Chính sử ghi chép thái giám Nguyễn Bông cầu tự giúp Ỷ Lan phu nhân sinh Lý Càn Đức (tức vua Lý Nhân Tông), còn trong dân gian có giai thoại nói ông là tiền kiếp của vị vua này.
Ngày 21/1, tại Hà Nội, 'Đô Thiên Quảng Đức phúc thần Nguyễn Bông trong chính sử và văn hóa dân gian' được viết bởi nhóm tác giả Trần Đức Anh, Lê Thái Dũng và phát hành bởi Nhà xuất bản Lao Động chính thức ra mắt.
Trương Phi là một trong những nhân vật quan trọng nhất của Tam Quốc diễn nghĩa. Nhưng trong bộ tiểu thuyết này, tác giả La Quán Trung lại không viết một dòng nào về người vợ của Trương Phi. Dù những ghi chép sử liệu cho thấy, đây là một người phụ nữ có gốc gác xuất thân vô cùng đặc biệt….
Người ta chỉ từng nghe về việc Tần Thủy Hoàng tiêu diệt thủy quái nhưng ít ai biết rõ thủy quái này thuộc giống loài gì.
Di tích lịch sử - văn hóa đình Ruối ở huyện Ý Yên, Nam Định được biết đến là nơi thờ nữ tình báo đầu tiên của chính sử. Đặc biệt đình còn được xây dựng bao quanh bằng bức tường hàng cây duối cổ thụ.
Từ thời thượng cổ, khi các bộ tộc, quốc gia nhỏ tiến hành chiến tranh với nhau, đã biết cách dùng điệp viên để do thám tình hình đối phương.
Tuần phủ An Giang Nguyễn Công Trứ là một nhà kinh tế giỏi, nhà quân sự tài ba và một nhà thơ lỗi lạc. Trải 3 đời vua, ông thăng tới tổng đốc, thượng thư, đại tướng, rồi giáng làm lính thú. Ông là vị quan lớn có nhiều giai thoại, được chính sử triều Nguyễn nhắc đến nhiều nhất.
Lưu Bị trong 'Tam quốc diễn nghĩa' là một vị quân vương vô cùng nhân nghĩa, đối xử với thuộc hạ cực kỳ tốt. Nhưng trong chính sử, cả đời Lưu Bị cũng đã từng giết không ít người. Nếu như Lưu Bị mà có được thiên hạ thì 3 người này ắt sẽ phải chết, Gia Cát Lượng biết rõ nhưng lại không dám nói.
Chủ quyền biển đảo là một bộ phận của chủ quyền lãnh thổ gắn với chủ quyền dân tộc và lợi ích quốc gia nên được các chính quyền, trong đó có chính quyền thời quân chủ Việt Nam rất quan tâm. Cuốn sách 'Chủ quyền biển đảo của Nhà nước quân chủ Việt Nam trong lịch sử (từ chúa Nguyễn thế kỷ XVI đến năm 1945)' của PGS.TS. Đỗ Bang là công trình đáp ứng yêu cầu đó.
Triệu Đà, người dân Cổ Loa xưa và rất nhiều người ngày nay, kể cả các nhà khoa học Trung Quốc, lầm tưởng rằng bí mật 'nỏ thần' chỉ là cho mũi tên vào ống rồi phóng đi.
Ngày 13/11, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa cùng Đoàn công tác đã đến làm việc tại tỉnh Thừa Thiên - Huế về công tác quy hoạch, bảo tồn, quản lý, khai thác, phát huy giá trị di tích Cố đô Huế.
Đề tài lịch sử trong các tác phẩm nghệ thuật là một chủ đề hấp dẫn nhưng cũng là một trong những địa hạt đầy thách thức đối với người làm sáng tạo nghệ thuật. Những tác phẩm về chủ đề lịch sử là một trong những cách truyền tải thông điệp, sự kiện lịch sử, khiến sử không khô khan và dễ dàng được dung nạp, tiếp thu.
Một số sự kiện được ghi chép trong chính sử, bi ký hiện còn cho biết về hoạt động truyền bá kinh sách Phật giáo thời Lê Sơ không nhiều so với thời Lý, thời Trần. Tuy nhiên, với sự xuất hiện bộ Phật thuyết đại báo phụ mẫu ân trọng kinh cho thấy hoạt động truyền bá kinh sách Phật giáo chủ yếu là Phật giáo Bắc truyền.
Tin vui vừa đến với làng Vân (quận Liên Chiểu, Đà Nẵng) khi hai di tích kháng Pháp đã được lãnh đạo thành phố kết luận giữ lại nguyên trạng.
'Đà không sợ nỏ thần của ta sao?', đó là câu nói cuối cùng Vua An Dương Vương tại thành ốc Cổ Loa được sử sách ghi lại. Vua đã thua vì chủ quan khinh địch nhưng nỏ thần và tòa thành tiên xây hình ốc Cổ Loa cao như núi Côn Lôn chứng minh quân dân Âu Lạc có trình độ kỹ thuật cao.
Đến nay, đã 553 năm kể từ khi Nguyễn Phục bị hình oan nhưng công lao của ông đã được ghi khắc cả trong chính sử lẫn trong huyền tích dân gian.
Từ thời thượng cổ, khi các bộ tộc, quốc gia nhỏ tiến hành chiến tranh với nhau, đã biết cách dùng điệp viên để do thám tình hình đối phương.
