Hé lộ những nghiên cứu mới về hình tượng rồng (Kỳ 1): Biểu tượng từ dân gian đến cung đình

Trong tọa đàm Năm rồng nói chuyện rồng tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam diễn ra vừa qua, PGS-TS Trần Trọng Dương (Viện Nghiên cứu Hán Nôm) đã hé mở nguồn gốc nguyên thủy của hình tượng rồng trong văn hóa Việt Nam còn có mối liên hệ mật thiết với loài bò sát.

Tản mạn về hình tượng rồng trong lịch sử, văn hóa Việt Nam

Kể từ thời sơ sử cho đến nay, hình tượng rồng luôn gắn bó, hiện diện trong đời sống văn hóa, là biểu tượng của những phẩm chất cao đẹp và niềm tự hào dân tộc của người Việt qua các thời kỳ lịch sử.

Chuyện rồng và đế vương nước Việt

'99 giai thoại về rồng và đế vương nước Việt' cung cấp cho bạn đọc những mẩu chuyện lý thú về rồng - con vật huyền thoại gắn với các 'bậc chí tôn thiên hạ' trong lịch sử nước nhà.

Rồng trong tâm thức hướng biển của người Việt cổ

Truyền thuyết khởi nguồn họ Hồng Bàng kể 50 người con theo cha Rồng Lạc Long Quân đi về phía Đông xuống biển là các Thủy thượng Linh thần, 50 người con theo mẹ Tiên Âu Cơ lên vùng miền núi phía Tây là các Sơn thần. Như thế, rồng là hình tượng đã đi vào trong văn hóa Việt ngay từ buổi đầu dựng nước với tâm thức hướng ra khai phá miền Biển Đông.

Cà kê chuyện rồng

Rồng là con vật duy nhất trong 12 con giáp không tồn tại trong thực tế. Tuy nhiên, rồng lại mang đặc điểm của 9 con vật khác nhau. Sách 'Nhĩ nhã dực' miêu tả rồng: 'Giác tự lộc, đầu tự đà, nhãn tự thố, hạng tự xà, phúc tự thận, lân tự lí, trảo tự ưng, chưởng tự hổ, nhĩ tự ngưu...', nghĩa là: Rồng có sừng giống hươu, đầu như lạc đà, mắt thỏ, cổ rắn, bụng giao long, vảy cá chép, móng chim ưng, tay hổ, tai trâu...

Hình tượng rồng từ góc nhìn di sản

Từ nguồn gốc Con Rồng Cháu Tiên thiêng liêng của huyền sử, hình tượng Rồng đã gắn bó trong suốt chiều dài lịch sử của văn hóa Việt Nam, từ những ngày đầu dựng nước, trải qua các triều đại phong kiến, tiếp tục được kế thừa và để lại những dấu ấn đậm nét trong đời sống văn hóa hiện đại.

Hình tượng tiên cưỡi rồng dưới góc nhìn bản sắc văn hóa dân gian

Trong điêu khắc và hội họa dân gian Việt Nam, các hình tượng tiên cưỡi rồng xuất hiện nở rộ vào các thế kỷ XVI, XVII và XVIII.

Rồng trong văn hóa Việt

TRONG nền văn hóa Phương Đông, rồng là con vật trong tứ linh: Long, Lân, Quy, Phụng. Theo quan niệm từ xưa nếu thuần hóa được Long thì các loài có vảy quy phục, nếu thuần hóa được Phụng thì các loài chim chóc quy phục, nếu thuần hóa được Lân thì các loài muông thú quy phục, còn nếu thuần hóa được Quy thì lòng người quy phục. Đứng đầu tứ linh là Rồng còn gọi là Long.

Hình tượng rồng trong văn hóa người Việt

Hình tượng rồng từ lâu đã là biểu tượng gần gũi với người Việt Nam nói riêng và văn hóa phương Đông nói chung. Là biểu tượng thiêng liêng gắn với nguồn gốc 'Con Rồng, cháu Tiên' của người Việt. Là con vật trong 12 con giáp được coi là huyền bí, đại diện cho quyền lực, sự may mắn, thịnh vượng, sự thăng tiến, là tín hiệu tốt lành cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu. Năm Thìn là năm được người Việt quan niệm, mang lại những điều tốt lành, thịnh vượng cho mỗi cá nhân, cho toàn dân tộc, mang lại sức mạnh cường tráng cho đất nước...

