Trong hệ thống sông ngòi của Nam Bộ, sông Đồng Nai là một dòng sông lớn. Với nguồn nước ngọt dồi dào, tài nguyên phong phú, lớp phù sa màu mỡ, từ hàng ngàn năm qua, dọc theo sông Đồng Nai đã có những cộng đồng dân cư quần tụ sinh sống, sau đó định cư lâu dài.
Không chỉ vẽ nên hình hài xứ sở, những dòng sông còn bồi đắp ký ức, nuôi dưỡng tâm hồn và trở thành một phần 'căn cước' của những người con Hà Tĩnh.
Trong dòng chảy văn học địa phương Quảng Trị sau năm 1975, các cây bút trưởng thành từ chiến tranh đã có những thành công đáng ghi nhận, đáng trân trọng. Họ không chỉ là người chứng kiến, mà còn là chủ thể của trải nghiệm lịch sử. Nhà văn Trần Tiết Giang, tên thật là Trần Kiệm (SN 1945), quê ở làng Đơn Duệ, xã Vĩnh Hòa, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị (cũ), cũng thuộc thế hệ cầm bút như vậy.
Nước Anh đã mất nhiều thập kỷ để học một điều giản dị: dòng sông chảy qua thành phố là tài sản của mọi người dân. Và một khu đô thị ven sông bền vững phải bắt đầu từ chân lý ấy. Câu chuyện của nước Anh là một tấm gương đáng suy ngẫm cho nhiều đô thị ven sông.
Nếu coi sông Seine là linh hồn của Paris thì hai bờ sông chính là 'phòng khách lớn' của thủ đô nước Pháp. Từ nhiều thập niên, dòng sông không chỉ đóng vai trò cảnh quan hay giao thông mà còn trở thành một trong những tài sản du lịch có giá trị nhất của thành phố, góp phần tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với hàng chục triệu lượt du khách mỗi năm.
Nhắc đến Paris, nhiều người nghĩ ngay tới tháp Eiffel, nhà thờ Đức Bà hay bảo tàng Louvre. Thế nhưng với giới quy hoạch đô thị, một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của thủ đô nước Pháp trong hơn 20 năm qua lại không nằm ở những công trình biểu tượng ấy mà diễn ra dọc hai bờ sông Seine, dòng sông đã gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của 'Kinh đô Ánh sáng'.
Không chỉ mang theo phù sa màu mỡ, mỗi dòng sông còn lưu giữ những lớp trầm tích văn hóa gắn với đất và người nơi nó đi qua. Những giá trị ấy chính là tài nguyên vô giá để phát triển du lịch đường sông, mở ra những trải nghiệm giàu bản sắc, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao tính cạnh tranh của du lịch Việt.
Trong suốt nhiều thập kỷ, sông Hồng luôn được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ là hành lang thoát lũ, bảo vệ Thủ đô trước những biến động của thiên nhiên. Tuy nhiên, theo Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm dự kiến sẽ được thành phố công bố tại hội nghị vào ngày 29/6 tới, vị thế của dòng sông này đã được nhìn nhận theo một cách hoàn toàn khác.
Không chỉ có chợ nổi hay bến Ninh Kiều, quê hương Quốc Trường còn mang đến những trải nghiệm đậm chất miền Tây.
Những ngày nắng nóng gay gắt, đoạn sông dài khoảng 500m qua phố Mật Sơn 3, phường Hạc Thành (Thanh Hóa) trở thành điểm giải nhiệt quen thuộc của người dân.
Từ một dòng sông ô nhiễm nghiêm trọng, Sumida đã được Tokyo hồi sinh thành không gian công cộng xanh, gắn kết cộng đồng và trở thành hình mẫu phát triển đô thị ven sông bền vững.
Từ một dòng sông ô nhiễm và bị tách khỏi đời sống đô thị, Dotonbori ở Osaka đã được cải tạo thành không gian công cộng sôi động, thúc đẩy du lịch, thương mại và kinh tế đêm.
Triển lãm giới thiệu gần 80 hiện vật, hình ảnh, tư liệu, tái hiện dòng sông như không gian hình thành cộng đồng cư dân, giao lưu văn hóa và đời sống tín ngưỡng vùng Nam Bộ.
