Những năm gần đây, cùng với phát triển kinh tế - xã hội, phong trào xây dựng và duy trì các câu lạc bộ (CLB) văn hóa, văn nghệ ở cơ sở trên địa bàn tỉnh ngày càng sôi nổi. Nhiều mô hình CLB đã trở thành 'điểm tựa' quan trọng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Hướng tới kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Cao Bằng phối hợp với Viettel Cao Bằng tổ chức Cuộc thi 'Sắc màu văn hóa Cao Bằng'.
Tính đến ngày 16/1/2026, Cuộc thi thu hút 41 tiết mục/tác phẩm nghệ thuật tham gia, từ các xã, phường. Các tác phẩm dự thi có nội dung phong phú, phản ánh sinh động đời sống văn hóa, tín ngưỡng, lễ hội và sinh hoạt cộng đồng của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Giữa nhịp sống đô thị sôi động của phường Quyết Thắng có một không gian rất riêng, nơi tiếng đàn Tính mộc mạc hòa quyện cùng làn điệu Then sâu lắng, ngân vang. Không gian ấy được tạo nên bởi Câu lạc bộ hát Then, đàn Tính Thịnh Đán, một tập thể đặc biệt, nơi đa số thành viên là người dân tộc Kinh nhưng lại dành tình yêu tha thiết cho loại hình nghệ thuật vốn gắn liền với đồng bào Tày, Nùng.
Với yêu cầu gấp rút về thời gian hoàn thành, ngay khi bắt tay vào thi công dự án Công viên bờ sông Kỳ Cùng (đoạn từ Khách sạn Đông Kinh đến đền Kỳ Cùng), phường Đông Kinh và bãi đỗ xe công cộng tại phường Lương Văn Tri, các đơn vị đã tập trung giải pháp thi công các hạng mục dự án.
Chiều 12/1, phường Tân Giang tổ chức bế giảng lớp truyền dạy hát Then - đàn Tính - hát dân ca, ghi nhận kết quả bước đầu trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống trên địa bàn.
Nằm gọn trong thung lũng Bắc Sơn, được bao quanh bởi trùng trùng điệp điệp núi đá vôi, Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn gây ấn tượng bởi thiên nhiên và văn hóa đặc sắc.
Câu lạc bộ Hát then, đàn tính xã An Lạc (Bắc Ninh) không chỉ là nơi sinh hoạt văn nghệ mà còn là 'ngôi nhà chung' gìn giữ, lan tỏa vẻ đẹp độc đáo của nghệ thuật truyền thống dân tộc Tày giữa nhịp sống hiện đại.
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: ''Mỗi dân tộc phải chăm lo đặc tính của mình trong nghệ thuật'', phải ''chú ý phát huy cốt cách dân tộc''. Người cho rằng, văn hóa là tinh hoa của dân tộc, văn hóa phải góp phần khẳng định vị thế của dân tộc, không thể tách rời việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc với việc phát triển kinh tế - xã hội của nước nhà.
Với người Thái Trắng xã Quỳnh Nhai, những làn điệu then mượt mà, sâu lắng, luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào. Và để điệu then ấy vang vọng mãi giữa núi rừng Tây Bắc, không thể thiếu tiếng tính tẩu - nhạc cụ được ví như cầu nối giữa con người với đất trời. Đằng sau âm thanh diệu kỳ ấy là đôi bàn tay tài hoa, cần mẫn của những nghệ nhân đang ngày đêm thầm lặng giữ và truyền dạy tình yêu văn hóa dân tộc cho thế hệ mai sau.
Việc duy trì và phát triển hát Then đang được thế hệ trẻ Lạng Sơn tích cực phát huy bằng nhiều cách thức sáng tạo.
Thời gian qua, hát then, đàn tính của người Tày - Nùng nói riêng và các làn điệu dân ca dân tộc nói chung vẫn được đồng bào các dân tộc ở Thái Nguyên gìn giữ. Mỗi khi các làn điệu dân ca, then tính vang lên trên các bản làng, bà con lại thấy tinh thần phấn chấn, hăng hái lao động, sản xuất, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.
Giữa nhịp sống đổi thay không ngừng, trên những bản mường vùng cao của Sơn La, các nghệ nhân vẫn lặng thầm chắt chiu từng thanh âm của nhạc cụ truyền thống, trăn trở với từng nghi lễ mang giá trị cội nguồn..., để mạch nguồn văn hóa các dân tộc còn mãi.
Trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa, thể thao chào năm mới 2026, sáng 2.1 tại bến thuyền Cơ Khí phường Mường Lay, tỉnh Điện Biên đã diễn ra lễ cúng thần sông nước Tế Ta, một nghi lễ quan trọng trong lễ hội đua thuyền đuôi én, được thực hiện bởi các nghệ nhân và người dân bản địa.
