Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đánh dấu bước chuyển chiến lược trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, hướng tới một nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và gần dân. Cùng với đó là yêu cầu cấp thiết phải củng cố cơ chế kiểm soát quyền lực, nâng cao hiệu quả giám sát và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan dân cử, bảo đảm mọi hoạt động quản lý nhà nước luôn đặt dưới sự giám sát của nhân dân.
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đang đặt HĐND cấp xã trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ cả về năng lực và phương thức hoạt động, đòi hỏi cả việc nâng trách nhiệm đại biểu và tăng cường cơ chế hỗ trợ từ cấp tỉnh. Trong đó, vai trò định hướng, dẫn dắt của HĐND tỉnh đối với cơ quan dân cử cấp xã đặc biệt quan trọng nhằm tạo sự liên thông, thống nhất, hiệu lực và hiệu quả trong hoạt động.
Hội đồng Nhân dân các cấp đã phát huy tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm để hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật, hoạt động ngày càng dân chủ, thực chất, hiệu quả.
Chia sẻ trước thềm Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031, Thường trực HĐND các địa phương kỳ vọng đây sẽ là diễn đàn hiến kế, tháo gỡ căn cơ những vướng mắc từ thực tiễn mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Các ý kiến kiến nghị sớm hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách để HĐND các cấp hoạt động hiệu quả.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, Quốc hội đã thể hiện vai trò tiên phong, dẫn dắt trong cuộc cách mạng đổi mới phương thức hoạt động, lấy ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số toàn diện làm động lực đột phá. Bước chuyển mình về tư duy quản trị hiện đại, xây dựng một Quốc hội số thực sự hành động vì sự phát triển bền vững và vị thế mới của đất nước chính là nguồn cảm hứng lớn thôi thúc HĐND các địa phương bước đi cùng nhịp đập chuyển đổi số.
Từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành, guồng máy ở nhiều địa phương đã chuyển động nhanh hơn, mạnh hơn, quyết liệt hơn. Đi cùng với đó là những áp lực chưa từng có đối với chính quyền địa phương, trong đó có HĐND. Khoảng trống kết nối giữa tỉnh với cơ sở đang đặt lên vai HĐND cấp tỉnh một sứ mệnh lớn hơn: không chỉ ban hành quyết sách, giám sát mà còn là 'điểm tựa' của lòng dân - lắng nghe, phản ánh kịp thời kiến nghị của cử tri.
Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, yêu cầu đặt ra không chỉ là kiện toàn tổ chức bộ máy mà còn phải tái định hình cơ chế vận hành của cơ quan dân cử ở cơ sở. Muốn HĐND cấp xã mạnh về giám sát, phản hồi, rất cần vai trò dẫn dắt, định hướng từ Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Công tác đại biểu và HĐND cấp tỉnh. Thực tiễn cho thấy, trong giai đoạn chuyển đổi cần một 'trục dẫn' xuyên suốt nhằm phát huy vai trò HĐND cấp xã, giúp HĐND tỉnh gần dân hơn.
Bám sát chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy Hà Nội về đối mới sáng tạo, chuyển đổi số, Thường trực HĐND Thành phố xác định chuyển đổi số trong khối cơ quan dân cử là mắt xích không thể tách rời của Chính quyền số Thủ đô.
Nhiệm kỳ 2021-2026 là giai đoạn đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp. Trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị nhà nước, hoạt động của cơ quan dân cử đứng trước yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ về tư duy, phương thức hoạt động và chất lượng giám sát.
Hội nghị HĐND toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức sáng mai, 28/5 không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đổi mới mà còn mở ra nhiều kỳ vọng về nâng cao vai trò của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Từ Hà Nội - trái tim của cả nước - hội nghị mang ý nghĩa hội tụ, lan tỏa tinh thần đổi mới; đồng thời, đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để HĐND thực sự phát huy vai trò thiết chế quyền lực nhà nước ở địa phương, đồng hành với sự phát triển của đất nước.
Hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân, tiếp nhận, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của Thường trực HĐND thành phố và các đại biểu HĐND thành phố Hà Nội không chỉ kịp thời giải quyết nhiều vấn đề dân sinh bức xúc mà còn góp phần củng cố niềm tin của cử tri, nhân dân đối với cơ quan dân cử của Thủ đô.
Tại Hội nghị tập huấn thí điểm đầu tiên một số nền tảng số dùng chung của Quốc hội tại thành phố Hải Phòng mới đây, Phó Chủ tịch HĐND phường Ngô Quyền Phạm Thanh Phúc nhấn mạnh: là địa phương được Thường trực HĐND thành phố lựa chọn thí điểm triển khai xuống cấp xã, Thường trực HĐND phường cam kết triển khai thực hiện sớm, nghiêm túc, hiệu quả các nền tảng số dùng chung của Quốc hội; nỗ lực trở thành điểm sáng chuyển đổi số.
