Thời kì Tam Quốc, Ngụy Thục Ngô, ba tập đoàn này đấu trí đấu dũng với nhau hàng chục năm trời, tuy nhiên tới cuối cùng, kẻ thống nhất thiên hạ lại là gia tộc Tư Mã. Gia tộc Tư Mã sau khi giành được chính quyền từ tay Tào Ngụy đã lập ra nhà Tấn, chấm dứt thế cục chiến tranh loạn lạc Tam Quốc.
Trong 'Tam quốc diễn nghĩa', Tư Mã Ý có cuộc đối đầu với quân của Tào Sảng vào năm 249. Nhờ mưu sâu kế hiểm, Tư Mã Ý giành được thắng lợi lớn.
Sau khi Thục Hán bị nhà Tào Ngụy tiêu diệt, Lưu Thiện giả vờ ngốc ngếch hỏi Tư Mã Chiêu một câu. Nhờ vậy, con trai Lưu Bị biết được bí mật của cha Tư Mã Chiêu.
Dân làng và chuyên gia đã tìm thấy thứ gì?
Phút chót, Tư Mã Ý bất ngờ giữ được tính mạng liền hoảng hốt tháo chạy, còn Gia Cát Lượng chứng kiến tình cảnh liền thổ huyết, ngửa mặt trách trời không giúp Lưu mà ủng Tào, than khóc: 'Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên'.
Gia tộc Tư Mã soán ngôi nhà Ngụy, lập nên nhà Tấn. Việc tương tự cũng đã từng nhiều lần xảy ra trong lịch sử Trung Quốc, vậy tại sao họ Tư Mã lại bị chỉ trích gay gắt hơn cả.