Công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Thành phố Hồ Chí Minh đang cho thấy chuyển biến rõ nét khi cách tiếp cận được thực hiện đồng bộ, đặt trọng tâm vào trách nhiệm của cộng đồng ngư dân.
Trong những ngày này, tại xã ven biển, các cảng cá của tỉnh Hà Tĩnh, không khí lao động trên bến dưới thuyền trở nên sôi động khi bước vào cao điểm vụ khai thác hải sản. Từ tờ mờ sáng, hàng chục tàu, thuyền nối nhau cập bến, mang theo khoang đầy cá tôm sau một đêm vươn khơi. Dù chi phí nhiên liệu tăng cao, nhiều ngư dân vẫn kiên trì bám biển, tận dụng thời điểm 'vàng' trong năm để nâng cao thu nhập.
Một đêm theo thuyền câu mực trên cửa biển Nhật Lệ (Quảng Trị), tôi không chỉ thấy biển đêm lấp lánh ánh đèn mà còn nghe những câu chuyện dày đặc ký ức về Bảo Ninh, vùng đất từng oằn mình trong bom đạn, nơi con người kiên cường bám biển mưu sinh, và nay đang trăn trở trước những đổi thay khi nghề biển dần vơi người nối nghiệp.
Những ngày này, vùng biển xã Hải Thịnh bước vào cao điểm mùa đánh bắt sứa. Từ sớm tinh mơ đến tận lúc chiều buông, bến tàu luôn rộn ràng tiếng máy nổ; những khoang thuyền đầy ắp sứa tươi nối nhau cập bờ. Không khí lao động khẩn trương, nhộn nhịp trải dài từ ngoài khơi đến bến tàu. Tất cả vẽ nên bức tranh sinh động về một mùa đi biển đầy ắp 'lộc biển'.
Giữa bối cảnh biến động giá xăng dầu, dọc dải miền Trung, ngư dân vẫn bền bỉ vươn khơi bám biển. Từ vùng biển Bắc miền Trung, ngư dân gần bờ liên tục trúng đậm mẻ cá, đến các thủ phủ đánh bắt xa bờ Nam Trung bộ đang hối hả thu hoạch vụ cá ngừ đại dương xuất khẩu.
Khi những ranh giới trên biển bị xóa mờ bởi thói quen, lợi ích và cả sự dễ dãi trong nhận thức, cái giá không chỉ là những vụ vi phạm riêng lẻ, mà là uy tín của cả một ngành kinh tế, là khả năng tiếp cận thị trường, là sinh kế lâu dài của hàng vạn ngư dân. Dựng lại ranh giới, vì thế, không còn là câu chuyện quản lý đơn thuần mà là hành trình siết lại kỷ cương, từ con người đến hệ thống, để giữ một nghề có thể tồn tại một cách bền vững.
Giá xăng dầu trong nước vừa được điều chỉnh giảm, nhưng chưa đủ để bớt đi nỗi lo chi phí của hàng trăm chủ tàu cá dọc bờ biển Cà Mau. Cơn bão giá nhiên liệu đang đẩy ngư dân vào một bài toán khó: Làm thế nào để mỗi chuyến ra khơi không bị lỗ…
Giá xăng dầu tăng cao thời gian gần đây đã làm chi phí khai thác hải sản của ngư dân tăng mạnh, khiến nhiều người e ngại vươn khơi. Tuy nhiên, việc tăng cường bám biển dài ngày đang trở thành giải pháp giúp giảm chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả sau mỗi chuyến biển.
Đã bao năm qua, những con sóng ngoài khơi Quảng Ngãi vẫn ngày đêm vỗ bờ, mang theo nguồn lợi thủy sản nuôi sống bao thế hệ ngư dân. Thế nhưng ẩn sâu dưới làn nước ấy, một 'kẻ thù vô hình' vẫn đang âm thầm tàn phá đại dương, đó là tình trạng sử dụng, mua bán, tàng trữ trái phép vật liệu nổ để khai thác hải sản. Dù đã được cảnh báo, xử lý nhiều năm qua, nhưng thực trạng này vẫn diễn biến phức tạp, gây hậu quả nghiêm trọng về môi trường, an ninh trật tự và sinh kế lâu dài. Vụ việc mới đây khi Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ngãi khởi tố bị can, bắt tạm giam đối tượng Đinh Sửu (53 tuổi, trú tại đặc khu Lý Sơn) về hành vi 'vận chuyển trái phép vật liệu nổ' là một hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ rằng, nếu không xử lý đến nơi đến chốn bằng chế tài hình sự nghiêm khắc, 'cơn ác mộng thuốc nổ' sẽ còn tiếp diễn.
