Bản Bãi Trâu (xã Bản Hon, huyện Tam Đường, tỉnh Lai Châu) là nơi sinh sống lâu đời của đồng bào dân tộc Lự - một trong số các dân tộc rất ít người ở Việt Nam có số dân dưới 10 nghìn người. Giữa nhịp sống đổi thay từng ngày, phụ nữ Lự nơi đây vẫn bền bỉ bên khung cửi, gìn giữ nghề dệt thổ cẩm - một di sản văn hóa đặc sắc của dân tộc mình.
'Khung cửi kẽo kẹt ngày đêm/Sợi tơ óng ả, ấm êm cửa nhà', câu ca dao quen thuộc về khung cửi đã đi vào tiềm thức người Tày Thượng Lâm (Lâm Bình). Những chiếc khung cửi truyền qua bao thế hệ nơi đây, được ví như người bạn tâm giao, kẽo kẹt theo năm tháng lắng nghe biết bao tâm tình buồn vui của các bà, các mẹ nơi đây.
Quang Bình, Hà Giang – nơi 92% dân số là người dân tộc thiểu số – đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi số. Từ những khung cửi truyền thống, mái nhà sàn, sản phẩm của người dân đã vượt ra khỏi bản làng, góp phần xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế địa phương.
Hiện nay, tại xã Lộc An (huyện Bảo Lâm) đang thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giao lưu lễ hội văn hóa truyền thống, ẩm thực; cung ứng các dịch vụ du lịch... Chính quyền địa phương, người dân tích cực phổ biến thông tin giới thiệu, kết nối các tour, tuyến du lịch cộng đồng...
Không được sử dụng thường xuyên, trang phục truyền thống các dân tộc thiểu số dần biến đổi, thậm chí biến mất khỏi cộng đồng. Nhằm đưa trang phục truyền thống của các dân tộc trở nên phổ biến hơn, nhiều địa phương đã xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù trên cơ sở lựa chọn, khai thác những giá trị văn hóa đặc trưng.
Từ 'Cô bé gan dạ', qua 'Vũ Như Tô' đến 'Sống mãi với Thủ đô' và 'Lũy hoa', Nguyễn Huy Tưởng đã có một quá trình tích lũy vốn sống và trau dồi, sáng tạo không ngừng.
Trong xu thế hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ, những nghệ nhân dân tộc thiểu số ở vùng núi vẫn lặng thầm gìn giữ tinh hoa văn hóa truyền thống.
Tại sóc Bom Bo, xã Bình Minh, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước, nghề dệt thổ cẩm truyền thống được đồng bào dân tộc S'tiêng lưu giữ từ bao đời nay.
LTS. Dự án 6, với mục tiêu 'Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch' đã nhận được sự vào cuộc tích cực từ các cấp, ngành và chính quyền địa phương.
Không khí gấp rút chuẩn bị khánh thành của Nhà ga T3 nhộn nhịp, giữa những bước chân hối hả, chúng tôi có dịp gặp gỡ ông Nguyễn Văn Hùng Cường, Tổng Giám đốc SASCO, trong một không gian phòng chờ thương gia độc đáo, khác biệt, đậm bản sắc Việt.
Giữa không gian núi rừng Lắk (tỉnh Đắk Lắk), tiếng khung cửi lách cách vọng ra từ Nhà văn hóa cộng đồng buôn Lê như lời thủ thỉ của ký ức. Những tấm thổ cẩm rực rỡ sắc màu được dệt nên bằng sự nhẫn nại, khéo léo và tình yêu sâu đậm dành cho bản sắc văn hóa người M'nông R'lăm. Không cần phô trương, nghề dệt ở buôn làng này như một sợi chỉ mảnh - lặng lẽ nhưng bền bỉ - kết nối hiện tại với quá khứ, nuôi dưỡng niềm tự hào trong lòng người con núi.
Ngày 9.7.2022, làng Phung (xã Biển Hồ, TP Pleiku, tỉnh Gia Lai) rộn ràng tiếng cười, tiếng nói, ánh mắt bừng sáng trên khuôn mặt những người phụ nữ Jrai: CLB dệt thổ cẩm chính thức ra mắt, không chỉ mang theo niềm vui mà còn mở ra hy vọng mới cho cộng đồng.
Dệt vải là nghề truyền thống của người Tày ở tỉnh Cao Bằng. Khi di cư vào vùng đất Ia Trốk (huyện Ia Pa, tỉnh Gia Lai), họ vẫn mang theo và duy trì nghề dệt truyền thống của dân tộc mình.
Những ngày qua, đoàn nghệ nhân huyện Krông Pa đang tích cực tập luyện để sẵn sàng tham gia trình diễn tại Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Gia Lai lần thứ IV, năm 2025 với nhiều sắc màu văn hóa độc đáo.