Phục trang, tạo hình, bối cảnh trong phim có yếu tố lịch sử ngày càng được điện ảnh Việt chăm chút. Loạt cú 'ngã ngựa' đau điếng của phim lịch sử cẩu thả về 'phần nhìn' trở thành bài học nhãn tiền cho nhà sản xuất đi sau. Dù khó, dù kinh phí lớn, nhưng họ hiểu: đầu tư 'phần nhìn' không chỉ là công thức ăn khách mà còn góp công lớn trong việc gìn giữ và truyền bá văn hóa dân tộc.
'An Nam thời xưa' (Nhà xuất bản Thế giới và Nhã Nam ấn hành) được công chức Đông Dương Pierre Pasquier (sau là Toàn quyền Đông Dương) viết cách nay hơn một thế kỷ (năm 1906), gồm 12 bài diễn thuyết ở Hội Thương nghiệp và Hội Địa dư học thành Marseille. Học giả xưa từng đánh giá công trình này như một 'Lịch chiều hiến chương toát yếu của một nhà Tây nho… đã dụng công quan sát về sự sinh hoạt của quốc dân ta' từ trước khi thực dân Pháp sang Đông Dương.
Con thủy quái từng bị Tần Thủy Hoàng bắn chết là gì, câu chuyện phía sau khiến ai cũng ngỡ ngàng.
Nổi tiếng thanh liêm, từng xử nhiều vụ án nhưng cả đời làm quan, Bao Công chỉ có 1 vụ án duy nhất được chính sử lưu lại. Hãy xem đó là vụ án gì và bạn đã từng nghe qua hay chưa nhé.
Nhiều phụ huynh tỏ ra bức xúc và không cùng quan điểm với phía nhà trường khi tổ chức cho học sinh đi xem phim 'Đất rừng phương Nam'.
Những câu chuyện trong tập truyện văn học Tước gấm giấu đay (Linh Lan Books và NXB Phụ nữ Việt Nam) đưa người đọc vào một hành trình đầy sắc thái, kết hợp giữa dã sử và văn học về những người phụ nữ nổi tiếng trong hoàng cung Việt Nam.
Có 4 điều cần nói về tác phẩm điện ảnh vừa ra mắt, đang gây nhiều tranh luận này.
Sáng 30/9, tại Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG TP.HCM đã diễn ra Đại hội Hội Khoa học lịch sử TP.HCM lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2023 - 2028 và Ngày hội sử học lần thứ XIII.
'Tam cố thảo lư – ba lần đến lều cỏ', nói về việc Lưu Bị ba lần tới nhà của Gia Cát Lượng ở Ngoại Long cương để mời bằng được bậc kì tài thiên hạ này, là một trong những điển tích được La Quán Trung mô tả chi tiết nhất trong tiểu thuyết 'Tam Quốc diễn nghĩa'.
Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Nhà văn Hà Nội đã tổ chức tọa đàm 'Tiểu thuyết lịch sử - Những chuyển động' thu hút sự quan tâm của nhiều người đọc, người viết. Ở Việt Nam, tiểu thuyết lịch sử vốn vẫn được xem là một lãnh địa khó, với số người viết không nhiều. Những chuyển động tích cực về số lượng tác phẩm ra đời và sự tham gia của những cây bút đang được 'trẻ hóa' trong thời gian gần đây là một tín hiệu vui cho văn giới.
Những năm gần đây, vấn đề sáng tác, nghiên cứu văn học về đề tài lịch sử dân tộc ngày càng được quan tâm. 'Tiểu thuyết lịch sử nên viết theo theo dã sử hay chính sử?', 'Có thể hư cấu hay không và mức độ hư cấu đến đâu?'..., đó là những câu hỏi không dễ trả lời.
Sách Đại Việt Sử Ký toàn thư có ghi rõ: 'Rồi đó, vua Thục đắp thành ở Việt Thường, rộng nghìn trượng, xoáy tròn như hình ốc, cho nên gọi là Loa thành, lại gọi là thành Tư Long và người đời Đường gọi là thành Côn Lôn, ý nói thành ấy rất là cao'.
Chính sử còn lưu lại rành rẽ sự kiện viên trung úy phi công Mỹ William Saw nhảy dù xuống núi rừng Hòa An, Cao Bằng cuối năm 1944 trong một chuyến bay oanh tạc căn cứ quân Nhật ở Bắc Việt Nam...
Trước khi qua đời, Thành Cát Tư Hãn để lại di nguyện rằng lăng mộ của mình sẽ vĩnh viễn không bị ai tìm thấy. Gần 800 năm sau, lăng mộ của ông vẫn còn là bí ẩn lớn nhất đối với giới khảo cổ.
Qua 'Quân đội Tây Sơn – Lịch sử bằng hình ảnh', tác giả trẻ Đào Nguyên Khánh đã hé lộ một góc rất khác về đội quân 'áo vải cờ đào' từng để lại rất nhiều bí ẩn trong lịch sử Việt Nam.
Điêu Thuyền với nhan sắc tuyệt thế và tài năng khéo léo đã làm cho bánh xe lịch sử phải đổi hướng. Nổi tiếng là thế nhưng Điêu Thuyền có thật hay không và nhan sắc của nàng có mỹ miều như dân gian ca ngợi?
Trong thực tế lịch sử, Gia Cát Lượng và Lưu Bị không có mối quan hệ thân thiết như thể hiện trong phim và tiểu thuyết.