Nâng cao niềm tin để phát triển TMĐT trong ASEAN

Đại diện các nước tham gia kì họp thứ 15 của Ủy ban điều phối ASEAN diễn ra tại Hà Nội vào ngày 22-8. Ảnh: ACCEC

Thông điệp này được phát đi sau khi kỳ họp thứ 15 của Ủy ban điều phối ASEAN về thương mại điện tử đã diễn ra từ ngày 20 đến 21-8 tại Hà Nội.

Sở dĩ Ủy ban điều phối ASEAN về thương mại điện tử đưa ra thông điệp như trên vì các quốc gia thành viên của khối này cũng như Việt Nam đang gặp rào cản lớn nhất để phát triển thương mại điện tử là niềm tin. Cụ thể người bán hàng trên môi trường thương mại điện tử chưa tạo được niềm tin cho người mua hàng. Đã có nhiều tình huống người bán hàng quảng cáo một đằng nhưng bán hàng một nẻo “treo đầu dê bán thịt chó”. Hàng người mua nhận được khác xa so với sản phẩm quảng cáo. Chính những điều này đã làm cho thương mại điện tử kém phát triển, người mua hàng nghi ngờ với sản phẩm được rao bán qua mạng… Và để thúc đẩy thương mại điện tử, các quốc gia thành viên ASEAN phải tìm cách để nâng cao niềm tin trong thương mại điện tử.

Sáng kiến nhằm giải quyết vấn đề niềm tin đối với thương mại điện tử

Thực tế cho thấy, thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng tại khu vực ASEAN. Theo thống kê của Statista, quy mô thị trường thương mại điện tử của ASEAN năm 2015 chỉ khoảng 6 tỉ đô la Mỹ. Nhưng đến năm 2018, quy mô thị trường tăng lên 13 tỉ đô la Mỹ và đến năm 2025 dự kiến sẽ tăng lên 88 tỉ đô la Mỹ. Điều này một mặt mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho các nước ASEAN, đặc biệt là trong việc nâng cao niềm tin trong thương mại điện tử nhằm bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của niềm tin trong thương mại điện tử, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đã thông qua chương trình hành động ASEAN về thương mại điện tử (AWPEC) 2017-2025 nhằm mục đích thuận lợi hóa thương mại điện tử trong ASEAN. Chương trình này bao gồm những sáng kiến về nhiều khía cạnh trong các lĩnh vực của thương mại điện tử, đặc biệt là về các sáng kiến nhằm giải quyết các vấn đề liên quan đến niềm tin đối với giao dịch trực tuyến.

Một trong những ưu tiên của ủy ban điều phối là xây dựng bộ quy tắc hướng dẫn về trách nhiệm của các sàn giao dịch thương mại điện tử nhằm tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển các nền tảng thương mại điện tử, mở ra các cơ hội cho thương mại điện tử xuyên biên giới và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng trong khu vực.

Bốn nguyên tắc chính đang được thảo luận hiện nay gồm: bảo vệ thông tin cá nhân, giao kết hợp đồng trực tuyến, quảng cáo trung thực và giải quyết tranh chấp. Dự kiến, bộ quy tắc sẽ được thông qua vào cuối năm 2019.

Tăng cường hội nhập số trong ASEAN

Bên cạnh đó Ủy ban trên cũng đưa ra mục tiêu cần đẩy mạnh hội nhập số trong khu vực ASEAN. Bởi cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) đang diễn ra tại nhiều nước trên thế giới. Cách mạng công nghiệp 4.0 và kỹ thuật số đang trở thành lực lượng mạnh mẽ thay đổi nền kinh tế toàn cầu.

ASEAN là một trong những khu vực phát triển nhanh nhất về sử dụng Internet và có số lượng người dùng Internet lớn thứ 3 trên thế giới sau Trung Quốc và Ấn Độ. Đây đồng thời cũng là khu vực tham gia tích cực vào phát triển kỹ thuật số. Chú trọng thúc đẩy đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng là động lực chính cho sự tăng trưởng này.

Theo báo cáo đầu tư ASEAN năm 2018 của UNCTAD, trong năm 2017, nền kinh tế số được ước tính trị giá 50 tỉ đô la Mỹ, tương đương 2% GDP của khu vực. Tốc độ tăng trưởng hiện tại là 27%. Tính đến năm 2025, dự kiến kinh tế số trong ASEAN sẽ trị giá 200 tỉ đô la Mỹ, tương đương 6% GDP của khu vực . Tuy nhiên, so với tỉ lệ 16% ở Trung Quốc và 35% ở Mỹ, có thể nói kinh tế số tại ASEAN vẫn là một con số khiêm tốn. Mặc dù vậy, ASEAN có cơ hội để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số thông qua tích hợp kỹ thuật số.

Kinh tế số đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, nó cho phép các nền kinh tế ASEAN cạnh tranh hiệu quả hơn trong nền kinh tế toàn cầu. Đồng thời giảm sự phân chia số, tạo ra một khu vực ASEAN phát triển toàn diện hơn, cho phép các quốc gia thành viên tăng tốc nền kinh tế trong nước. Theo phân tích của công ty tư vấn Bain, hội nhập kỹ thuật số có thể mang lại sự gia tăng một nghìn tỉ đô la Mỹ GDP trong ASEAN vào năm 2025.

Vân Ly