Đam Pao, buôn nhỏ ở xã Đạ Đờn, huyện Lâm Hà với những người phụ nữ kiên trì, ngày ngày mải miết trên khung dệt, hòa mình làm một với những sợi chỉ. Họ đã dệt nên sắc chàm của núi, sắc xanh của trời, sắc đỏ của những buổi hoàng hôn rợp bóng. Người đàn bà hóa thân vào khung cửi, dệt nên sắc màu Đam Pao.
Nhằm giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước, thời gian qua Trường THCS Thị trấn Than Uyên (huyện Than Uyên) đã đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục. Qua đó, góp phần kiên cố hóa trường, lớp học, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, khơi dậy phong trào học tập và học tập suốt đời trong toàn xã hội.
Nhằm giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước, thời gian qua Trường THCS Thị trấn Than Uyên (huyện Than Uyên) đã đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục. Qua đó, góp phần kiên cố hóa trường, lớp học, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, khơi dậy phong trào học tập và học tập suốt đời trong toàn xã hội.
Làng dệt đũi Nam Cao ở xã Nam Cao, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình đã phát triển hơn 400 năm. Dù trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm nhưng người dân làng nghề nơi đây vẫn trân quý, gìn giữ tinh hoa đất nghề, tiếp tục bảo tồn và phát triển đến ngày nay.
Có những chiều hoàng hôn không rực rỡ, chỉ lặng lẽ chìm theo nhịp thở của dòng sông Mê Kông. Ở Châu Phong, Châu Đốc, không có bãi biển mênh mông hay cánh đồng cát trải dài, chỉ có những con đường đất nứt nẻ, những mái nhà tranh mờ dần theo năm tháng và cả thời gian trôi qua như những sợi chỉ mỏng manh được dệt nên từng ngày.
Ngày 15-3 hàng năm là một dấu mốc quan trọng đối với những người làm việc trong lĩnh vực nhiếp ảnh và điện ảnh Việt Nam nói chung, Đồng Nai nói riêng.
Một sự kết hợp giữa kỹ thuật dệt cổ đại và công nghệ điện từ hiện đại giúp các nhà khoa học Trung Quốc giải quyết được vấn đề hao mòn lớp sơn tàng hình trên các máy bay chiến đấu của nước này.
Cùng với những di tích khảo cổ, những lịch sử - văn hóa mang nhiều giá trị bên sông Hồng, đi đến những vùng đất nơi sông Hồng chảy qua, chúng tôi còn được tham quan, trải nghiệm không gian văn hóa của nhiều làng nghề nổi tiếng hàng trăm năm tuổi ven sông Hồng, tạo nên nét đặc trưng của nền văn minh lúa nước của cư dân người Việt.
Dệt thổ cẩm là một nét văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc Thái ở bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu (Nghệ An). Đó là những sản phẩm có nhiều màu sắc, đa dạng hoa văn, trải qua quá trình chiêm nghiệm, sáng tạo của con người. Đặc biệt, qua bàn tay khéo léo, cần cù của người phụ nữ đã tạo ra những sản phẩm dệt độc đáo mang hồn cốt văn hóa dân tộc.
Trung Quốc ứng dụng kỹ thuật dệt lụa 3.000 năm tuổi để tạo lớp phủ tàng hình bền hơn cho máy bay chiến đấu, vượt trội so với công nghệ hiện tại của Mỹ.
Điện Biên có 19 dân tộc cùng sinh sống, là miền văn hóa với đa dạng sắc màu của cộng đồng các dân tộc. Nhiều nét văn hóa đặc trưng truyền thống các dân tộc đã và đang được gìn giữ, bảo tồn và phát huy.
Những năm qua, trụ sở của Câu lạc bộ dệt thổ cẩm làng Phung (xã Biển Hồ, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai) dần trở thành điểm hẹn yêu thích của người dân địa phương cũng như du khách trong và ngoài nước. Với những cách làm sáng tạo, các nghệ nhân tại đây đã nỗ lực bảo tồn giá trị nghề dệt truyền thống của đồng bào Gia Rai và tiếp tục phát huy trong đời sống hiện đại.
Những đôi bàn tay đan trên khung cửi dệt lụa, thêu hoa, những đôi bàn tay tưởng thô ráp trong đất và men sứ… đã kết nên một hành trình dài của nghề thủ công truyền thống đất Hà thành.
Ẩn mình dưới chân núi hùng vĩ, bản Pa Xa Lào, xã Pa Thơm, huyện Điện Biên là nơi lưu giữ nghề thủ công lâu đời và đậm chất văn hóa của dân tộc Lào: dệt thổ cẩm. Từng đường chỉ, sợi vải thể hiện sự khéo léo của người phụ nữ, ẩn chứa câu chuyện về đời sống, văn hóa và bản sắc truyền thống dân tộc... Tuy nhiên, giữa dòng chảy của đời sống hiện đại, dệt thổ cẩm ở Pa Xa Lào đang phải đối mặt với những khó khăn, thách thức trong việc gìn giữ nghề thủ công truyền thống.
