Trong không gian được bài trí sang trọng, của Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng (ở Bắc Ninh), nơi lưu giữ, trưng bày ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo'. Chúng tôi được chủ nhân của bảo tàng, ông Nguyễn Thế Hồng, Chủ tịch Hội cổ vật Bắc Ninh, chia sẻ về hành trình hồi hương của kim bảo quan trọng của triều Nguyễn này.
Nhắc đến ấn vàng 'Hoàng đế chi bảo' nhiều người biết đến doanh nhân Nguyễn Thế Hồng, tuy nhiên con đường trở về cố quốc của bảo vật này ít ai biết được.
Tháng 11/2023, không gian trưng bày 'Châu bản triều Nguyễn - Ký ức một triều đại' đã được Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I (Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước) tổ chức với nhiều tư liệu quý lần đầu được công bố. Trải qua nhiều biến cố, thăng trầm của lịch sử, hàng trăm ngàn tài liệu gốc quý giá có niên đại từ trên 200 năm đang được lưu giữ, bảo quản trong điều kiện tốt nhất tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia I và vẫn đang tiếp tục được 'giải mật'...
Để tri ân những công lao, cống hiến mà danh y Đào Công Chính cho nền y học nước nhà, thành phố Hải Phòng đã xây dựng và đưa vào khánh trạch khu lưu niệm mang tên danh y Đào Công Chính ngay tại quê nhà xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng.
Nhà nước Việt Nam là Nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã thực thi chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa một cách hòa bình, thực sự và liên tục qua các thời kỳ kể từ khi hai quần đảo này chưa thuộc về bất kỳ quốc gia nào.
Nguyễn Xuân Đản, hiệu Thịnh Xuyên, sinh năm Quý Tỵ (1893), là hậu duệ đời thứ 10 dòng họ Nguyễn Xuân. Tổ tiên dòng họ Nguyễn Xuân từ Bắc di cư vào xã Sơn Thịnh, nay là xã An Hòa Thịnh, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh định cư, đến nay đã được 15 đời. Thân sinh Nguyễn Xuân Đản là Nguyễn Xuân Đề, đã đỗ cử nhân khoa thi năm Giáp Ngọ (1894). Sau khi đỗ cử nhân, Nguyễn Xuân Đề được bổ làm tri huyện huyện Quảng Ninh, rồi thăng làm tri huyện huyện Triệu Phong (Quảng Trị). Về hưu, Nguyễn Xuân Đề mở lớp dạy học ở quê, môn sinh rất đông, nhiều người đỗ đạt cao.
Là người đứng đầu Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam tại Đại học Huế từ tháng 8-1959 đến tháng 9-1965, GS Chen Ching Ho (Trần Kinh Hòa) đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức biên dịch, bảo tồn và phát huy giá trị Châu bản triều Nguyễn. Thông thạo nhiều ngoại ngữ, ông có sự đối chiếu nghiêm cẩn khi nghiên cứu tư liệu lịch sử, trong đó có Châu bản triều Nguyễn, qua đó có những phát hiện thú vị về lịch sử cận đại Việt Nam.GS Chen Ching Ho (tức Trần Kinh Hòa) tự là Mạnh Nghị, sinh ngày 28-9-1917 tại Đài Loan (Trung Quốc), có vợ là bà Đặng Thị Hòa (tỉnh Nam Định, Việt Nam). Năm 1943 đến năm 1945, sau khi tốt nghiệp cử nhân sử Đông phương tại Đại học Keio (Nhật Bản), ông đến thực tập tại Trường Viễn Đông Bác cổ (Hà Nội) theo thỏa thuận giữa Pháp và Nhật. Ông thông thạo nhiều ngoại ngữ như Anh, Pháp, Hán, Nhật, Việt; hoạt động nghiên cứu, giảng dạy tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ tại châu Á. Ông mất ngày 19-11-1995 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Sau 180 năm, Tân Sửu - 2021, lễ Ban Sóc ( lễ phát lịch) triều Nguyễn được tái hiện qua hình thức sân khấu hóa. Lại một năm qua đi, đây là giờ phút hồi hộp đón chờ năm mới với lễ Ban Sóc, lễ hội đầu tiên của Festival Huế 2024.