Từ yêu cầu phải 'theo đến cùng trách nhiệm thực thi' đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nhận diện điểm nóng xã hội, thông điệp được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đưa ra tại cuộc làm việc với Ủy ban Dân nguyện và Giám sát ngày 25/5 cho thấy áp lực đổi mới đang đặt ra ngày càng lớn với hoạt động giám sát của Quốc hội. Không chỉ dừng ở tiếp nhận đơn thư hay tổng hợp kiến nghị cử tri, công tác dân nguyện được yêu cầu phải trở thành kênh tham mưu chiến lược, cảnh báo sớm những bất cập của đời sống xã hội và thúc đẩy xử lý đến cùng các vấn đề người dân quan tâm.
Việc triển khai Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về hướng dẫn hoạt động giám sát của HĐND, Thường trực HĐND, ban của HĐND, tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND trở thành điểm nhấn quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát của cơ quan dân cử Thủ đô.
Giải phóng mặt bằng luôn được xem là một trong những 'nút thắt' lớn nhất trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công, đặc biệt là các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm của Hà Nội. Để giải bài toán này, bên cạnh vai trò điều hành của UBND thành phố và sự vào cuộc của các địa phương, HĐND thành phố đã thể hiện rõ vai trò là cơ quan dân cử trong hoạt động giám sát, khảo sát, thẩm tra và ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp thực tiễn.
Sáng 22/5, Thường trực HĐND tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh làm việc với Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh về thực hiện công tác tham mưu, phục vụ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động dân cử.
Chiều 21-5, Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) xã Vĩnh Thanh phối hợp với Trung tâm Chính trị Đông Anh tổ chức khai mạc lớp tập huấn công tác HĐND năm 2026.
Khi chuyển đổi số trở thành yêu cầu tất yếu của quá trình phát triển, xã Hoài Đức đang cho thấy quyết tâm mạnh mẽ trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Làm thế nào để hóa giải mâu thuẫn giữa yêu cầu tăng trưởng cao và áp lực nâng hiệu quả sử dụng vốn khi hệ số ICOR của Việt Nam vẫn ở mức cao? Theo đại biểu Quốc hội tỉnh Lào Cai, hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Thành Trung, lời giải không nằm ở việc siết vốn hay cắt giảm chi tiêu, mà ở cải cách thể chế và đổi mới tư duy thực thi chính sách. Trong đó, kỷ luật hạch toán kinh tế và việc thực hiện nghiêm các kết luận thanh tra, kiểm toán giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, Ủy ban Công tác đại biểu nghiên cứu xây dựng Nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm.
Ngày 20/5, Thường trực HĐND tỉnh Tây Ninh tổ chức hội nghị bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hoạt động HĐND cấp tỉnh, cấp xã năm 2026. Hội nghị được tổ chức trực tiếp và trực tuyến tại 98 điểm cầu với hơn 2.300 đại biểu tham dự.
Chức năng chính của cơ quan dân cử là ban hành chính sách và quyết định những vấn đề quan trọng ở mỗi địa phương. Phân tích chính sách là công cụ quan trọng giúp đại biểu dân cử thực hiện vai trò đại diện, giám sát và lập pháp hiệu quả, có trách nhiệm và minh bạch. Việc phân tích chính sách bài bản giúp đại biểu có cơ sở khoa học đánh giá, góp ý hoặc phản biện các chính sách, dự luật; đưa ra quyết định sáng suốt, có trách nhiệm.
Ngày 19-5, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Thường trực HĐND tỉnh tổ chức hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoạt động đối với đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến 135 xã, phường với sự tham gia của 393 đại biểu.
Lắng nghe, tiếp nhận và giải quyết kịp thời kiến nghị của cử tri là một trong những nội dung quan trọng góp phần xây dựng chính quyền phục vụ. Tại xã Lục Yên, việc ra mắt và triển khai 'Phần mềm quản lý, tổng hợp kiến nghị của cử tri' đã góp phần đổi mới phương thức tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả giải quyết kiến nghị; từ đó, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, xây dựng chính quyền minh bạch, gần dân và vì dân.
Ngày 19/5, Thường trực HĐND TP. Cần Thơ phối hợp với Ủy ban Công tác đại biểu tổ chức hội nghị Bồi dưỡng kỹ năng hoạt động của đại biểu HĐND 2 cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 cho các đại biểu HĐND toàn thành phố
Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026), nhìn lại hành trình xây dựng, hoàn thiện chính quyền địa phương và việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp càng thấy rõ giá trị trường tồn trong tư tưởng của Người về một Nhà nước 'của dân, do dân và vì dân'. Từ Sắc lệnh số 63/SL năm 1945 đến Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, tư tưởng 'lấy dân làm gốc' vẫn là 'sợi chỉ đỏ' xuyên suốt trong quá trình xây dựng HĐND cấp xã.