Tại vị trí trang trọng nhất của căn nhà sàn, chị Lô Thị Hoa treo bức tranh thổ cẩm gia truyền đã gần một trăm năm tuổi.
Trong sinh hoạt đời thường cũng như trong lễ hội, đồng bào Khmer luôn có ý thức giữ gìn và phát triển những truyền thống văn hóa của dân tộc mình. Một trong những nét văn hóa đặc trưng, thể hiện rõ tính độc đáo, không thể lẫn với bất kỳ một dân tộc nào khác, đó là bộ trang phục của người Khmer. Để tạo ra một bộ trang phục hoàn chỉnh là quá trình công phu, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tinh tế, sáng tạo của người thợ dệt. Hiện nay, tại vùng núi Bảy Núi của tỉnh An Giang, chỉ duy nhất bà con ở ấp Srây Sakốth, xã Văn Giáo, huyện biên giới Tịnh Biên còn giữ được nghề dệt thổ cẩm Khmer (còn gọi là Khmer Silk). Không đơn thuần chỉ là sinh kế, nghề dệt thổ cẩm tại đây vẫn đang âm thầm gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của người Khmer Nam bộ.
Ở vùng đất quê lụa Phùng Xá, Mỹ Đức, Hà Nội, nghệ nhân Phan Thị Thuận đã ghi danh vào lịch sử khi trở thành người đầu tiên tại Việt Nam thành công trong việc biến con tằm thành 'công nhân dệt lụa' và phát triển nghệ thuật tơ sen. Công trình của bà không chỉ khôi phục một nghề truyền thống đầy tính nhân văn mà còn đưa danh tiếng tơ tằm, tơ sen Việt Nam vươn xa trên thị trường quốc tế.
Họa sĩ Hồ Trọng Minh là một trong những tên tuổi nổi bật trong lĩnh vực thiết kế tiền polymer. Những tác phẩm của anh không chỉ mang tính mỹ thuật, ứng dụng và bảo an, mà còn chứa đựng những thông điệp văn hóa sâu sắc, phản ánh giá trị dân tộc qua từng chi tiết.
Con trai Lùng là thằng Lèng. Cái thằng chả tài cán gì hơn người nhưng được cái nết giống bố là mê gái đẹp. Nó yêu say đắm con Mo, con gái trưởng bản Chu Lin đến ba năm, tuyệt thực đến mấy lần, cuối cùng thì Lùng cũng vay mượn đủ trăm đồng bạc để cưới về cho nó. Giờ, con của chúng nó, đứa bé nhất cũng vào lớp một rồi, nhà vẫn chưa hết nợ. Tết đến nơi rồi mà nhà Vìn đánh tiếng đòi bạc về để chuẩn bị mua trâu. Ờ, khi khó, người ta cho vay thì giờ người ta gọi mình phải thưa thôi. Thưa rồi nghĩ xù cả tóc vẫn chưa ra bạc.
Dọc hai bên đường đến với vùng đất Quan Sơn, hoa đào, hoa mận đã nở bừng ngây ngất, che khuất từng mỏm đá nhọn sắc thâm trầm. Xong việc đồi nương, lúa ngô ngủ yên trong nhà, tết la đà chạm tới. Bà lão ngồi bậc thềm ngôi nhà cũ, đáy mắt vời vợi, rưng rưng. Trẻ nhỏ ríu rít đùa chơi bên suối, tiếng cười vang vọng giữa không gian...
Cách đây 2 năm, trong đợt đưa học viên lớp học tiếng Thái đi thực tế tìm hiểu về nghề thổ cẩm của dân tộc Thái tại bản Can, xã Tam Thái, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, tôi được Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Vi Khăm Mun đưa đến thăm nhà nghệ nhân dệt thổ cẩm Vang Thị Sâm để chiêm ngưỡng những sắc màu thổ cẩm mộc mạc, tinh tế mà sắc nét của dân tộc Thái ở miền Tây xứ Nghệ.
Trong số 3 thí sinh đoạt giải Nhất cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc tỉnh Nghệ An năm 2024, Đặng Gia Hân là người nhỏ tuổi nhất. Em giành được danh hiệu này với phần giới thiệu cuốn sách 'Chuyện kể từ Làng Sen' của tác giả Chu Trọng Huyến.
Là sản phẩm thủ công mỹ nghệ độc đáo, tuy nhiên, vấn đề nguyên liệu, đầu ra của lụa dệt từ tơ sen của làng Phùng Xá vẫn đang là bài toán không dễ có lời giải .