Đầu năm 2026, Huế đã tăng cường công tác giám sát, nâng cấp hệ thống hạ tầng công nghệ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm kịp thời theo dõi, phát hiện, ngăn chặn các tàu cá vi phạm vùng biển.
Có những ranh giới trên biển không hiện trên bản đồ, nhưng luôn tồn tại trong mỗi chuyến đi của người ngư dân.
Phường Rạch Giá đang siết chặt quản lý tàu cá, nâng cao ý thức ngư dân trong chấp hành quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Sau phiên điều chỉnh giá xăng dầu mới nhất, áp lực chi phí nhiên liệu khiến người dân, trong đó có ngư dân Lâm Đồng càng tăng. Để thích ứng, nhiều chủ tàu cá đánh bắt xa bờ kéo dài chuyến biển để tiết kiệm chi phí và tham gia bảo vệ chủ quyền, chống khai thác IUU.
Mùa sứa năm nay đến sớm, sản lượng lớn, nhiều tàu thuyền liên tục ra khơi, hoạt động thu mua, sơ chế diễn ra sôi động, góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân vùng biển Quảng Trị.
Những chuyến biển rộn ràng đầu năm với lượng hải sản đầy khoang, mang về tín hiệu thuận lợi cho một mùa đánh bắt mới của ngư dân.
Khoảng 5 ngày nay, ngư dân vùng ven biển tỉnh Hà Tĩnh cho tàu ra khơi đánh bắt hải sản gần bờ liên tiếp trúng đậm cá mòi và cá trích biển với số lượng lớn, mang về thu nhập tiền triệu mỗi ngày.
Khoảng 5 ngày nay, ngư dân vùng ven biển tỉnh Hà Tĩnh cho tàu ra khơi đánh bắt hải sản gần bờ liên tiếp trúng đậm cá mòi và cá trích biển với số lượng lớn, mang về thu nhập tiền triệu mỗi ngày.
Vào khoảng 16 giờ ngày 22/3, người dân phát hiện xác một con cá hố rồng (còn gọi là cá mái chèo) lớn, dài khoảng 4 mét, bị cụt phần đuôi trôi dạt vào bờ biển Ngãnh Tam Tân, xã Tân Hải, Lâm Đồng.
Những ngày đầu năm, dọc bãi ngang ven biển Quảng Trị, không khí lao động trở nên rộn ràng khi ngư dân liên tiếp trúng đậm sứa, ruốc. Sau những tháng ngày nhọc nhằn bám biển, niềm vui được mùa lan tỏa, mang lại nguồn thu đáng kể nhưng cũng gợi lên nỗi lo về sự bấp bênh của nghề.
Mùa sứa bước vào cao điểm, ngư dân ven biển Nghệ An liên tục trúng đậm. Mỗi lao động có thể thu về 1-2 triệu đồng/ngày, giúp bà con thêm phấn khởi dù nghề biển vẫn nhiều vất vả.
Sáng mùa xuân. Con đường dẫn từ trung tâm làng Lý Hòa (nay thuộc xã Đông Trạch) hướng ra phía biển lồng lộng gió, mang theo vị mặn mòi, ấm nồng. Sau một đêm mưu sinh giữa sóng cả, những con thuyền nhỏ nằm ngả mình trên cát. Vài người đàn ông ngồi vá lưới, ánh mắt dịu dàng hướng ra phía biển. Cuộc sống nơi đây yên bình, không ồn ào, chẳng vội vã nhưng phải đến với Lý Hòa đủ lâu, hiểu đủ sâu mới cảm nhận được những đẹp đẽ từ cốt cách, những giá trị trầm tích của ngôi làng bên chân sóng này.