Rồng luận

1. Trong mười hai con vật của hệ can chi, rồng là con vật duy nhất không có trong đời thực mà được hình thành bởi trí tưởng tượng của con người. Ngoài tên gọi phổ biến là rồng, còn có cách gọi theo âm Hán Việt là ''long'' và cách gọi theo bảng can chi là Thìn.

Thăng trầm hình tượng rồng trong mỹ thuật Việt Nam

Rồng là linh vật cao quý nhất trong tứ linh: Long, Ly, Quy, Phượng. Đó cũng là biểu tượng của vua. Người Việt Nam không ai không biết đến hình tượng rồng, bởi ngay từ nhỏ đã được nghe người già kể chuyện quanh bếp lửa về tổ tiên người Việt là 'Con Rồng, cháu Tiên', được lên chùa, đình làng ngắm rồng trên mái, trên các mảng chạm khắc gỗ, trên quai chuông đồng, trên trán bia Tiến sĩ.

Chiêm ngưỡng loạt cổ vật triều Nguyễn hồi hương sau nhiều năm lưu lạc

Ngoài ấn vàng Hoàng đế chi bảo mới được hồi hương trong năm 2023, nhiều cổ vật triều Nguyễn khác cũng đã tìm về quê nhà sau nhiều năm lưu lạc ở nước ngoài.

Yếu tố tâm linh sau đôi mắt cửa treo dọc phố cổ Hội An

Dọc các tuyến phố nhỏ nơi phố cổ Hội An, những đôi 'mắt ' (Thần giữ cửa hay Môn thần) được gắn trước cửa chính mỗi ngôi nhà cổ, như những chứng nhân lịch sử kể về bao thăng trầm nơi đây.

Chuyện về quả trứng khổng lồ làm nên điều kỳ diệu ở Đà Nẵng

Vào thời xa xưa, có một cụ già sống một mình trong một túp lều con trên bãi biển vắng, nơi ngày nay được biết đến với tên gọi bãi biển Non Nước...

Điểm đến tâm linh trong hành trình khám phá xứ Lạng

Lạng Sơn, vùng đất của những điều kỳ thú, nơi đây hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Trong chuyến hành trình khám phá xứ Lạng, du khách không thể bỏ qua di tích Quốc gia đền Kỳ Cùng, tọa lạc ven sông Kỳ Cùng chảy ngược thơ mộng.

Lợi nhuận sụt giảm 21%, Đông Hải Bến Tre (DHC) bị xử phạt vi phạm về thuế

CTCP Đông Hải Bến Tre (DHC) ghi nhận lợi nhuận sụt giảm 21%. Công ty cũng vừa bị xử phạt vi phạm về thuế.

Đền Kỳ Cùng - Điểm đến tâm linh trong hành trình khám phá xứ Lạng

Lạng Sơn, vùng đất của những điều kỳ thú, nơi đây hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Trong chuyến hành trình khám phá xứ Lạng, du khách không thể bỏ qua di tích Quốc gia đền Kỳ Cùng, tọa lạc ven sông Kỳ Cùng chảy ngược thơ mộng.

Bến Tre đầu tư khẩn cấp cho dự án kè chống sạt lở bờ sông Giao Hòa

Ngày 13/11, UBND tỉnh Bến Tre có quyết định số 2619/QĐ-UBND ban hành Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp dự án kè chống sạt lở bờ sông Giao Hòa, xã Giao Long, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre.

Giải mã bất ngờ về loài thủy quái huyền bí nhất Việt Nam

Thuồng luồng, loài thủy quái được coi là huyền bí nhất trong dân gian Việt Nam, vẫn là nỗi ám ảnh của người dân và được cho là tồn tại đến ngày nay.

Giải mã thủy quái huyền bí nhất trong dân gian Việt Nam: Ngoại hình dị hợm, ngày nay vẫn tồn tại?

Nổi tiếng là sinh vật huyền bí bậc nhất trong dân gian Việt Nam, loài này là nỗi ám ảnh với người dân trong thời gian dài. Nó được cho là vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay.

Nhiều điểm sạt lở nghiêm trọng ở Bến Tre

Tính từ đầu năm tới nay, tỉnh Bến Tre 3 lần công bố tình trạng khẩn cấp vì sạt lở đất ven sông, ven biển, di dời hàng chục hộ dân.

