Liên kết chuỗi giá trị sản xuất lúa

Các đại biểu và bà con nông dân tham quan, đánh giá mô hình sản xuất với giống lúa Hà Phát 3 tại xã Hòa Tiến. Ảnh: TRẦN TRÚC

Giảm chi phí, tăng năng suất

Tại Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và Kinh doanh tổng hợp Hòa Tiến 1 (xã Hòa Tiến), câu chuyện về đầu ra đã được giải quyết căn cơ thông qua mô hình liên kết sản xuất lúa với chất lượng giống cao và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Bước vào vụ đông xuân 2025 - 2026, Hợp tác xã Hòa Tiến 1 phối hợp với Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm (tỉnh Quảng Ngãi) đưa vào gieo sạ 2 giống lúa mang nhiều ưu điểm vượt trội là ĐT68 và Hà Phát 3. Những ngày giữa tháng 4/2026, dạo quanh cánh đồng mẫu lớn đang chờ thu hoạch, những bông lúa trĩu hạt, vàng óng hứa hẹn một vụ mùa bội thu cho xã viên.

Báo cáo đánh giá mô hình cho thấy những con số vô cùng khả quan. Đối với giống lúa ĐT68 (thực hiện trên diện tích 12ha), thời gian sinh trưởng khoảng 115 ngày; mật độ bông đạt từ 450 - 500 bông/m2; số hạt chắc trung bình từ 150-170 hạt/bông với tỷ lệ hạt lép rất thấp, đặc biệt là đặc tính ít rụng hạt khi thu hoạch. Năng suất sơ bộ của ĐT68 đạt 82 tạ/ha, cá biệt những hộ đầu tư thâm canh tốt, bón phân cân đối có thể đạt hơn 95 tạ/ha.

Trong khi đó, giống lúa Hà Phát 3 được triển khai trên quy mô lớn hơn (30ha) cũng cho kết quả ấn tượng. Với thời gian sinh trưởng tương đương, mật độ bông của Hà Phát 3 lên tới 500-550 bông/m2; số hạt chắc trên bông trung bình đạt 140-160 hạt/bông. Năng suất sơ bộ đạt 8 tấn/ha và có thể chạm ngưỡng 9 tấn/ha nếu thâm canh đúng kỹ thuật.

Ông Nguyễn Phú Thảo bên diện tích lúa ĐT68 đạt năng suất cao. Ảnh: TRẦN TRÚC

Tham gia canh tác giống lúa ĐT68, ông Nguyễn Phú Thảo (thành viên Hợp tác xã Hòa Tiến 1) chia sẻ: “Đây là giống lúa cứng cây, hạt tròn, rất phù hợp với thổ nhưỡng địa phương và năng suất vượt trội so với nhiều giống cũ, đặc biệt không lo đầu ra khi hợp tác xã và công ty thu mua tận ruộng. Chúng tôi rất mong mô hình này được nhân rộng để bà con yên tâm bám đồng”.

Ông Trần Văn Hải, Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Đồng Tâm cho biết, doanh nghiệp đã có nhiều năm gắn bó với nông dân Đà Nẵng, duy trì diện tích liên kết khoảng 100ha/vụ.

“Trong mô hình này, chúng tôi đóng vai trò là nhà đầu tư cung cấp giống gốc và trực tiếp chuyển giao quy trình kỹ thuật canh tác. Việc sử dụng giống chuẩn giúp nông dân hạn chế tối đa sâu bệnh, từ đó tiết giảm đáng kể chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động. Quan trọng nhất, công ty cam kết bao tiêu toàn bộ đầu ra với mức giá ổn định, bảo vệ nông dân trước những biến động thất thường của thị trường. Thời gian tới, chúng tôi định hướng tiếp tục mở rộng diện tích liên kết tại Hợp tác xã Hòa Tiến 1 và nhiều đơn vị khác trên địa bàn thành phố”, ông Hải chia sẻ.

Liên kết sản xuất giúp nông dân trút bỏ nỗi lo lúa rớt giá. Ảnh: TRẦN TRÚC

Điểm tựa vững chắc cho kinh tế hộ

Sự thành công của mô hình không thể không kể đến vai trò trung tâm kết nối của Hợp tác xã Hòa Tiến 1. Với quy mô lên tới hơn 1.300 thành viên và doanh thu trung bình hằng năm đạt 5,5 tỷ đồng, hợp tác xã đang làm rất tốt vai trò “bà đỡ” cho nông dân.

Ông Ngô Văn Sinh, Giám đốc Hợp tác xã Hòa Tiến 1 cho hay: “Thời gian qua, việc chú trọng liên kết với các đơn vị sản xuất giống uy tín là thế mạnh chiến lược của chúng tôi. Thông qua chuỗi liên kết sản xuất các giống lúa như ĐT68 và Hà Phát 3 với Công ty Đồng Tâm, hợp tác xã đứng ra làm cầu nối pháp lý, bảo đảm hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Mục đích cao nhất là để thành viên hợp tác xã tập trung vào khâu sản xuất cho thật tốt, hoàn toàn trút bỏ được gánh nặng tìm thương lái hay điệp khúc bị ép giá mỗi khi được mùa”.

Mô hình liên kết sản xuất lúa giống giữa hợp tác xã và doanh nghiệp mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp Đà Nẵng. Ảnh: TRẦN TRÚC

Nhìn rộng ra bức tranh toàn cảnh, việc phát triển các mô hình liên kết chuỗi giá trị đang đi đúng với định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp của thành phố. Ông Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã thành phố Đà Nẵng cho biết, việc liên kết sản xuất lúa giống và lúa chất lượng cao là hướng đi mang tính sống còn để gia tăng giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

“Từ thực tiễn mô hình tại Hòa Tiến, có thể thấy vai trò của hợp tác xã trong việc làm “bà đỡ” kết nối giữa doanh nghiệp và hộ cá thể cực kỳ quan trọng. Hợp tác xã không chỉ giúp chuẩn hóa quy trình đầu vào mà còn là chốt chặn bảo vệ quyền lợi đầu ra cho nông dân. Thời gian đến, Liên minh Hợp tác xã thành phố tiếp tục tổ chức các hội nghị, hội thảo đầu bờ để nhân rộng mô hình liên kết ba nhà: Nhà nước - doanh nghiệp - nhà nông. Chúng tôi kỳ vọng, với sự đồng hành chặt chẽ này, nông nghiệp Đà Nẵng sẽ khai thác tối đa lợi thế, hướng tới một nền sản xuất hàng hóa quy mô lớn, hiệu quả và bền vững”, ông Vũ nói.