Trong cuốn Quốc triều đăng khoa lục, Thượng thư Bộ Học Cao Xuân Dục nhận định về Tiến sĩ Nguyễn Tường Phổ: 'Đó là người có khí tiết, không a dua, không thiết gì sự thăng quan tiến chức, chỉ lấy câu thơ, chén rượu làm vui'.
Bản chất của người trí thức là luôn đặt lại vấn đề, không bao giờ bằng lòng với những cái đã có sẵn, đã ổn định, đã được coi là xong xuôi, ngay cả trong chính anh ta.
Tào Tháo đã ý thức được từ rất sớm, rằng ngọn cờ chính nghĩa và đội ngũ tinh nhuệ là hai pháp bảo lớn để đánh bại địch giành chiến thắng.
Hương ước - dân gian gọi nôm na là 'lệ làng' - được soạn ra nhằm làm cho mọi người trong làng xã tuân theo những luật lệ cơ bản để bảo đảm ổn định cuộc sống của cộng đồng. Với ý nghĩa đó, khi xây dựng Bộ luật Hồng Đức, vua Lê Thánh Tông (1460-1497) đã ban chỉ dụ: 'Thảo ra hương ước phải là người có trình độ nho học, có đức hạnh, có chức và có tuổi tác. Thảo xong, phải được quan trên kiểm duyệt và có thể bị bác bỏ'.
Hàn Tín là một nhân vật lịch sử nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc cũng là người được người đời cũng như các nhà sử học Á Đông bàn luận nhiều nhất.
Theo quan niệm dân gian, việc chọn được ngày tốt, giờ đẹp, hợp tuổi, hợp mệnh cũng là yếu tố giúp gia chủ làm ăn buôn bán phát đạt, thuận buồm, xuôi gió.
* Câu nói nhận định về trí thức'Hiền tài là nguyên khí của quốc gia' là của ai và xuất hiện trong bối cảnh như thế nào? (Lê Trọng Thành, quận Thanh Khê, Đà Nẵng)
Thời Xuân Thu Chiến Quốc của Trung Hoa xuất hiện rất nhiều nhân tài. Đây cũng là thời kì chứng kiến sự mở rộng to lớn về văn hóa và trí thức ở Trung Hoa đồng thời xuất hiện 'tứ đại quân tử' nổi tiếng.
Nhà văn, Đại tá Đỗ Viết Nghiệm là tác giả của nhiều tác phẩm thuộc các thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện ký. Mới đây, nhà văn Đỗ Viết Nghiệm ra mắt truyện ký Trần Hữu Nghiệp - Đời là kẻ sĩ (NXB Thanh Niên), khắc họa chân dung một trí thức, một nhân cách lớn của dân tộc, đó là giáo sư, bác sĩ, nhà giáo Trần Hữu Nghiệp.
Mới đây, tôi gặp lại thầy giáo cũ từng dạy môn Ngữ văn từ thời trung học phổ thông. Thầy giỏi văn chương, chữ nghĩa và rất đam mê 'Truyện Kiều' của đại thi hào Nguyễn Du (1766-1820). Thầy tâm sự rằng, một trong những câu thơ thể hiện sự chiêm nghiệm, đúc kết vô cùng sâu sắc của cụ Nguyễn là 'Có tài mà cậy chi tài/ Chữ tài liền với chữ tai một vần'.
'Trần Hữu Nghiệp - đời là kẻ sĩ' của đại tá, nhà văn Đỗ Viết Nghiệm và 'Đường 1C – Những bờ vai con gái' của nhà văn Trầm Hương là hai tác phẩm viết về những câu chuyện, thân phận từ trong chiến tranh gian khổ nhưng vẫn có sức hút đối với độc giả, đặc biệt là độc giả trẻ tuổi hôm nay.
'Viết về những câu chuyện, thân phận từ trong chiến tranh gian khổ, nhưng 'Trần Hữu Nghiệp - đời là kẻ sĩ' và 'Đường 1C - Những bờ vai con gái' vẫn rất gần gũi với độc giả hôm nay.