Chùa Báo Ân ta phụng thờ Hoàng đế Minh Tông triều Trần đã xưa lắm rồi, mà đài châu báu còn nối sự trang nghiêm nghìn năm. Các điều giỗ chạp vào Tết thượng nguyên lễ nhập tịch, hàng hội.... cùng đã ghi chép, thiết nghĩ rằng lưu truyền cho người sau thì mai một.
Sau ấn phẩm Nam Phương Hoàng hậu - Vị Quốc mẫu tân thời qua tư liệu báo chí (1934 - 1945) ra mắt vào tháng 9 năm nay, tác giả 9X Lương Hoài Trọng Tính tiếp tục 'trình làng' tiểu thuyết dã sử Ngự tiền quan án - Đại án Quảng Nam (Tri Thức Trẻ Books và NXB Văn học).
Giải thưởng Sử học Phạm Thận Duật lần thứ XXIII đã được Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật phối hợp cùng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam trao cho 6 tiến sĩ ngày 29-11 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Hà Nội
Sáng 29-11, nhân dịp kỷ niệm 138 năm ngày mất của danh nhân Phạm Thận Duật (29-11-1885), nhà sử học, nhà văn hóa, nghĩa sĩ yêu nước, người góp phần khởi động Phong trào Cần Vương chống thực dân Pháp xâm lược vào cuối thế kỷ XIX, tại Trung tâm Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Quỹ Giải thưởng Phạm Thận Duật phối hợp cùng Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm và lễ ra mắt cuốn sách 'Phạm Thận Duật trong dòng chảy lịch sử Việt Nam'.
Thời xưa, việc dâng đồ ăn, thức uống và thuốc thang cho vua được các triều đình phong kiến bảo vệ rất kỹ càng, để tránh việc vua bị đầu độc.
Xuyên suốt các triều đại phong kiến trong lịch sử Trung Hoa, không ít bậc cổ nhân ca ngợi Bắc Kinh là vùng đất 'phong thủy bảo địa', là nơi thích hợp nhất để định làm kinh đô. Nhờ vậy, nhà Minh đã tồn tại 300 năm...
Ngay từ khi mới phát hành, tập khảo cứu 'Tang lễ của người An Nam' đã nhận được sự quan tâm lớn của đông đảo độc giả nhiều lứa tuổi, chứng tỏ sức hút của chủ đề về tín ngưỡng cổ truyền này.
Tác phẩm được coi là công trình khảo cứu công phu, toàn diện nhất về tang lễ của người Việt vào cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Bản dịch tiếng Việt tác phẩm khảo cứu 'Biên khảo Tang lễ của người An Nam' của Gustave Dumoutier, một học giả hàng đầu về Việt Nam học sẽ ra mắt sáng 12/11, tại Hà Nội.
Nhiều người nghĩ, danh xưng Nam kỳ chỉ xuất hiện từ khi thực dân Pháp xâm lược nước ta. Thực tế, danh xưng này có từ thời vua Minh Mạng.
Mỗi người có một niềm đam mê. Nhưng với nhà giáo già ngoài tuổi 'thất thập' đam mê sách báo xưa thì đó là một thú khó có gì thay thế. Hễ nghe ở đâu có bán sách, nhất là sách xưa, sách quý là ông đến ngay và tìm cách mua, nhưng khi bị sẩy cuốn sách quý, ông buồn thiu...
Ngài Pháp Loa cũng có chú giải nhiều kinh điển, sáng tác nhiều sách giáo khoa Phật học và biên tập nhiều nghi thức. Những tác phẩm của thiền sư hẳn cũng đã được đưa vào trong Đại tạng nhà Trần...
Chắc nhiều người nghĩ rằng, thời xưa người dân chưa có đủ điều kiện để làm cầu vượt sông, nên chủ yếu phải đi thuyền, đò. Nhưng thực tế, từ thời Lý, người Việt đã có thể xây được cầu bắc qua những con sông nhỏ.