Một lưu ý quan trọng trong kỹ năng thảo luận trên nghị trường chính là việc đưa ra lập luận bằng lý lẽ, bằng chứng thuyết phục. Đơn cử, một đại biểu nhận thấy tình trạng ô nhiễm môi trường ở khu vực bầu cử, thay vì chỉ nói chung chung về ô nhiễm, đại biểu cần: thu thập số liệu về mức độ ô nhiễm không khí, nguồn gây ô nhiễm chính; phân tích nguyên nhân, định nghĩa vấn đề cụ thể, xác định các bên liên quan, từ đó đề xuất các chính sách kiểm soát ô nhiễm hiệu quả.
Xác định công tác phối hợp với cơ quan dân cử là nhiệm vụ then chốt để phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, Ủy ban MTTQ các cấp tỉnh Bắc Ninh đã không ngừng đổi mới phương thức hoạt động.
Ngày 15/5, tại Hải Phòng, Thường trực Hội đồng nhân dân (HĐND) TP. Hải Phòng phối hợp với Văn phòng Quốc hội tổ chức Hội nghị tập huấn thí điểm đầu tiên một số nền tảng số dùng chung của Quốc hội.
Giữ lời hứa với dân không chỉ là trách nhiệm cá nhân của đại biểu hay cơ quan dân cử, mà còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, là cách bền vững nhất củng cố niềm tin xã hội và tăng cường sự gắn bó máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân. Giữ lời hứa với dân để giữ vững niềm tin của Nhân dân.
Chiều 15-5, Thường trực HĐND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Hội nghị tập huấn chuyển giao, hướng dẫn sử dụng hệ thống 'Phòng họp không giấy' phục vụ hoạt động của HĐND 2 cấp.
Làm việc với Ban Văn hóa - Xã hội, HĐND tỉnh, đồng chí Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan dân cử, bắt đầu từ các ban HĐND tỉnh.
TP. Hải Phòng là địa phương đầu tiên được lựa chọn thí điểm các nền tảng số dùng chung của Quốc hội.
Thực hiện Kế hoạch số 905/KH-VPQH ngày 13/4/2026 của Văn phòng Quốc hội về việc triển khai các nền tảng số dùng chung của Quốc hội đến các cơ quan dân cử địa phương, sáng 15/5, tại Trung tâm Hội nghị và Biểu diễn thành phố, Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực HĐND thành phố Hải Phòng tổ chức Hội nghị tập huấn thí điểm đầu tiên một số nền tảng số dùng chung của Quốc hội tại thành phố Hải Phòng.
Giá trị thực chất của hoạt động dân cử không chỉ nằm ở những chương trình hành động được trình bày trôi chảy khi vận động bầu cử, những phát biểu nghị trường thật hay, mà được đo bằng khả năng chuyển hóa thành hành động và kết quả cụ thể trong đời sống. Khi mỗi lời hứa được kiểm đếm bằng hành động, mỗi kiến nghị của dân được theo đuổi đến cùng và mỗi quyết sách đều hướng tới lợi ích của Nhân dân, đó cũng là lúc niềm tin cử tri được củng cố bền vững nhất.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị, chuyển trọng tâm sang 'giám sát thường xuyên', giám sát 'đến cùng' phát hiện sai phạm sớm, tránh hậu quả nặng nề.
Tại Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng hoạt động cho hơn 3.000 đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 do Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An phối hợp tổ chức mới đây, việc đổi mới tư duy, phương pháp hoạt động của cơ quan dân cử được nhấn mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Theo đó, HĐND các cấp phải chủ động kiến tạo, nâng cao năng lực phản ứng chính sách, đồng hành với sự phát triển của địa phương.
Chiều 13/5, Ban Chỉ đạo xây dựng Đề án 'Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, HĐND' tổ chức Phiên họp thứ nhất.
Chương trình Hội nghị tập huấn được thiết kế toàn diện, vừa tập huấn bồi dưỡng chung cho đại biểu HĐND các cấp, vừa tập huấn chuyên sâu các kỹ năng, phương pháp hoạt động cho Thường trực và các Ban HĐND cấp xã.
Sáng 13/5, Hội nghị tập huấn đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra với nhiều chuyên đề thiết thực gắn với hoạt động của cơ quan dân cử trong giai đoạn chuyển đổi số và đổi mới tổ chức chính quyền địa phương.
Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Phùng Thị Hồng Hà chủ trì buổi tiếp và hội đàm với Đoàn đại biểu cấp cao Thủ đô Viêng Chăn (nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào) vào sáng 12/5.