Công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ biển Ba Tri

Ngày 30/10, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam đã ký quyết định công bố tình huống khẩn cấp sạt lở, xâm thực bờ biển huyện Ba Tri (tỉnh Bến Tre).

Bến Tre công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ biển Ba Tri

Ngày 30/10, UBND tỉnh Bến Tre ban hành Quyết định số 2519/QĐ-UBND công bố tình huống khẩn cấp sạt lở, xâm thực bờ biển huyện Ba Tri.

Bến Tre: Công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ biển Ba Tri

Ngày 30-10, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam ký quyết định công bố tình huống khẩn cấp sạt lở, xâm thực bờ biển huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.

Bến Tre tiếp tục công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ biển

Ngày 30/10, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam ký quyết định về việc công bố tình huống khẩn cấp sạt lở, xâm thực bờ biển huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre.

Đồng bằng sông Cửu Long: Nhiều địa phương công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở

Trước đó, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái ký Quyết định số 1162/QĐ-TTg ngày 8/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ về bổ sung 4.000 tỷ đồng vốn từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2023 cho các tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long thực hiện dự án phòng, chống sạt lở bờ sông, bờ biển.

Bến Tre công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ sông Giao Hòa

Hơn 800 m bờ sông Giao Hòa (Bến Tre) bị sạt lở, giao thông bị chia cắt. Vụ sạt lở ảnh hưởng 300 hộ dân, trong đó 26 hộ phải di dời khẩn cấp.

Xử lý khẩn cấp sạt lở ở Bến Tre, Quảng Trị

Ngày 25/10, thông tin từ UBND tỉnh Bến Tre cho biết, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre Trần Ngọc Tam đã ký quyết định công bố tình huống khẩn cấp về hiện trạng sạt lở bờ sông Giao Hòa, đoạn thuộc xã Giao Long và xã An Hóa (Châu Thành).

Bến Tre: Sạt lở nghiêm trọng, giao thông chia cắt

Đoạn sạt lở dài ảnh hưởng đến đời sống, đe dọa tính mạng của 300 hộ dân, gây mất đất sản xuất, nhà ở và buộc phải di dời khẩn cấp 26 hộ dân đi nơi khác...

Bến Tre: Bờ sông Giao Hòa bị sạt lở nghiêm trọng, 26 hộ phải di dời

Khu vực sạt lở dài khoảng 800m ảnh hưởng trực tiếp đến khu dân cư, mất đất sản xuất, nhà ở và ảnh hưởng đến tính mạng, đời sống của hơn 300 hộ dân trên địa bàn xã Giao Long và An Hóa.

Bến Tre công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ sông

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre Nguyễn Minh Cảnh vừa ký quyết định công bố tình huống khẩn cấp sạt lở bờ sông Giao Hòa (huyện Châu Thành).

Đền Kỳ Cùng – Điểm đến tâm linh trong hành trình khám phá xứ Lạng

Lạng Sơn, vùng đất của những điều kỳ thú, nơi đây hội tụ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Trong chuyến hành trình khám phá xứ Lạng, du khách không thể bỏ qua di tích Quốc gia đền Kỳ Cùng, tọa lạc ven sông Kỳ Cùng chảy ngược thơ mộng.

Thanh kiếm treo dưới cây cầu cổ, vì sao hơn 170 năm không ai dám lấy cắp?

Hơn 170 năm qua, vẫn chưa có ai cả gan dám lấy cắp thanh kiếm được treo dưới cây cầu cổ này. Đâu là nguyên nhân?

Động thổ công trình Trạm biến áp 110 kV Thanh Tân và nhánh rẽ đấu nối tại Bến Tre

Ngày 8/9, tại ấp Chợ Xếp, xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre, Tổng công ty Điện lực miền Nam phối hợp với đơn vị thi công tổ chức động thổ công trình TBA 110 kV Thanh Tân và nhánh rẽ đấu nối.

Bắt quả tang 13 đối tượng tham gia 'đá gà' qua mạng internet

Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Bến Tre phối hợp với Công an huyện Châu Thành bắt quả tang 13 đối tượng đang tham gia cá cược đá gà qua mạng internet.

Bến Tre tập trung khắc phục sạt lở bờ sông, bờ biển

Gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển tại tỉnh Bến Tre diễn ra ngày càng phức tạp, gây mất đất sản xuất, tài sản và ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của người dân. Tỉnh Bến Tre đang tập trung các giải pháp công trình, phi công trình để khắc phục, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại do sạt lở gây ra…