Hải Vân là con đèo hiểm trở ngăn cách Thừa Thiên và Đà Nẵng, từ thời Nguyễn đã được mệnh danh là 'Thiên hạ đệ nhất hùng quan'.
Ngay từ thời vua Minh Mạng đã có hình phạt cực kỳ nghiêm khắc dành cho tội phạm ma túy.
Từ xưa, các quốc gia thống nhất đều đưa ra quy chuẩn chung về dụng cụ đo lường.
Trị lụt, cứu hỏa là những việc cần kíp, liên quan đến tính mạng nhân dân nên thời xưa, vua cũng đích thân chỉ đạo.
Khi nhận xét thơ của vua Càn Long, vị vua Việt Nam thẳng thắn cho rằng đối phương viết khá thô kệch, thiếu tinh tế. Thay vào đó, ông lại rất thích thơ của một vị vua nhà Đường.
Từ xưa, các quốc gia thống nhất đều đưa ra quy chuẩn chung về dụng cụ đo lường.
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, Hoành Sơn Quan đến nay vẫn chưa được ghi danh di tích quốc gia là một thiếu sót của cơ quan quản lý văn hóa
Hoành Sơn quan (cửa Hoành Sơn) trên đỉnh đèo Ngang của núi Hoành Sơn từ dãy Trường Sơn đổ ra biển Đông, giữa ranh giới hai tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh. Dù là di tích sử văn hóa nổi tiếng lâu nay nhưng hiện vẫn chưa có câu trả lời xác đáng cho câu hỏi trên.
Nhiều ngày nay dư luận Hà Nội ồn ào về việc trong 2 năm tới, quận Hoàn Kiếm sẽ phải sáp nhập vào một quận nào đó ở nội đô. Lý do là Hoàn Kiếm chỉ đáp ứng được 15% diện tích theo qui định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Nhưng hai chữ Hoàn Kiếm xuất hiện khi nào?
Trong biên niên sử 'Triều Tiên Vương triều Thực lục', một người được lưu danh bởi nhan sắc là Trung điện Jang Hui-bin (tên thật là Jang Ok-jeong).
Với quan niệm 'xa giá đi tuần du cốt để xem xét phương dân, kiểm soát quan lại, ra ơn cho dân chúng' (sách Minh Mạng chính yếu của Quốc sử quán triều Nguyễn), vua Minh Mạng từng có 3 lần tuần du đến Quảng Nam để khảo sát tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội, chính trị. Trong đó, lần thứ hai nhà vua được tiến dâng loại bánh đậu xanh ngon nhất.
Thời Hậu Lê có một vị danh y được tôn vinh là thần y, ông tổ phương pháp dưỡng sinh với những kiến thức về bảo vệ sức khỏe. Đó chính là đại danh y Đào Công Chính, với tác phẩm tiêu biểu là 'Bảo sinh diên thọ toàn yếu', bộ sách cẩm nang dưỡng sinh từ thế kỷ 16-17 mà đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Công trình nhà lưu niệm Đại danh y Đào Công Chính tại xã Cao Minh huyện Vĩnh Bảo vừa được khánh trạch và cung rước thần tượng danh y về. Đại danh y Đào Công Chính là một tác gia lớn ở thế kỷ 17, có 4 bộ sách công phu ghi lại các tư liệu về lịch sử, văn thơ và quan trọng nhất là các phương thức dưỡng sinh, phòng ngừa bệnh tật.
Chỉ là một Hương cống nhưng Hà Duy Phiên giỏi tài điều hành nên được triều Nguyễn trọng dụng, tin tưởng giao các chức vụ quan trọng hàng đầu.
Đây là vị vua chỉ giữ ngôi báu được ba ngày trước khi qua đời vì bị bỏ đói.
Sáng 11/7, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tổ chức Lễ tế Đàn Âm hồn tưởng niệm nghĩa sĩ, đồng bào tử vong trong sự kiện thất thủ kinh đô năm 1885.