Xung quanh 2 con đập bị vỡ: Nhiều sai sót được làm rõ

(ANTĐ) - Sở NN&PTNT Hà Nội vừa báo cáo UBND TP Hà Nội kết quả kiểm tra sự cố 2 tuyến ngầm (2 con đập) công trình hệ thống tưới thủy lợi vùng bãi xã Văn Khê và Tráng Việt (Mê Linh). Theo báo cáo này, từ quá trình tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát đến nhà thầu thi công… đều có sự sai sót.

Hai con đập đầu tư gần 10 tỷ đồng sau một con nước đã tan vỡ. Báo An ninh Thủ đô đã từng có bài viết phản ánh về việc 2 con đập ở xã Tráng Việt và Văn Khê (Mê Linh) vừa được xây dựng, nghiệm thu trải qua một con nước nhỏ đã bị vỡ tan tành. Trước sự việc này, UBND TP Hà Nội đã giao cho Sở NN&PTNT điều tra làm rõ nguyên nhân. Sở NN&PTNT đã thuê Trung tâm Khoa học và Triển khai kỹ thuật thủy lợi (KH&TKKTTL), trường Đại học Thủy lợi vào cuộc. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, đến thời điểm này, nhiều thủ tục hồ sơ pháp lý thi công 2 con đập trên địa bàn huyện Mê Linh vẫn còn thiếu. Nhiều văn bản thủ tục như: báo cáo thẩm định hồ sơ mời thầu xây lắp; báo cáo thẩm định kết quả đấu thầu; tờ trình thẩm định báo cáo kinh tế, kỹ thuật, duyệt kế hoạch đấu thầu xây lắp… vẫn chưa bàn giao cho cơ quan chức năng kiểm tra. Một số quyết định quan trọng như: Quyết định phê duyệt nhiệm vụ khảo sát, thiết kế; hợp đồng tư vấn khảo sát, thiết kế; quyết định chỉ định thầu tư vấn giám sát thi công… không có. Khi tiến hành xây dựng 2 con đập, UBND tỉnh Vĩnh Phúc đã giao cho UBND huyện Mê Linh phê duyệt chọn hình thức chủ đầu tư quản lý dự án. Theo đó, UBND huyện Mê Linh đã giao cho UBND 2 xã Tráng Việt và Văn Khê làm chủ đầu tư. Song, theo nhận định của Sở NN&PTNT Hà Nội, do trình độ cán bộ còn hạn chế, đặc biệt về mặt đầu tư, xây dựng công trình, nên UBND xã Văn Khê và Tráng Việt chưa thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ của chủ đầu tư theo quy định. Cụ thể như: thành lập Ban quản lý dự án không đủ điều kiện năng lực; quá trình khởi công 2 con đập chưa có giấy phép xây dựng. Mặc dù trước đó, Sở NN&PTNT tỉnh Vĩnh Phúc yêu cầu làm thủ tục để được cấp phép theo quy định của Luật Đê điều nhưng các chủ đầu tư không thực hiện. Khi phía nhà thầu giám sát thi công phát hiện thiết kế không bảo đảm an toàn và có văn bản báo cáo thì chủ đầu tư không báo cáo cấp trên để xem xét. Kết quả kiểm định của Trung tâm KH&TKKTTL cho thấy, từ tư vấn thiết kế, thẩm định bản vẽ thi công, giám sát thi công và nhà thầu thi công đều có sai sót dẫn đến sự cố công trình. Hai con đập được xây dựng nhằm giữ nước, cho nước tràn qua, làm đường giao thông nhưng khâu thiết kế lại chưa tính toán hết các chức năng của công trình và tính toán độ ổn định không đúng với điều kiện thực tế. Cụ thể, thân đập chỉ để lỗ thoát nước ở thượng lưu, hạ lưu lại không có biện pháp thoát nước đã tạo điều kiện cho lượng nước thấm nhiều vào thân đập làm tăng áp lực và đường bão hòa trong thân đập dâng cao. Đây là một trong những nguyên nhân đẩy nổi các tấm bê tông, gây sự cố công trình. Trong khi đó, khâu thẩm định thiết kế bản vẽ thi công lại quá cầu thả, cơ quan thẩm định mới chỉ căn cứ vào số liệu và kết quả tính toán của đơn vị tư vấn thiết kế để kết luận mà chưa kiểm tra, xem xét sự phù hợp các quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng của hồ sơ thiết kế và các số liệu. Cũng theo kết luận của Trung tâm KH&TKKTTL, quá trình thi công mắc nhiều lỗi, nhất là công đoạn đắp đập, xác định ngẫu nhiên tại 6 vị trí, tất cả độ đầm chặt không bảo đảm yêu cầu thiết kế; bê tông mặt ngầm một số vị trí chưa đạt về độ dày. Trong khi đó, khâu giám sát thi công xây dựng chỉ do 1 người đảm nhận cả 2 công trình, nhiều hạng mục thi công 2 công trình có thời gian trùng lặp, không giám sát, kiểm tra được liên tục. Do đó, Sở NN&PTNT khẳng định, nhà thầu giám sát không kiểm tra bãi vật liệu dùng để đắp đập đối chiếu với tiêu chuẩn loại đất đắp đập cho phép. Ngoài ra, chưa thực hiện việc kiểm tra các thí nghiệm hiện trường của nhà thầu thi công nên đất đắp đập thực tế không đủ độ chặt thiết kế, việc kiểm tra xử lý tiếp giáp giữa các lớp đất đầm không tốt gây ra hiện tượng thấm dị thường. Sở NN&PTNT cho biết, hiện UBND TP đang chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp tục đánh giá cụ thể mức độ sai phạm của các đơn vị có liên quan đến sự cố 2 con đập tại huyện Mê Linh để sớm đưa ra xử lý trước pháp luật.