Ảnh hưởng của Phật giáo trong văn học chữ Nôm giai đoạn nửa cuối thế kỷ XVIII đến nửa đầu thế kỷ XIX
Giai đoạn lịch sử xã hội đầy biến chuyển, phản ảnh đời sống con người văn học chữ Nôm giai đoạn này cũng đã ghi nhận vào mình khá đầy đủ mọi phương diện về đời sống tôn giáo nói chung và Phật giáo nói riêng. Đời sống ấy được quy chiếu vào văn thơ từ các hình thức biểu hiện đơn giản cho đến nội dung triết lý sâu xa, được biểu hiện cả mặt tốt lẫn mặt xấu.
Lý sự dung thông của thiền sư Minh Châu Hương Hải có thể coi là một trong những tác phẩm mở đầu loạt sách diễn Nôm các giáo lý cơ bản của Phật giáo do các thiền sư Minh Châu Hương Hải, Chân Nguyên Tuệ Đăng và Như Trừng Lân Giác biên soạn khoảng cuối TK 17 đầu TK 18.
Mùa lịch năm 2024 đang vào thời gian cao điểm trong việc tiêu thụ trên thị trường với màu đỏ đặc trưng của các mẫu lịch xuất hiện khắp các cửa hàng sách báo, nhà sách, trung tâm thương mại cũng như những kênh thương mại trực tuyến.
Hàng năm, cứ đến cận tết, thị trường lịch bloc lại trở nên sôi động. Những cuốn lịch không chỉ góp phần giữ gìn, lan tỏa thói quen đọc lịch, xem lịch - một phong tục đẹp, mà còn giúp chúng ta ý thức hơn về giá trị ông cha để lại, làm phong phú, bền vững hơn những giá trị văn hóa trong đời sống, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Tiếng nói và chữ viết là một trong những yếu tố quan trọng làm nên bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc. Tại Cao Bằng, tỉnh triển khai nhiều giải pháp bảo tồn và phát triển tiếng nói, chữ viết, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số.
Cứ vào thứ 7 hằng tuần, bất kể mưa nắng, ông Thân cần mẫn điều khiển chiếc xe máy cũ kỹ vượt quãng đường rừng ngoằn ngoèo gần 20km đến các điểm dạy chữ Nôm Dao.
Thông qua lớp dạy chữ Nôm Dao miễn phí, bà con người dân tộc Dao Tiền ở Hòa Bình được thấu hiểu hơn từ đó giúp bảo tồn, gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc.
Nét nổi bật hơn cả là chính sách sử dụng nhân tài của vua Quang Trung. Vị Hoàng đế áo vải cờ đào này nhận thức rất rõ vai trò, tầm quan trọng của tầng lớp trí thức phong kiến, nhất là những bậc hiền tài.
Bộ lịch được thực hiện với phần chữ Nôm và tranh minh họa tương ứng được vẽ chi tiết. Công chúng sẽ được sử dụng, suy ngẫm và thưởng thức trọn vẹn 'Truyện Kiều' theo phong cách riêng.
Ngày 9-11, NXB Chính trị quốc gia Sự thật đã cho ra mắt 3 bộ lịch bloc: Văn hiến ngàn năm, Đất nước nhìn từ biển và Truyện Kiều. Trong đó, Truyện Kiều được in thành lịch là bản chép tay của Hoàng gia triều Nguyễn, từng được bày bán ở Paris.
Trong số 3 bộ lịch bloc chào Xuân Giáp Thìn 2024 của Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, đáng chú ý là bộ lịch 'Truyện Kiều' được thiết kế như một tác phẩm nghệ thuật, với phần chữ Nôm từ nguyên gốc bản 'Truyện Kiều' chép tay của Hoàng gia triều Nguyễn.
Với bộ lịch 'Truyện Kiều' của Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, lần đầu tiên, công chúng sẽ được sử dụng, suy ngẫm và thưởng thức trọn vẹn Truyện Kiều theo một phong cách riêng, độc đáo.
Sáng 9/11, tại Hà Nội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức ra mắt các ấn phẩm lịch năm 2024.