Mở màn cho lễ hội đua thuyền đuôi én năm 2026, sáng 2/1 tại bến thuyền Cơ Khí phường Mường Lay đã diễn ra lễ cúng thần sông nước (lễ Tế Ta).
Năm 2025, công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của Lạng Sơn tiếp tục ghi dấu bằng nhiều thành tựu nổi bật. Hình ảnh và bản sắc xứ Lạng ngày càng được khẳng định trong nước cũng như quốc tế.
Khoảnh khắc kim đồng hồ chạm ngưỡng giao thừa, hàng nghìn khán giả tại Cao Bằng Countdown 2026 cùng hòa chung nhịp đếm ngược, vỡ òa trong ánh sáng, âm nhạc và cảm xúc. Phóng sự ảnh ghi lại những giây phút thăng hoa ấy - nơi thời gian khép lại một năm cũ và mở ra niềm tin, hy vọng cho năm mới 2026 trên miền non nước Cao Bằng.
Tối 31/12, khoảng 60.000 người dự chương trình Countdown chào năm mới 2026 với bữa tiệc âm thanh, ánh sáng hoành tráng do tỉnh Quảng Ninh tổ chức.
Với đặc thù của trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) là nơi có 100% học sinh là người dân tộc thiểu số, do đó cùng với việc giáo dục phổ thông, các trường còn duy trì các hoạt động giáo dục về văn hóa các dân tộc.
Với đồng bào dân tộc Nùng thôn Má Bắp, xã Lạng Giang (Bắc Ninh), hát then là một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tinh thần. Để gìn giữ, phát huy vốn quý đó, bà con thường xuyên luyện tập, trao truyền cho lớp trẻ.
Thời gian qua, công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) luôn được cấp ủy, chính quyền xã Xuân Giang quan tâm, triển khai đồng bộ và hiệu quả. Thông qua các lớp đào tạo nghề, nhiều lao động đã từng bước chuyển dịch từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, góp phần giảm nghèo bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số trên mảnh đất Thái Nguyên đang được khơi dậy và lan tỏa theo một cách mới. Từ khôi phục lễ hội, truyền dạy nghệ thuật dân gian đến phát triển du lịch cộng đồng, việc gìn giữ 'hồn cốt' văn hóa không chỉ góp phần bảo tồn di sản, mà còn mở ra hướng đi bền vững cho du lịch. Từ đó mang lại sinh kế và niềm tự hào cho nhiều người dân.
Ở vùng đông bắc tỉnh Quảng Ninh, hát then của người Tày được lưu giữ đậm nét nhất tại các xã Bình Liêu, Lục Hồn và Hoành Mô. Trải qua nhiều thăng trầm của thời gian, then vẫn bền bỉ tồn tại, trở thành điểm nhấn đặc sắc trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào Tày nơi đây.
Giữa xu hướng âm nhạc hiện đại, giảng viên Nguyễn Xuân Bách vẫn bền bỉ đi cùng cây đàn Tính, nhạc cụ gắn với bản sắc văn hóa đồng bào Tày, Nùng.
Với Nghệ nhân Nhân dân Hoàng Thị Bích Hồng, muốn di sản sống bền, phải có lực lượng kế cận được truyền dạy đúng cách.
Từ đầu tư hạ tầng nông thôn, nâng cao đời sống người dân đến phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với lợi thế địa phương, xã Cẩm Giàng, tỉnh Thái Nguyên đã có chuyển biến rõ nét trong xây dựng nông thôn mới và triển khai Chương trình OCOP. Những kết quả bước đầu cho thấy hướng đi phù hợp trong phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Chị Vy Thị Dung, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn 2, xã Đạ Tẻh (Lâm Đồng) gắn bó với công tác dân vận ở cơ sở. Gần dân, hiểu dân, chị trở thành 'cầu nối' tin cậy, đưa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước thấm sâu vào đời sống, góp phần vun đắp những 'nhịp cầu' đại đoàn kết nơi thôn bản.
Những năm qua, xã Than Uyên đã lan tỏa phong trào 'Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa' bằng nhiều việc làm cụ thể, thiết thực. Qua đó, phát huy sức mạnh khối đoàn kết các dân tộc trong việc xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh, tiến bộ, giàu bản sắc. Đến hết năm 2025, toàn xã có trên 85% bản, khu đạt danh hiệu 'Bản, khu văn hóa', hơn 94% hộ gia đình đạt danh hiệu 'Gia đình văn hóa'.
Ngày 27/12, trong không khí phấn khởi của mùa thu hoạch bội thu, xã Cao Sơn tổ chức Ngày hội Mừng cơm mới năm 2025. Đây là nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của đồng bào các dân tộc trên địa bàn, đặc biệt là dân tộc Tày chiếm tỷ lệ đông tại xã.
