Đà Nẵng dùng dữ liệu mở để phát triển kinh tế số và xã hội số

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Hồ Quang Bửu phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: NHẬT BẮC

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu, trong tiến trình chuyển đổi số, thành phố Đà Nẵng xác định dữ liệu là hạ tầng quan trọng, là nguồn tài nguyên mới cần khai thác hiệu quả để càng tạo ra nhiều giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Thành phố đã sớm ban hành và triển khai đề án chuyển đổi số, đề án xây dựng thành phố thông minh, trong đó lấy khơi thông dữ liệu công làm nhiệm vụ trung tâm.

Đà Nẵng là một trong những địa phương đầu tiên xây dựng và vận hành Cổng dữ liệu mở thành phố, được xác định là nền tảng hạ tầng dữ liệu dùng chung phục vụ người dân, doanh nghiệp và xã hội.

Đà Nẵng thực hiện 4 nhóm giải pháp chính: thứ nhất là thể chế và cách tiếp cận. Đà Nẵng đã sớm ban hành danh mục dữ liệu mở vào năm 2023 và quy chế chia sẻ dữ liệu.

Đồng thời đưa chỉ tiêu cung cấp dữ liệu mở vào kế hoạch chuyển đổi số hằng năm, yêu cầu 100% cơ quan nhà nước tham gia cung cấp dữ liệu. Trong đó, Đà Nẵng áp dụng cách tiếp cận "mở theo nhu cầu người dân", yêu cầu các cơ quan địa phương định kỳ lấy ý kiến các doanh nghiệp, trường học về nhu cầu, yêu cầu dữ liệu mở để triển khai cung cấp.

Thứ hai là tiên phong về nền tảng kỹ thuật. Đà Nẵng là địa phương đầu tiên nghiên cứu đưa vào sử dụng thí điểm Cổng dịch vụ dữ liệu mở. Đến năm 2023, cổng chính thức yêu cầu sử dụng thống nhất trên toàn thành phố.

Cổng dữ liệu được thiết kế một đầu mối, một nền tảng, hỗ trợ nhiều dịch vụ và máy đọc được, cùng nhiều phương thức khai thác như tra cứu trực tiếp, ứng dụng số, tạo thuận lợi tối đa cho việc sử dụng dữ liệu.

Cổng dữ liệu mở được xây dựng không chỉ là nền tảng dùng chung để cơ quan nhà nước chia sẻ dữ liệu nhằm phát triển hạ tầng dữ liệu bền vững trong chính quyền số, mà còn là đầu mối cung cấp dữ liệu mở miễn phí cho người dân, doanh nghiệp và cộng đồng khai thác, sử dụng và sáng tạo.

Thứ ba là thúc đẩy nền kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Nguồn tài nguyên miễn phí cho đổi mới, Cổng dữ liệu mở Đà Nẵng đã công khai hơn 1.500 bộ dữ liệu, thu hút hơn 1.800 tài khoản đăng ký, sử dụng và hơn 5,8 triệu lượt truy cập.

Đây là nguồn tài nguyên dồi dào miễn phí cho doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp và các cá nhân để phát triển ứng dụng các dịch vụ mới như thúc đẩy phát triển du lịch thông minh, quản lý giao thông và đô thị hiệu quả, thu hút đầu tư minh bạch…

Thứ tư là ứng dụng dữ liệu mở trong cung cấp dịch vụ tiện ích số cho người dân và doanh nghiệp. Cổng dữ liệu mở đã công khai nhiều thông tin quan trọng như quy hoạch đô thị, đất đai, chất lượng môi trường giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, tra cứu, giám sát.

Qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với chính quyền thành phố. Trên cơ sở đó, dữ liệu mở còn khai thác hiệu quả và phát triển các ứng dụng giải quyết những vấn đề xã hội thiết thực tiêu biểu như: phòng chống thiên tai, bản đồ dịch tễ, dữ liệu bệnh viện, nhà thuốc…

Từ những kinh nghiệm và kết quả triển khai đến nay, giai đoạn 2026 - 2030, Đà Nẵng tiếp tục định hướng phát triển Cổng dữ liệu mở không chỉ là giải pháp công nghệ mà là phương thức quản trị mới và là chìa khóa quan trọng để mở khóa tiềm năng tăng trưởng.

Trong khuôn khổ diễn đàn, Đà Nẵng đề xuất 3 nội dung: thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý quốc gia. Thành phố đề xuất Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an xem xét ban hành Chiến lược quốc gia về dữ liệu mở và các hướng dẫn kỹ thuật chi tiết để các địa phương có căn cứ pháp lý và kỹ thuật rõ ràng trong việc công bố và tái sử dụng dữ liệu mở.

Ban hành Chỉ số sẵn sàng dữ liệu mở quốc gia. Chỉ số này sẽ trở thành mục tiêu bắt buộc cho xếp hạng chuyển đổi số quốc gia, tạo động lực cho các bộ, ban, ngành, địa phương triển khai hiệu quả.

Hướng dẫn phân loại và chi tiết công bố rõ ràng danh mục dữ liệu mở, dữ liệu được phép mở, dữ liệu được mở có điều kiện và dữ liệu tuyệt đối không được mở. Điều này giúp cơ quan nhà nước an tâm hơn trong việc thực hiện liên quan đến bảo đảm an ninh an toàn thông tin của Nhà nước và nhân dân.

Thứ hai, thúc đẩy áp dụng công nghệ mới. Thành phố đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành các hướng dẫn kỹ thuật về cổng dữ liệu mở, định dạng công bố, mức độ chi tiết, tần suất cập nhật để bảo đảm dữ liệu mở tuân thủ nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống", thống nhất dùng chung.

Khuyến khích các cơ quan công bố dữ liệu dưới định dạng máy đọc được để thúc đẩy việc sử dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) trong dữ liệu lớn (Big Data) nhằm khai thác triệt để giá trị gia tăng từ dữ liệu. Xây dựng chương trình đào tạo tập trung cho cán bộ về kỹ năng quản lý dữ liệu và công bố dữ liệu mở tiêu chuẩn.

Thứ ba, đề nghị Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính hướng dẫn các địa phương xây dựng và phát triển sàn giao dịch dữ liệu. Việc phát triển sàn giao dịch dữ liệu là bước tiến cần thiết sau khi xây dựng được cổng dữ liệu mở. Nếu dữ liệu mở là tài nguyên miễn phí thì sàn giao dịch dữ liệu là nơi dữ liệu được thương mại hóa, tạo ra nguồn thu mới và thúc đẩy kinh tế số tại địa phương.

Thành phố Đà Nẵng cam kết tiếp tục đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu, tạo ra một môi trường hệ sinh thái dữ liệu mở bền vững, góp phần cùng cả nước thực hiện thành công mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số và đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.

MAI QUẾ