Hiện nay cận thị đã trở thành một hiện tượng phổ biến, nhất là ở giới trẻ. Mặc dù cận thị hiện nay phần lớn là do sự gia tăng sử dụng điện thoại di động và máy tính nhưng đọc sách cũng là một nguyên nhân chính gây ra cận thị.
Theo sử, Nguyễn Thiếp (1723 - 1804), quê Hà Tĩnh, nhưng lập nghiệp ở Nghệ An. Khi vua Quang Trung kéo quân ra Bắc diệt quân Thanh đã dừng lại ở Nghệ An, ba lần viết thư mời Nguyễn Thiếp xuống núi. Ông không nhận lời xuống núi làm quân sư nhưng vẫn cho Quang Trung lời khuyên và giúp nhà vua việc lập Phượng Hoàng Trung Đô.
Tôi đến Trung tâm Chiếu phim quốc gia (Hà Nội) để xem ra mắt phim 'Hồng Hà nữ sĩ'. Hai phòng chiếu lớn tối hôm đó chật hết chỗ. Phải nói là phim đã vượt qua được những rào cản từng có về sự 'dị ứng' của khán giả với phim Việt.
Dân tộc Tày, Nùng chiếm phần lớn dân số toàn tỉnh Lạng Sơn và vì thế, văn hóa của nhóm người này được xem là tiêu biểu cho văn hóa xứ Lạng. Việc bảo tồn ngôn ngữ dân tộc Tày, Nùng là vấn đề quan trọng, được các cấp, ngành quan tâm.
Xuất phát là nữ diễn viên kịch nói của Nhà hát Kịch Hà Nội, Anh Đào được biết đến qua nhiều vai diễn trong các bộ phim truyền hình. Vai diễn nữ sĩ Đoàn Thị Điểm trong 'Hồng Hà nữ sĩ' là vai chính đầu tiên trong một bộ phim điện ảnh của cô. Và để vào được vai này, nữ diễn viên cho biết, đã phải học và tự tu sửa mình rất nhiều.
Tối 21/10, tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh tỉnh, UBND tỉnh Hà Tĩnh long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 300 năm ngày sinh La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp.
Những giá trị văn hóa, giáo dục, tư tưởng hội tụ đầy đủ trong con người La Sơn phu tử Nguyễn Thiếp đã khẳng định ông là một nhân cách lớn, một trí tuệ uyên thâm.
La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp (1723 - 1804, xã Kim Song Trường, Can Lộc, Hà Tĩnh) là người nói trực tiếp nhiều đến lẽ 'xuất', 'xử', cả trong sáng tác và trước thuật. Một mặt, ông không phủ định hướng 'xuất': ra làm quan, hành đạo. Mặt khác, ông rất coi trọng lối 'xử': về ở ẩn, giữ đạo.
Những năm qua, huyện ủy Than Uyên, tỉnh Lai Châu xác định, bảo tồn chữ viết truyền thống của người dân tộc Dao là một trong nhiệm vụ quan trọng để bảo tồn văn hóa dân tộc này trên địa bàn.
Cuộc đời thăng trầm của nữ thi sĩ Đoàn Thị Điểm trong bối cảnh xã hội Việt Nam ở cuối thế kỷ XVIII được thể hiện sinh động trên bộ phim điện ảnh 'Hồng Hà nữ sĩ', khẳng định những đóng góp của bà cho nền văn học Việt Nam.
Bộ phim chân dung lịch sử kể chuyện về con người tài hoa, giỏi giang nhưng gian truân và vất vả của nữ sỹ Đoàn Thị Điểm - tác giả bản dịch chữ Nôm cho bài thơ 'Chinh phụ ngâm' nổi tiếng.
Nhiều khán giả đã phải ra về vì không còn chỗ hoặc chấp nhận ngồi ở bậc thang trong phòng chiếu để xem phim 'Hồng Hà nữ sĩ' trong suất chiếu ra mắt tối 14/10 tại Hà Nội.
