Hiểu để yêu thêm nghệ thuật biểu diễn của dân tộc

Trẻ em tập biểu diễn động tác phi ngựa trong nghệ thuật hát bội.

Thực tế, các cơ quan chức năng, đơn vị đã có nhiều nỗ lực đưa văn hóa vào trường học, tạo sân chơi âm nhạc, các tọa đàm, giao lưu nghệ thuật. Nhưng vẫn còn một bộ phận khán giả trẻ chưa dành sự quan tâm tương xứng đến các loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc như: cải lương, đờn ca tài tử, hát bội… Một trong những nguyên nhân có thể kể đến như sự bùng nổ của các nền tảng mạng xã hội thời truyền thông số, với các short video hấp dẫn, kích thích sự tò mò, giải trí tức thời đối với giới trẻ. Bên cạnh đó, còn xuất phát từ nguyên nhân người xem chưa thấu hiểu đầy đủ những giá trị văn hóa đặc sắc của vở diễn nói riêng cũng như loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống của dân tộc nói chung.

Nghệ thuật biểu diễn truyền thống của Việt Nam mang đậm tính ước lệ. Chẳng hạn, nếu muốn thể hiện cảnh cưỡi ngựa, người biểu diễn không cần mang cả con ngựa lên sân khấu mà chỉ cần cầm cây roi, rồi thực hiện hành động dắt ngựa, leo lên lưng ngựa, phi ngựa, phi nước đại, chiến đấu trên lưng ngựa, xuống ngựa… Hoặc muốn thể hiện cảnh di chuyển bằng thuyền trên sông nước, người nghệ sĩ chỉ cần cầm mái chèo và thể hiện vũ đạo để biểu thị hành động lên thuyền, chèo thuyền chậm rãi, chèo thuyền trước sóng to gió lớn… Muốn làm tốt các hành động này, đòi hỏi người nghệ sĩ phải dày công luyện tập vũ đạo. Đồng thời, người xem cũng cần phải có kiến thức, sự am hiểu nhất định để có thể hiểu được vũ đạo, nắm được cái hay, cái đẹp của vở diễn…

Có hiểu biết thì sẽ thêm trân trọng, yêu quý các giá trị văn hóa, từ đó chính công chúng sẽ nối dài sức sống của các loại hình văn hóa truyền thống mà ông cha ta sáng tạo và giữ gìn suốt nhiều thế kỷ.