Tiểu thuyết với đặc trưng của 'đương đại đang tiếp diễn' (theo quan niệm của M.Bakhtin) vẫn đang có những chuyển động mạnh mẽ sau gần hai thập niên đầu của thế kỷ XX. Việc xuất hiện những: Thoạt kỳ thủy (Nguyễn Bình Phương), Cơ hội của Chúa, Khải huyền muộn (Nguyễn Việt Hà), Hồ Quý Ly, Mẫu Thượng Ngàn, Đội gạo lên chùa (Nguyễn Xuân Khánh), Miền hoang (Sương Nguyệt Minh)... đang tạo ra những sự phân hóa rõ rệt mang tính đa dạng, đặt ra những yêu cầu cần bàn lại, đọc lại và định hình lại về tiểu thuyết từ chính những người cầm bút.