Gia tăng nguy cơ đột quỵ trong mùa lạnh

Chăm sóc cho bệnh nhân tại Trung tâm Y tế thành phố Đông Hà -Ảnh: PT

Ghi nhận tại Trung tâm Y tế huyện Gio Linh và Bệnh viện Đa khoa khu vực Triệu Hải những ngày qua cho thấy, lượng bệnh nhân nhập viện điều trị các bệnh lý liên quan đến thời tiết như hô hấp, huyết áp, rối loạn tuần hoàn não… tăng cao. Đa phần bệnh nhân nằm trong nhóm người cao tuổi. Bên cạnh sự gia tăng bệnh nhân đến khám và điều trị vì những bệnh lý thông thường do thời tiết lạnh giá thì các đơn vị y tế trên địa bàn cũng ghi nhận các trường hợp đột quỵ xảy ra. Tại Bệnh viện đa khoa khu vực Triệu Hải, theo ghi nhận, ngoài những trường hợp nặng phải chuyển tuyến, các trường hợp bị đột quỵ được đơn vị tiếp nhận và điều trị tích cực, đem lại hiệu quả phục hồi cao cho người bệnh.

Chị Nguyễn Thị Liên ở Phường 1, thị xã Quảng Trị cho biết: Cách đây hơn nửa tháng, tầm 4 giờ sáng tôi thức dậy chuẩn bị nấu đồ ăn sáng để bán. Khi mở cửa bước ra sân, tự nhiên tôi bị choáng váng muốn ngã. May người nhà phát hiện đưa tôi đến bệnh viện. Tại đây tôi được khám, chẩn đoán, kết luận bị đột quỵ nhưng may mắn ở tình trạng nhẹ và được đưa đi cấp cứu ngay. Các bác sĩ sau đó cho tôi sử dụng thuốc tiêu sợi huyết và chữa trị hết sức tận tình nên đến nay sức khỏe của tôi đang phục hồi rất tốt.

Lý giải về nguyên nhân khiến nguy cơ đột quỵ thường gia tăng trong mùa lạnh, bác sĩ Lê Viết Đồng, Trưởng khoa Hồi sức - Cấp cứu, Trung tâm Y tế thành phố Đông Hà cho biết: Do tác động của thời tiết, vào những ngày nhiệt độ giảm sâu, lạnh giá, mạch máu giảm tính đàn hồi, lòng mạch bị thu hẹp khiến lưu lượng máu đến nuôi não giảm so với bình thường. Bên cạnh đó, các mạch máu dễ co lại làm tăng huyết áp, tăng áp lực trong lòng mạch nên dễ vỡ mạch máu não. Trời lạnh cũng là nguyên nhân khiến máu tăng độ nhớt dễ tạo cục máu đông. Kèm với đó là tình trạng giảm vận động của mọi người khi gặp thời tiết lạnh nên dễ tăng cân làm tăng nguy cơ đột quỵ. Nhất là với người già, sau khi ngủ dậy ra khỏi chăn ấm là lúc dễ bị nhiễm lạnh, sau đó đi vệ sinh lại thêm một lần mất nhiệt, cơ thể lạnh hơn nữa khiến cho mạch co, huyết áp tăng đột ngột. Tình trạng này dễ dàng dẫn đến các biến cố như vỡ mạch máu não (đột quỵ não).

Ngoài nhóm người cao tuổi, những đối tượng mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, rối loạn nhịp tim, đái tháo đường… và có tiền sử lạm dụng rượu bia, thuốc lá, chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học... cũng nằm trong nhóm có nguy cơ cao rất dễ bị đột quỵ. Yếu tố bệnh lý kèm với sự biến đổi đột ngột của thời tiết khiến tình trạng đột quỵ thường có chiều hướng gia tăng mạnh trong mùa đông so với những thời điểm khác trong năm. Tai biến mạch máu não (hay còn gọi là đột quỵ) là một bệnh lý có nguy cơ tử vong rất cao cho người mắc. Trong thời điểm giao mùa, thời tiết đột ngột chuyển nóng hoặc chuyển lạnh chính là lúc khiến người bệnh dễ mắc đột quỵ. Đặc biệt, nguy cơ đột quỵ thường gia tăng ở những bệnh nhân có bệnh lý nền như huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch, tăng cholesterol…