Trong mỗi chúng ta, ai cũng có một miền quê để thương, để nhớ. Với tôi, hình bóng quê hương không chỉ là mái nhà nhỏ nép mình giữa khu vườn xanh mướt hay những con đường làng quanh co, mà còn là dòng sông Gianh hiền hòa đã ôm ấp tuổi thơ tôi bằng biết bao kỷ niệm ngọt ngào.
Đánh rơi iPhone xuống sông Aare ở Thụy Sĩ, Nguyễn Thị Hoa gần như bỏ cuộc. Nhưng chỉ vài giờ sau, cô nhận được tin nhắn từ một người lạ: 'Tôi đã tìm thấy điện thoại của bạn'.
Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ 'thành phố bên sông', song các chuyên gia cho rằng mọi quy hoạch đều phải tuân thủ 'giới hạn đỏ' về an toàn và thoát lũ.
Cairo, đô thị hơn 20 triệu dân của Ai Cập, từng đối mặt với nhiều thách thức phổ biến của các thành phố đang phát triển như gia tăng dân số, ùn tắc giao thông, thiếu không gian công cộng và áp lực khai thác quỹ đất ven sông.
Từ dòng sông từng bị xem là ranh giới đô thị, sông Hồng đang được kỳ vọng trở thành trục phát triển mới, mở ra cuộc tái cấu trúc thế kỷ của Hà Nội.
Sông Chảy bắt nguồn từ Yên Bái cũ rồi đổ ra sông Lô, nay là xã Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Mang vẻ đẹp vừa thơ mộng vừa bí ẩn nhưng đối với những người làm nghề chài lưới như anh Nguyễn Văn Châm, khu Hùng Quan, xã Chí Đám, dòng sông này còn ẩn chứa những quy luật vô cùng nghiệt ngã... Người dân vạn chài ở bến đò chợ Giàn ai cũng biết đến ghềnh gốc cây nhội - nơi được mệnh danh là điểm nước dữ khét tiếng nhưng lại là 'giỏ' cá của thượng nguồn. Anh Châm kể, sông Chảy có đặc điểm kỳ dị là mặt nước nhìn qua có vẻ lặng lờ, nhưng sâu dưới đáy, dòng luôn chảy xiết, có thể cuốn phăng cả những tảng đá nặng hàng tấn từ thượng nguồn về.
Ẩn dưới vùng cao nguyên đá vôi của Slovenia là thế giới ngầm hùng vĩ nơi một dòng sông biến mất vào lòng đất.
Từ Cần Thơ – quê của Quốc Trường đến Đà Nẵng – quê của Tiểu Vy, chỉ một hành trình ngắn nhưng lại mở ra sự khác biệt rõ rệt về nhịp sống và cách con người hình thành tính cách.
Tại Ottawa của Canada, việc phát triển đô thị ven sông không được nhìn nhận chỉ là mở thêm đường, chỉnh trang cảnh quan hay khai thác quỹ đất hai bên bờ. Cách làm của thành phố là coi dòng sông và bờ sông như một phần quan trọng của không gian sống đô thị: vừa là tài sản công cộng, vừa là hành lang sinh thái, vừa là yếu tố tạo nên bản sắc của thủ đô.
Trên thế giới, các dòng sông mang đến một diện mạo văn hóa khác biệt, tạo nên bản sắc của đô thị. Tại Việt Nam, các đô thị đẹp nhất ở Việt Nam thường gắn với dòng sông. Và chính dòng sông đã tạo nên bản sắc, định vị tên tuổi đô thị từ quá trình hình thành thủa sơ khai cho đến phát triển thời hiện đại.
Ẩn mình dưới những dòng sông và hồ nước châu Âu là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất hành tinh.
Từng rong ruổi trên những dòng sông truy dấu 'cát tặc', từng là cầu nối giúp hàng chục bệnh nhân nghèo giành lại sự sống từ những bài báo lay động lòng người, ông Ngô Ngọc Chuẩn đã dành gần hai thập niên gắn bó với nghề báo. Thế nhưng, thay vì tiếp tục kể những câu chuyện của người khác, người phóng viên ấy nhận một nhiệm vụ mới giữa biển Tây Nam: Chủ tịch UBND xã Hòn Nghệ, tỉnh An Giang.
Là dòng chảy kết nối trục di sản xứ Quảng, sông Thu Bồn sở hữu hấp lực du lịch văn hóa - cộng đồng rất lớn. Ở đó, chuỗi giá trị lịch sử, làng nghề và ký ức đời sông vẫn thao thức chờ hòa nhịp vào guồng quay du lịch.
