Nhận định về Diễn đàn Quốc hội về hoạt động giám sát năm 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho rằng, Diễn đàn là sáng kiến rất thiết thực, đầy ý nghĩa, thể hiện tinh thần không ngừng đổi mới, đồng hành và trách nhiệm của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội với Chính phủ trong việc hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.
Hoạt động giám sát cần chuyển từ xử lý khi sự việc đã xảy ra sang kiểm soát quyền lực ngay từ quá trình xây dựng chính sách. MTTQ kiến nghị hoàn thiện cơ chế trách nhiệm giải trình và ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động giám sát.
Những năm qua, hoạt động giám sát của Quốc hội đã có nhiều đổi mới quan trọng. Tuy nhiên, thực tiễn phát triển cũng đang đặt ra những yêu cầu mới. Nếu giám sát vẫn chủ yếu xem xét những gì đã diễn ra, đánh giá kết quả sau khi chính sách được thực hiện hoặc chỉ dừng ở việc chỉ ra những tồn tại thì sẽ khó theo kịp nhịp vận động của thực tiễn.
Trưa 30/7, sau một buổi làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát đã bế mạc, thống nhất nhiều định hướng quan trọng nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng giám sát theo hướng chiến lược, thực chất.
Diễn đàn Quốc hội về hoạt động giám sát đã thành công, đề ra phương hướng đổi mới, nâng cao hiệu quả giám sát để phát triển đất nước bền vững.
Chính phủ kiến nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển mạnh trọng tâm giám sát sang khâu tổ chức thi hành pháp luật, vốn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, trong đó ưu tiên giám sát các luật, nghị quyết mới ban hành, các lĩnh vực được phân cấp, phân quyền mạnh và những chính sách có tác động diện rộng.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và hàng loạt chủ trương cải cách lớn được triển khai đồng thời, yêu cầu đổi mới hoạt động giám sát của Quốc hội không còn chỉ dừng ở việc kiểm soát quyền lực hay bảo đảm thi hành pháp luật. Quan trọng hơn, giám sát phải trở thành công cụ phát hiện sớm các điểm nghẽn, thúc đẩy hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản trị và khơi thông các nguồn lực phát triển. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt tại Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát lần thứ hai diễn ra ngày 30/7, tại Nhà Quốc hội.
Qua giám sát, phải thúc đẩy đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển, tăng cường trách nhiệm giải trình, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, khơi thông và giải phóng nguồn lực cho phát triển.
Khi các tổ chức thành viên thực sự trở thành 'tai nghe, mắt thấy' của MTTQ Việt Nam thì công tác giám sát, phản biện xã hội sẽ ngày càng thực chất, hiệu quả, góp phần xây dựng nền quản trị quốc gia minh bạch, hiện đại và lấy người dân làm trung tâm.
Từ yêu cầu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, việc hoàn thiện cơ chế giám sát theo hướng gắn với trách nhiệm, thời hạn và kết quả cụ thể đang trở thành đòi hỏi cấp thiết, nhằm đưa kiến nghị sau giám sát vào thực tiễn, chuyển hóa cam kết thành hành động.
Trong bối cảnh mới, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hưng Yên tiếp tục đổi mới tư duy và phương pháp giám sát - 'Giám sát để kiến tạo', tham gia phản biện xã hội ngay từ khi chính sách còn là ý tưởng, dự thảo, hiện đại hóa phương thức hoạt động, thích ứng với yêu cầu của quản trị xã hội hiện đại.
Muốn giám sát đi đến cùng, không chỉ nhìn thẳng những hạn chế, bất cập, quan trọng hơn là phải nhận diện rõ nguyên nhân của những tồn tại. Bởi đánh giá đúng nguyên nhân cũng là tiền đề tháo gỡ các 'điểm nghẽn', đưa hoạt động giám sát thực sự trở thành động lực thúc đẩy đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.