Cũng theo bác sĩ Đồng, chúng ta có thể nghĩ đến bệnh lý đột quỵ khi thấy xuất hiện các dấu hiệu điển hình như đột ngột tê liệt hoặc yếu cơ mặt, cánh tay hoặc chân, nhất là liệt nửa người; rối loạn, ngượng ngập, nói khó hoặc không hiểu người khác nói cho dù đơn giản và dễ hiểu; rối loạn thị giác 1 hay 2 mắt; đi khó, chóng mặt, mất cân bằng hoặc mất đồng vận; đau đầu dữ dội không xác định được nguyên nhân. Một khi thấy xuất hiện các dấu hiệu trên, cần lập tức đưa người bệnh đi cấp cứu để tranh thủ thời gian vàng vì xử trí ban đầu trong cấp cứu đột quỵ đóng vai trò sống còn với người bệnh, trao cho họ cơ hội phục hồi và tránh các di chứng nặng nề do bệnh gây ra. Trong cấp cứu đột quỵ, thời gian vàng để cấp cứu là dưới 4,5 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

Để phòng bệnh đột quỵ trong những ngày thời tiết lạnh giá, nhiệt độ thay đổi đột ngột, bác sĩ Lê Viết Đồng đưa ra khuyến cáo: Người dân, mà đặc biệt là người già nên chú ý việc giữ ấm cơ thể, nhất là chú ý việc giữ ấm đầu, cổ, ngực và bàn chân, tránh để nhiễm lạnh đột ngột khi đi ra ngoài. Ngủ trong phòng kín gió; không tắm sau 22 giờ vì thời điểm thường xảy ra cơn đột quỵ là lúc nửa đêm hoặc rạng sáng. Nên tránh ra ngoài trời vào ban đêm và thay đổi tư thế đột ngột, tránh gió lùa.

Khi ngủ dậy cần vận động nhẹ nhàng 3- 5 phút tại chỗ để cơ thể thích nghi và ra khỏi giường một cách từ từ, đồng thời mặc đủ quần áo ấm. Không nên dậy vào lúc 4-5 giờ sáng vì lúc đó huyết áp hay tăng, dễ dẫn đến nguy cơ đột quỵ. Với bệnh nhân mắc bệnh tăng huyết áp phải kiểm soát và ổn định huyết áp vì đây chính là nguyên nhân gây vỡ mạch máu não. Phải đảm bảo uống thuốc đầy đủ, nếu thấy dấu hiệu bất thường cần đi thăm khám để có lời khuyên cũng như được can thiệp, xử trí kịp thời với tình trạng sức khỏe của bản thân. Chú ý đo huyết áp thường xuyên, ít nhất 2 lần 1 ngày, đo khi nghỉ ngơi.

Cố gắng duy trì việc tập luyện, vận động thể lực đều đặn, phù hợp với thể trạng của mỗi người. Nếu trời mưa, rét đậm thì nên tập trong nhà, không nên tập thể dục ngoài trời trước 6 giờ 30 sáng để tránh cơ thể bị nhiễm lạnh. Đối với người bệnh đái tháo đường, nguy cơ đột quỵ ở họ cao gấp 2,5 - 4 lần người bình thường. Do đó, ổn định đường huyết là cách để phòng ngừa bệnh đột quỵ. Ngoài ra, những người mắc các bệnh mãn tính khác cần kiểm soát các yếu tố nguy cơ như huyết áp, mỡ máu, đường huyết, stress, giữ cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên. Về chế độ dinh dưỡng, nên ăn nhiều rau xanh, giảm muối (ăn nhạt), giảm chất béo có nguồn gốc từ động vật. Không lạm dụng rượu bia bởi nếu uống nhiều trong thời tiết giá lạnh khiến huyết áp tăng cao, dễ dẫn tới nguy cơ đột quỵ.