Nguyễn Trãi đã chạm đến được cái bản chất của ngôn ngữ, của cả lịch sử. Bản chất của ngôn ngữ và của lịch sử là bản chất của một bông bụt chiều mai nở, chiều hôm rụng. Bản chất đó là cái vô sinh, cái vĩnh cửu, ông không cần lịch sử minh oan cho cái chết của mình
Ngày 24/9, Lễ tưởng niệm lần thứ 203 ngày mất Đại thi hào dân tộc, Danh nhân Văn hóa thế giới Nguyễn Du (1820 - 2023) được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hà Tĩnh phối hợp cùng Hội đồng Gia tộc Nguyễn Tiên Điền cử hành tại Khu di tích Đại thi hào Nguyễn Du, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh.
Gần 10 năm gắn bó với Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao tiền, xã Yên Nguyên (Chiêm Hóa), ông Bàn Xuân Đông, 64 tuổi, Chủ nhiệm CLB đã có nhiều đóng góp để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao trên địa bàn.
Ứng dụng chuyển chữ Hán Nôm sang chữ quốc ngữ dựa trên công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) là công trình tâm huyết trong suốt 2 thập niên của PGS-TS Đinh Điền, Giám đốc Trung tâm Ngôn ngữ học tính toán, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM.
Trưởng Ban Công tác mặt trận Chảo Láo Chiếu (dân tộc Dao đỏ) có 60 năm tuổi đời với 26 năm tuổi Đảng là đảng viên gương mẫu, người có uy tín với cộng đồng người Dao ở thôn Ky Công Hồ, xã Tòng Sành (huyện Bát Xát).
Vị vua Việt Nam đầu tiên đưa toán học vào thi cử : Bị người đời lên án, trị vì trong 7 năm ngắn ngủi
Ông được xem là nhà cải cách giáo dục, là vị vua đầu tiên dùng chữ Nôm để chấn hưng nền văn hóa dân tộc, cho dịch các kinh, thư, thi. Nhưng ông cũng là người từng bước đưa triều đại mình cai trị bị diệt vong.
'Bài ca ngất ngưởng' là một trong những đỉnh cao của thể loại hát nói trong văn học trung đại Việt Nam.
'...Tích đức nhiều phúc, tích ác lắm họa/Đừng tức chuyện không đâu, trời có lúc xế bóng/Của đến bất nghĩa, ra đi dễ dàng... Đấy là một trong những trăm ngàn lời răn dạy của tổ tiên người Dao chúng tôi được ghi chép trong sách đạo lý dành cho con cháu muôn đời!', điềm đạm, khúc chiết, ông Bàn Văn Tiến người Dao Coóc Mùn, thôn Minh Lợi, xã Trung Minh (Yên Sơn) thong thả mở đầu câu chuyện như thế!
Trung tâm phiên dịch Hán Nôm Huệ Quang trực thuộc Viện Nghiên cứu Phật học VN là nơi phụ trách việc đào tạo Hán Nôm với mục tiêu hướng tới là xây dựng nguồn nhân lực thông thạo Hán ngữ cổ, chữ Nôm nhằm ứng dụng trong việc phiên dịch kinh điển, cung cấp phương tiện cho những ai muốn thâm nhập Phật học Bắc truyền.
Trải qua hơn 40 năm sưu tầm và nghiên cứu về văn hóa, ông Nguyễn Thế, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian tỉnh, có nhiều đóng góp đối với văn hóa huyện Phong Điền nói riêng và tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung.
Tiến sỹ Annabel cho biết hai bức thư của Chúa Trịnh Tạc và Hoàng đế Cảnh Thịnh là minh chứng cho thấy mối quan hệ giữa Việt Nam và Anh được hình thành cách đây 350 năm.
Ngôn ngữ ra đời đánh dấu sự trưởng thành của một dân tộc. Cùng với thời gian và sự phát triển của mỗi quốc gia, ngôn ngữ phản ánh toàn bộ đời sống tinh thần, vật chất của người dân. Chữ Nôm - chữ viết của người Việt Nam đã ra đời như một minh chứng cho sức sống mãnh liệt của dân tộc trong việc tiếp biến văn hóa ngoại lai, làm giàu có cho văn hóa dân tộc.
Nền tảng của văn hóa là tiếng nói và chữ viết. Trải qua mấy nghìn năm lịch sử dân tộc Việt Nam, chữ Hán Nôm, từ Hán - Việt đã trở thành phần quan trọng mang hồn cốt của dân tộc, làm nên những giá trị đặc sắc văn hiến Việt Nam.