Xôn xao mùa cá ra sông

    1 liên quanGốc

    Nước lũ ở đồng bằng sông Cửu Long đang giật mạnh, cá từ đồng theo đó ra sông. Cơ hội chặn bắt những luồng cá lớn lại đến với dân nghèo miền Tây

    Rằm tháng Mười âm lịch vừa qua, theo con nước cá dồn về các dòng kênh xả lũ tìm đường ra sông. Mấy ngày này đi khắp An Giang đâu cũng thấy dân chài ì xèo, tập trung đến các miệng đập xả lũ đánh bắt. Người mua, kẻ bán chộn rộn suốt ngày trên các tuyến kênh lớn, chẳng khác nào mùa lễ hội.

    Bắt cá “bể tay”

    Cảnh đánh bắt cá ở miền Tây vào mùa nước giật chẳng phải lạ nhưng đã lâu lắm rồi dân lao động nghèo mới có dịp hồ hởi như bây giờ. Bởi nhiều mùa lũ trước, nước nổi về miền Tây ở mức thấp, kèm theo đó là hệ thống đê bao canh tác lúa vụ ba chiếm gần hết chỗ trú ngụ, sinh đẻ của nhiều loài cá. Mùa lũ này, một số tuyến đê bao bị lũ đánh sập, vài cánh đồng xả lũ và hai đập lớn ngăn lũ tại An Giang là Tha La và Trà Sư cũng được mở khi mực nước còn rất cao, từ đó cá có cơ hội vào đồng sinh trưởng. Bởi vậy, gần chục năm rồi mới có dịp đánh bắt “bể tay” trở lại như ngày nào.

    Cách chùa Bà chúa xứ núi Sam chừng 7 km về hướng cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, men theo tỉnh lộ 55A là đến đập tràn Tha La. Vừa đến chúng tôi thấy ngay cảnh người bu đen khu vực đập. Họ nhốn nháo nào chài, nào xuồng giăng lưới bủa xuống dòng nước cuộn xiết dưới lòng kênh Tha La. “Tới mùa cá ra rồi, mình phải tranh thủ chài. Cả chục năm nay dân mình mới có dịp tha hồ bắt. Người chài dở gì cũng kiếm 100.000 đồng/ngày. Dân có chài thưa bắt được cá lớn, siêng đeo bám thì kiếm không dưới 150.000 đồng/ngày. Dân nghèo không nghề ngỗng ổn định, không đất canh tác mà có được khoản thu nhập như vậy là đỡ lắm” - anh Huỳnh Thanh Sơn đang ngồi vá lại tay chài trên bờ kênh Tha La kể.

    Tấp nập dân chài. Ảnh: VĨNH SƠN

    Cách đó non cây số là đập Trà Sư, nơi nước lũ từ Campuchia chảy về hạ nguồn vào đồng còn khá mạnh, cá từ trong ruộng lội ngược nước tìm đường ra kênh. Đó chính là khu vực sinh lợi lớn cho dân đánh bắt. Tại đây, dân đánh bắt tập trung ì xèo. Miệng kênh này rộng chừng 30 m nhưng có cả trăm người tham gia đánh bắt. Trên bờ lũ khũ người bày chài ra vá, do vướng gốc cây; dưới mé, hàng đoàn người ngâm mình trong nước, thủ sẵn chài chờ tài đến lượt vãi (chờ tài: người này vãi xong đến lượt người khác; vãi: quăng - PV). Hai bên bờ kênh, người ta lấy tràm đóng thành bệ để đứng vãi chài. Ai cũng tranh thủ chài sát vào miệng đập để thu hoạch được nhiều cá. Đứng tại đây, nhìn cá dội đập nhảy lói xói đến mê say.

    Lão Trần Văn Đực (55 tuổi), một cư dân nghèo ở ấp Bà Bài, xã Vĩnh Tế (thị xã Châu Đốc), phấn khởi kể gia đình ông đã vào đây cả tháng nay, khi những luồng cá già mới dợm ra kênh Vĩnh Tế. Những ngày đầu dân chài còn khá ít, mỗi tay lưới chài kiếm tối đa 5 kg cá là cùng. Tuy nhiên, giá cá lúc này còn cao, cân xô cho bạn hàng được 15.000 đồng/kg. Nhờ vậy, một lao động cầm chài vãi từ sáng tới chiều kiếm được 70.000-80.000 đồng. “Cá bắt được ngày càng nhiều và nửa tháng trước thì một người chài đã dính hơn chục ký mỗi ngày, tròm trèm 150.000 đồng, sống khỏe. Đến nay cá đồng tập trung về đập Trà Sư rất mạnh. Dưới kênh, cá ngớp kẹo con, ai cũng ra sức chài. Hai ngày nay gia đình tui bắt cá “bể tay”, dân đến bắt đông nghẹt nên phải chờ tài. Bây giờ mỗi ngày một người chài không dưới 40 kg. Nhưng cá nhiều thì giá bán sụt, chỉ còn 7.000 đồng/kg cân xô. Tính ra, một người kiếm gần 300.000 đồng mỗi ngày so với mấy mùa trước chỉ 100.000 đồng” - lão Đực cho hay.

