn trai, tôi chơi thân với ông như một người em cùng quê Quảng Ngãi. Chúng tôi cùng yêu thơ và có sự ngưỡng mộ đặc biệt với thơ hiện đại phương Tây, nhất là thơ Pháp.
Trong Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh có xếp 'xóm thơ' Hà Tiên, cùng với Bình Định, Huế; trong đó có 2 thi nhân cũng là đôi vợ chồng là Đông Hồ và Mộng Tuyết. Thế nhưng trong Việt Nam thi nhân tiền chiến của Nguyễn Tấn Long, NXB Văn học tái bản và Việt Nam thi nhân hiện đại của Phạm Thanh xuất bản năm 1959 có viết và giới thiệu một thi nhân người Nam bộ khác là Khổng Dương.
Bài 'Gió gác Sơn Nam' của thi sĩ Trần Huyền Trân, in năm 1943, ngay dưới nhan đề tác phẩm có chua dòng chữ: 'Kỷ niệm với Thâm Tâm và Nguyễn Bính'. Lẽ dĩ nhiên, dòng chữ này chính là yếu tố quan trọng nhất để ta có căn cứ mà cho rằng 'ba chiếc bóng gầy', 'ba mái tóc bềnh bồng' trong bài thơ chẳng phải ai khác ngoài ba nhà thơ đã có tên trong 'Thi nhân Việt Nam': Trần Huyền Trân, Thâm Tâm và Nguyễn Bính.
Với nữ 9X tuổi Dần khi đọc sách, sách sẽ thay đổi mình từ bên trong tâm hồn, như nước đã làm sạch giỏ than kia vậy. Đọc sách cũng chính là để gột rửa tâm hồn mình...
Cách đây 32 năm - ngày 20/9/1989 (tức ngày 21/8 năm Kỷ Tỵ), nhà thơ, dịch giả và nhà soạn kịch Đoàn Phú Tứ đã trút hơi thở cuối cùng tại ngôi nhà nhỏ nghèo nàn ven sông Hồng, chỉ sau 2 tháng (7/1989) người vợ hiền thục ra đi. Ông đã gửi lại dương thế tuổi 80, buông bỏ tất cả những cô đơn, đớn đau, phiền muộn… của cõi tạm.
Cuộc sống bắt đầu từ dưới chân. Thơ là hồn vía của cuộc sống, nên thơ cũng bắt đầu từ đó. Khái niệm 'dưới chân' ở đây là hiểu đúng nghĩa đen. Tôi muốn nói tới những dấu chân người, hình ảnh đầu tiên nối chúng ta với đất đai, với cõi trần tục. Luôn luôn và mãi mãi, đã, đang và sẽ có hàng tỷ tỷ con người bước đi trên mặt đất, bàn chân họ mài mòn đất đai, đạp bằng đá núi và vẽ nên những con đường mênh mông, bất tận.
Ở tuổi 83, GS. Phong Lê, Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam - vừa ra mắt cuốn sách 90 chân dung văn hóa, văn chương Việt (NXB Trẻ, tháng 7-2021) với mong muốn dựng lên những chân dung văn hóa, văn chương mà ông quan tâm, dành nhiều tâm sức nghiên cứu.
Theo sách 'Kể chuyện tấm gương hiếu học', khi chưa đỗ đạt và nhà còn nghèo, không có tiền mua dầu đèn thắp sáng nên Nguyễn Khuyến đã vun lá khô thành đống, đốt cháy rực lên để đọc sách, dùi mài kinh sử.
Trong nền thơ ca Việt Nam hiện đại, Tế Hanh là một trong những cây bút tiêu biểu, cùng với Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Tố Hữu 'góp vào và tạo nên những đỉnh cao trong ngũ hành thơ ca'.
Tống biệt hành là một thi phẩm nổi bật của thi ca Việt Nam. Tuy nhiên, cho đến tận bây giờ, tác phẩm của nhà thơ Thâm Tâm còn nhiều ẩn số khiến người đọc vẫn mải miết đi tìm câu trả lời.