Đề thi học sinh giỏi Văn có mã captcha tại TP.HCM gây xôn xao

Học sinh tại TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

"Đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 cấp thành phố được thiết kế trên máy tính, để truy cập hệ thống và bắt đầu làm bài, bạn phải chứng minh mình không phải robot.

Hãy điền các ký tự vào khung bên dưới.

Tôi không phải robot".

Đây là phần mở đầu trong đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 của TP.HCM trong năm học 2025-2026. Khác với các năm trước - đề thi đi thẳng vào nội dung từng câu hỏi, đề thi năm nay lại yêu cầu học sinh nhập mã capcha, sau đó mới đi vào nội dung từng câu hỏi.

Đề thi học sinh giỏi môn Ngữ văn lớp 12 của TP.HCM.

Đề thi mới lạ, bám sát thời đại

Trao đổi với Tri Thức - Znews về "đề thi capcha" của TP.HCM, thầy Đỗ Đức Anh, giáo viên Ngữ văn tại trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành, TP.HCM), nói rằng ở góc nhìn thí sinh, đây là một đề thi đủ ấn tượng. Ông tin học sinh tham gia kỳ thi năm nay sẽ rất thích thú vì cách dẫn dắt đề rất hiện đại, mới lạ. Bản thân thầy giáo cũng bày tỏ mong muốn trở lại là một học sinh lớp 12 để được làm đề Văn hay như thế này.

Còn đứng ở góc nhìn của một giáo viên dạy Văn, thầy Đỗ Đức Anh bày tỏ sự trân trọng đối với ban ra đề. Ông nhận định đây là một đề thi hay, hiện đại và nhân văn. Đề thi có cấu trúc quen thuộc của đề học sinh giỏi cấp thành phố, nhưng cách xây dựng mang hơi thở thời đại mới; không đánh đố nhưng đòi hỏi chiều sâu tư duy rất cao.

Thay vì đi thẳng vào một câu hỏi nghị luận quen thuộc, đề thi mở ra bằng một trải nghiệm quen thuộc của đời sống số là thao tác xác minh “tôi không phải là robot”. Từ một chi tiết nhiều người cho là thuần kỹ thuật, đề bài gợi ra một câu hỏi mang tính triết học: Điều gì làm nên một con người.

Theo thầy Đức Anh, cách đặt vấn đề này vừa mang tính thời sự vừa giàu tính triết luận bởi đề đưa học sinh vào bối cảnh xã hội số - nơi ranh giới giữa con người và trí tuệ nhân tạo ngày càng được bàn luận nhiều. Vì vậy, đề thi không chỉ kiểm tra kiến thức hay kỹ năng viết mà còn đánh giá khả năng tư duy độc lập, năng lực suy ngẫm và chiều sâu nhân văn của học sinh.

Bên cạnh đó, đề thi cũng yêu cầu thí sinh nêu những giá trị làm nên con người đích thực, lựa chọn một giá trị để bàn luận sâu và liên hệ với ý nghĩa của việc hành xử như một con người. Thầy Đức Anh đánh giá đây là cách ra đề học sinh giỏi khá chuẩn mực, bởi đề không áp đặt một đáp án duy nhất mà để thí sinh tự lựa chọn giá trị mà mình cho là quan trọng.

“Đề bài chạm đúng một vấn đề lớn của thời đại AI là khi máy móc ngày càng thông minh, điều gì khiến con người vẫn là con người?”, thầy Đức Anh nhận xét, đồng thời cho biết dạng đề này có khả năng khơi gợi hứng thú, khiến học sinh thật sự muốn cầm bút viết bài vì cảm thấy vấn đề được đặt ra gần gũi và đáng suy nghĩ.

Học sinh lớp 12 tại TP.HCM. Ảnh: Khương Nguyễn.

Bài làm cần sự chân thành

Bàn luận thêm về đề thi học sinh giỏi môn Văn, thầy Đức Anh cho rằng điểm hay của đề thi nằm ở việc gắn văn học với đời sống hiện đại.

Captcha vốn là một khái niệm công nghệ, nhưng khi được đưa vào đề thi Ngữ văn, chi tiết này cho thấy một xu hướng mới của giáo dục: Văn học không tách rời đời sống. Học sinh không chỉ học văn chương trong sách mà còn cần suy nghĩ về những vấn đề của thời đại, như công nghệ, trí tuệ nhân tạo hay bản sắc con người.

Bên cạnh đó, đề thi cũng tạo ra một tình huống gợi suy nghĩ. Từ câu hỏi rất đơn giản “Bạn có phải là con người không?”, hàng loạt vấn đề được mở ra như con người khác máy móc ở điểm nào, điều gì làm nên “con người đích thực”, và trong thời đại AI, con người cần giữ gìn những giá trị nào.

"Đề thi không chỉ kiểm tra năng lực của thí sinh mà còn chạm đúng một vấn đề lớn của thời đại AI: Khi máy ngày càng thông minh, điều gì khiến con người vẫn là con người?", thầy Đỗ Đức Anh nêu.

Với đề thi học sinh giỏi Ngữ văn năm nay, thầy Đức Anh kỳ vọng thí sinh không chỉ dừng ở việc phân tích ngữ liệu mà thể hiện được tư duy độc lập và chiều sâu suy ngẫm về con người trong bối cảnh công nghệ phát triển. Do đó, bài viết của thí sinh cần xác định rõ giá trị làm nên “con người đích thực” như lòng trắc ẩn, trách nhiệm hay khả năng suy tư, đồng thời biết liên hệ với đời sống hôm nay.

Hơn hết, bài viết của thí sinh không cần những lời văn quá hoa mỹ, mà là sự chân thành, nhân văn và góc nhìn riêng. Bài viết cần cho thấy người viết thực sự ý thức được ý nghĩa của việc sống như một con người trong xã hội hiện đại.

“Tôi mong các em sẽ cầm bút và viết bằng sự chân thành, trí tuệ và tâm hồn của một công dân số 18 tuổi - những người đang bước vào thế giới công nghệ nhưng vẫn ý thức rõ giá trị của con người”, thầy giáo bày tỏ.

Thái An