Đang vào cao điểm mùa vụ đánh bắt thủy sản nhưng hàng loạt tàu cá của ngư dân thành phố Đà Nẵng không thể ra khơi bởi giá dầu tăng phi mã, khiến chi phí mỗi chuyến biển vượt quá doanh thu dự tính.
Với tinh thần chỉ đạo và sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng, công tác chống hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) tại Lâm Đồng thời gian qua thu được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao uy tín, thương hiệu ngành thủy sản và sớm gỡ bỏ 'thẻ vàng' do Ủy ban châu Âu (EC) áp dụng.
Trên hòn đảo nhỏ giữa trùng khơi, các em học sinh Trường TH&THCS Nhơn Châu có một tiết học âm nhạc đầy cảm hứng. Không gian giản dị, điều kiện còn thiếu thốn, song chính nơi đây, tình yêu âm nhạc đang chắp cánh cho những ước mơ vượt sóng ra khơi.
Sáng 21/3, tại Trường Mầm non Dạ Lan Hương (phường Hải Châu), cụm chuyên môn số 4, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố tổ chức sinh hoạt chuyên đề 'Lễ hội bả trạo chào bình yên'.
Sau 3-4 giờ lênh đênh trên bè mảng, ngư dân Nghệ An đánh bắt 200-300 kg cá trích, thu lãi cả triệu đồng sau mỗi chuyến ra khơi.
Những ngày này, tại khu vực cửa sông Dinh, xã Nam Trạch, tỉnh Quảng Trị, không khó để bắt gặp cảnh hàng loạt tàu cá nằm im lìm, neo đậu san sát. Lẽ ra, sau kỳ nghỉ Tết, đây là thời điểm ngư dân tất bật vươn khơi, nhưng năm nay, mọi hoạt động gần như tê liệt.
Ngày 20-3, nhiều ngư dân ở xã Đồng Tiến (tỉnh Hà Tĩnh) đã ra khơi đánh bắt hải sản gần bờ và liên tiếp trúng đậm sứa biển. Khi tàu cập bến, sứa được ngư dân vận chuyển đến các đầu mối thu mua tập trung ngay tại bờ biển, để phân loại, xử lý, sơ chế ban đầu.
Ngày 20-3, nhiều bà con ngư dân ở xã Đồng Tiến (tỉnh Hà Tĩnh) đã ra khơi đánh bắt hải sản gần bờ và liên tiếp trúng đậm sứa biển với sản lượng lớn, mang lại nguồn thu nhập hàng triệu đồng.
Cá trích đang vào mùa cao điểm. Sau vài giờ ra khơi, ngư dân kiếm bộn tiền nhờ loài cá nhiều đạm này.
Chỉ sau vài giờ ra khơi, mỗi bè mảng có thể thu về hàng tạ sứa, mang lại nguồn thu nhập khá, góp phần cải thiện đời sống cho ngư dân ven biển.
Những ngày giữa tháng 3, tại khu vực cửa sông Dinh ở xã Nam Trạch, Quảng Trị, thay vì cảnh tàu thuyền tấp nập ra vào như thường lệ, hàng loạt phương tiện đánh bắt của ngư dân nằm im lìm bên bờ.
Thực hiện quyết tâm cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo 'thẻ vàng' đối với khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá từ bờ ra khơi. Nhờ đó, công tác quản lý tàu cá trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần giảm thiểu đáng kể tình trạng vi phạm trong khai thác thủy sản.
Trải qua nhiều thăng trầm, đến nay nghề sản xuất lồng lưới bắt ghẹ ở thôn Tiến, xã Tiên Trang ngày càng phát triển, sản phẩm của những người làm nghề không những được sử dụng phục vụ nhu cầu ở địa phương, mà còn mở rộng thị trường đến các địa phương trọng điểm về khai thác hải sản ở khắp mọi miền.
Những ngày này, ngư dân xã Hải Châu, tỉnh Nghệ An đều rất phấn khởi vì mỗi chuyến ra khơi đều trúng đậm cá trích, đem lại nguồn thu nhập khấm khá cho các gia đình.
Chỉ cần vài giờ đánh bắt gần bờ, mỗi thuyền nhỏ ở Thanh Hóa có thể thu hàng tạ cá trích, mang về doanh thu vài triệu đồng nhờ giá tăng gấp đôi so với đầu vụ.