Tối 26/12, phường Tân Giang tổ chức Chương trình tôn vinh nghệ thuật hát Then, đàn tính và ra mắt Câu lạc bộ (CLB) hát Then, đàn tính phường Tân Giang năm 2025.
Tiếng đàn Tính mộc mạc hòa cùng giọng hát Then trong trẻo đã 'đốn tim' du khách trong hành trình khám phá không gian xanh thẳm của 'viên ngọc xanh' hồ Ba Bể (Thái Nguyên).
Cách trung tâm tỉnh hơn 80km, xã Bạch Xa là nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Mặc dù đời sống còn nhiều khó khăn, nhưng bà con nơi đây luôn có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Trong đó phải kể đến Câu lạc bộ Hát Then, đàn Tính của xã, ngôi nhà chung của những người say mê điệu Then, đang từng ngày gìn giữ và phát huy mạnh mẽ trong cộng đồng.
Giữa miền rẻo cao Tây Bắc, nơi những bản làng người Thái tựa lưng vào núi, mặt hướng dòng Đà Giang, tiếng đàn tính trầm ấm và lời Then khoan thai vẫn lặng lẽ chảy trong mạch sống cộng đồng.
Với những giá trị tiêu biểu của di sản then, tháng 12/2019, thực hành then của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Thái được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại. Những năm qua, Lạng Sơn là một trong những địa phương tích cực, có nhiều giải pháp thiết thực trong gìn giữ, lan tỏa then trong cộng đồng.
Khắc ghi lời Bác dạy 'Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua', những năm qua, đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) trong tỉnh luôn đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động. Từ các phong trào thi đua yêu nước đã xuất hiện nhiều tấm gương điển hình, mô hình kinh tế, văn hóa hiệu quả, góp phần quan trọng vào công cuộc xây dựng quê hương cách mạng ngày càng đổi mới và phát triển bền vững.
Chiều 23/12, Câu lạc bộ 'Cùng em khám phá Công viên địa chất' Trường THPT Thạch An phối hợp với Trường PTCS Thái Cường và Công an xã Kim Đồng tổ chức ngoại khóa tuyên truyền về 'An toàn giao thông' và công tác phòng ngừa bắt cóc trực tuyến bằng song ngữ (Việt - Tày).
Được UNESCO vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, thực hành then không chỉ là một loại hình nghệ thuật độc đáo mà còn là linh hồn của cộng đồng các dân tộc Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam. Thực hành then đã tích hợp nhiều sinh hoạt văn hóa dân gian như âm nhạc, vũ đạo, tạo hình dân gian… nhằm đáp ứng đời sống tinh thần của Nhân dân. Trong đó, Lạng Sơn là địa bàn tiêu biểu của thực hành then, trải qua thăng trầm lịch sử, then vẫn tồn tại, phát triển và ngày càng xứng tầm với danh xưng di sản thế giới.
Sáng 21/12, tại Khu tổ hợp dịch vụ và giải trí Mây Lang Thang (phường Đông Kinh), các câu lạc bộ (CLB) dân ca trên địa bàn đã tổ chức giao lưu văn nghệ và trải nghiệm làm bánh coóng phù nhân ngày Đông chí (2/11 âm lịch).
Sự kết hợp giữa mô hình du lịch cộng đồng tại thôn Pác Ngòi và hành trình 'săn mây' trên đỉnh Đồn Đèn đang mở ra một chương mới cho du lịch bền vững - nơi di sản trở thành 'tài sản' tạo sinh kế cho người dân nơi đây.
Nhận thấy cơ hội phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch xanh, nhóm học sinh Trường THPT Ba Sơn, xã Ba Sơn đã xây dựng dự án 'Phát triển du lịch trải nghiệm Làng đá Thạch Khuyên từ nội lực cộng đồng'. Đây là dự án tiên phong khởi nghiệp từ '0 đồng', tận dụng chính nguồn nội lực sẵn có của làng đá Thạch Khuyên.
Trong hành trình phát triển của vùng đất 'Đệ nhất danh trà', văn hóa các dân tộc thiểu số không chỉ là niềm tự hào về quá khứ mà đang trở thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ cho hiện tại. Khép lại giai đoạn 2021-2025, Thái Nguyên đã vẽ nên một bức tranh bảo tồn di sản đầy màu sắc, hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu quan trọng.
Sau 10 tháng cải tạo, Công viên Nghĩa Đô khoác diện mạo mới, nổi bật với cây cầu đi bộ hình cây đàn dài 102m, tạo điểm nhấn độc đáo giữa 'hòn ngọc xanh' Thủ đô.