    Vui như ngày hội

    Cả tháng nay, tranh thủ mùa cá hai vợ chồng anh Nguyễn Văn Lợi ở Bến Vựa, phường Núi Sam (thị xã Châu Đốc) cũng khệ nệ hành trang vào dựng lều ngay bên bờ Trà Sư đón cá. Anh cho biết gia đình đôi bên nghèo nên vợ chồng ra riêng chỉ hai bàn tay trắng. Mùa khô, từ căn nhà lá nơi Bến Vựa, vợ chồng anh đếm từng bó nhang, bịch muối để bán dạo cho khách hành hương về chùa trên núi Sam, thu nhập khá bấp bênh. “Sắm cái chài bây giờ đâu dưới 500.000 đồng, không có tiền mua nên vợ chồng tui mượn chài của ông anh vào đây kiếm sống. Chài dày nên dính ít cá và toàn cá nhỏ. Bởi vậy, khi chiều đến nhiều dân chài rút về nhà thì vợ chồng tui tranh thủ chài mót, kiếm thêm được đồng nào hay đồng ấy. Nói gì thì nói, chài cá ở đây mỗi ngày kiếm cả trăm ngàn đồng, sướng hơn rất nhiều so với những ngày cầm nhang đi bán” - anh Lợi giãi bày.

    Gia đình ông Đực ăn vội bữa cơm để tranh thủ đánh bắt. Ảnh: VĨNH SƠN

    Mua bán cá diễn ra suốt ngày. Ảnh: VĨNH SƠN

    Đó đây trên bờ kênh Trà Sư lều trại mọc lên như nấm. Dân giăng lưới, thả câu, chài cá… quyết tâm bám trụ mưu sinh. Bởi họ thừa hiểu bỏ lỡ cơ hội này thì những ngày sau đó chẳng thể làm gì có tiền hơn thế. Gia đình lão Đực có cả thảy bảy người con, mấy tháng trước người con sau cùng trong nhà cũng cưới vợ ra ở riêng. Vợ chồng lão sống cu ky và tiếp tục “bá nghệ tùy thân” như thuở đàn con còn tấm bé. Những người con ra riêng của ông nhà cửa cũng lụp xụp và chuyên đi làm thuê tứ xứ. Tranh thủ mấy ngày này, ông kêu hết con, dâu, rể về đập Trà Sư tận lực bắt cá sinh nhai.

    Ngoài những toán người lũ lượt lên xuống bờ kênh Trà Sư chài, xúc cá, nơi đây còn có nhiều người chuyên vá lưới, vá chài thuê. Vợ chồng lão Đực vì sức yếu không cầm chài nổi nên tham gia việc này, vừa phụ các con vá chài rách, vừa vá mướn kiếm thêm mỗi ngày vài chục ngàn đồng thu nhập. “Cả nhà tui tính ra trên chục người vào đây. Chẳng gì vui bằng cảnh bắt cá bán có tiền nhiều, mà cá tự nhiên lại có sẵn để ăn. Hễ mờ sáng là cả nhà thức dậy, vợ tui nấu nồi cơm rồi bắt chừng chục con cá vảnh nướng trui, cộng thêm mớ rau, chuối chát chấm nước mắm me là xong bữa. Đơn sơ vậy chứ ngon hết ý đó nghen” - vừa ngoạm khúc cá vảnh nướng ngọt lịm, lão Đực hân hoan kể.

    Nhiều người chợt nhận ra rằng phải chi biết được năm nào lũ lớn, chính quyền cho xả đê bao vụ ba thì cá tự nhiên về nhiều biết mấy. Cuộc sống của dân nghèo mưu sinh bằng nghề đánh bắt cá sẽ được cải thiện rất nhiều, ruộng đồng cũng được bồi đắp lượng phù sa lớn để đất đai miền Tây càng thêm trù phú…

    Rộn ràng kẻ bán, người mua…

    Tranh thủ cá đánh bắt được bán giá gốc rẻ hơn ra chợ, dân tứ xứ ở An Giang cũng đến đập Trà Sư mua cá. Người mua về nướng trui, kẻ mua về ủ mắm. Vì thế, ngoài cả trăm người đánh bắt còn có lực lượng tiêu dùng, làm cho mùa cá ở vùng biên giới càng thêm sôi động. Họ cũng phấn khởi vì được thưởng thức những con cá tự nhiên ngon mà giá lại rất nới (rẻ).

    “Cả chục năm nay mới có mùa cá đồng ra nhiều trở lại. Tui không phải chuyên nghề lái cá nhưng thấy cá bắt được nhiều cũng tranh thủ ra đây mua. Ngày nào tui cũng có mặt tại kênh Trà Sư. Năm nay cá vảnh, cá linh bắt được nhiều nhất. Cá heo lâu rồi hiếm thấy giờ cũng có nhiều hơn. Cá lóc, cá lăn, cá mè vinh xuất hiện dày hơn mọi năm. Thường một ký cá tui mua đi bán lại lời từ 3.000 đến 5.000 đồng. Trung bình mỗi ngày tui mua gần tấn cá. Trong chốc lát, tui đã bán lại ngay tại chỗ được phân nửa, số còn lại mang ra chợ Nhà Bàn (Tịnh Biên) bán, chút xíu là hết veo” - bà Lê Thị Thảo, lái cá tại đập Trà Sư, phấn khởi khoe.

    VĨNH SƠN

    Nguồn PLO: http://www.phapluattp.vn/20111114105524967p0c1112/xon-xao-mua-ca-ra-song.htm