Mẹ luôn là một trong những hình tượng trung tâm của văn học Việt Nam.
Những dòng sông ở Nam bộ từ lâu không chỉ là địa hình tự nhiên. Chúng là ký ức, là con đường, là sinh kế và cũng là một phần tâm hồn của cư dân phương Nam. Bởi vậy, bước vào trưng bày 'Chúng tôi, những dòng sông Nam bộ' đang diễn ra tại Bảo tàng Lịch sử TPHCM (số 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Sài Gòn), người xem có cảm giác như đang tham dự một cuộc trò chuyện thân tình với chính những dòng sông đã bồi đắp nên vùng đất này.
Với chiều dài 160km, bắt nguồn từ đỉnh Côpi thuộc dãy Trường Sơn hùng vĩ cao trên 2.000m, sông Gianh chảy qua bao thác ghềnh, làng mạc rồi hào sảng đổ ra biển cả. Dòng sông không chỉ bồi đắp nên những miền quê xanh tươi, trù phú dọc đôi bờ mà còn nuôi dưỡng bao thế hệ cư dân bằng nguồn lợi thủy sản phong phú. Bên cạnh những đặc sản đã làm nên thương hiệu của vùng sông nước này, nghề nuôi hàu đại dương hiện đang phát triển, mở ra sinh kế đầy triển vọng cho người dân vùng hạ lưu.
Thực hiện sự chỉ đạo của Thành ủy, Báo và phát thanh, truyền hình Đà Nẵng cử 2 ekip qua nước bạn Lào để sản xuất các tập phim giới thiệu tiềm năng, thế mạnh, nhằm thu hút đầu tư FDI vào 5 tỉnh: Savanaket, Champasak, Salavan, Sekong và Attapeu khu vực Trung Nam Lào. Vậy là chúng tôi lên đường.
Sau nhiều năm ô nhiễm, sông Tô Lịch đang dần đổi màu khi các dự án bổ cập nước, cải tạo hạ tầng tăng tốc, mở ra kỳ vọng hồi sinh dòng sông chảy giữa lòng Hà Nội.
Số liệu cho thấy các nước châu Âu đang tăng tốc khôi phục môi trường tự nhiên thông qua việc dỡ bỏ nhiều con đập cũ, vốn từng là nguồn thủy điện quan trọng nhưng nay không còn mang lại nhiều giá trị sử dụng.
Khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu trút xuống, người dân vùng sông nước xã Tân Ân lại bước vào một mùa thấp thỏm, lo âu. Gom góp, chắt chiu cả đời để dựng nên mái nhà, giờ đây nhiều gia đình đành bất lực nhìn khối tài sản của mình bị dòng sông cuốn trôi chỉ trong vài phút ngắn ngủi.
Ngày 17/6, bốn bảo tàng lớn của Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề 'Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ' (Nous, les fleuves du Sud) tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh.
Ngày 17.6, tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM (phường Sài Gòn), trưng bày chuyên đề 'Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ' chính thức khai mạc.
Sáng 17/6, tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, trưng bày chuyên đề 'Chúng tôi, những dòng sông Nam Bộ' chính thức khai mạc. Với gần 80 hiện vật, tư liệu và tác phẩm hội họa, triển lãm đưa công chúng khám phá lịch sử, văn hóa sông nước Nam Bộ và những thách thức môi trường đặt ra cho tương lai.
Trong suốt chiều dài lịch sử phát triển của Thăng Long - Hà Nội, sông Hồng luôn hiện diện như một phần không thể tách rời của thành phố. Dòng sông mang phù sa bồi đắp đất đai, lưu giữ ký ức văn hóa và chứng kiến từng bước chuyển mình của Thủ đô qua các thời kỳ. Thế nhưng, trong những năm qua, dòng sông Hồng lại chưa thực sự trở thành trung tâm của quá trình phát triển đô thị.
Tôi trở lại thăm Tân Châu sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và ngỡ ngàng trước những đổi thay đang hiện hữu trên vùng đất đầu nguồn. Từ dòng Tiền Giang chở nặng phù sa đến những tuyến phố khang trang, từ những cánh đồng lúa trĩu hạt đến nhịp sống sôi động của đô thị văn minh, tất cả đang kể tiếp câu chuyện về một vùng đất giàu truyền thống Cách mạng, giàu nghĩa tình và luôn khát vọng vươn lên.