Vụ Skripal: Hủy bằng chứng – Rõ kịch bản?

'Sự kiện Salisbury' chỉ là chiêu trò luật pháp hóa chính trị, nhưng khi giải quyết vụ việc thì London lại không áp dụng các nguyên tắc luật pháp...

Anh nhanh chóng cho dọn dẹp hiện trường

Ngày 17/4, chính quyền Anh đã cho bắt đầu dọn dẹp tại Salisbury, nơi hai cha con cựu điệp viên hai mang người Nga Sergei Skripal bị đầu độc, sau khi giới chức nước này khẳng định chất độc thần kinh được sử dụng trong vụ việc ở dạng lỏng.

Theo Cục Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn của Anh (Defra), cơ quan phụ trách chiến dịch dọn dẹp tại Salisbury, thì đã có một hàm lượng rất nhỏ chất độc thần kinh Novichok ở dạng lỏng được sử dụng trong vụ đầu độc, theo BBC.

Defra nêu rõ khu vực nghĩa trang, nơi chôn cất vợ và con trai Skripal đã được mở cửa trở lại, trong khi chín địa điểm khác, trong đó có quán rượu Mill và nhà hàng Zizzi, những nơi mà cha con Skripal tới trước khi xảy ra vụ việc, vẫn bị đóng cửa.

Vội vã tiêu hủy bằng chứng, London đã lộ rõ kịch bản

Cảnh sát chống khủng bố đang chuyển giao quyền quản lý những khu vực này cho các nhóm chuyên gia.

Khoảng 190 chuyên viên quân sự đang hỗ trợ chiến dịch làm sạch hiện trường và dự kiến việc này sẽ mất tới vài tháng.

Các khu vực bị nghi ngờ đang được kiểm tra, trong khi các món đồ có thể nhiễm độc đã được đem đi tẩy trùng và xét nghiệm lại.

Trươc đó, cảnh sát từng cho rằng chất độc đã được bôi lên cửa trước nhà của cựu điệp viên Skripal.

Khi được hỏi liệu hóa chất có ở mức "gây chết người" hay không, Cố vấn Khoa học chính của Defra, Ian Boyd, cho biết khả năng đó vẫn còn hiện diện tại những "điểm nóng" xung quanh thành phố.

"Chúng tôi phải giả định rằng trong một số trường hợp nhất định sẽ có nồng độ tương đối cao, ở những vị trí rất, rất cụ thể, mà ở mức độ có thể gây nguy hiểm cho tính mạng con người", BBC tường thuật.

Theo Defra, chất độc thần kinh Novichok tồn tại ở dạng lỏng, không bay hơi hoặc biến mất theo thời gian, nên cần phải sử dụng các hóa chất, trong đó có chất ăn da, thì mới có thể loại bỏ nó, đảm bảo an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

Thế nhưng trong khi đó, Cơ quan Y tế công cộng của Anh (PHE) lại ra tuyên bố Salisbury rất an toàn cho cư dân và du khách, và "không cần phải thực hiện bất kỳ biện pháp phòng ngừa bổ sung nào để bảo vệ công chúng khỏi rủi ro tiềm năng".

Vậy Cục Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn Anh quan trọng hóa vấn đề hay Cơ quan Y tế công cộng Anh coi thường sức khỏe của cộng đồng? Hay phía sau sự lệch pha này là một điều gì đó chưa được lý giải?

Nga chỉ trích Anh tiêu hủy bằng chứng

Ngay khi chính quyền Anh cho thực hiện dọn dẹp hiện trường "sự kiện Salisbury", Đại sứ Nga tại Anh Alexander Yakovenko, đã chỉ trích kịch liệt London khi cho rằng "cái gọi chiến dịch khử trùng" chỉ là một cách phá hủy bằng chứng có giá trị.

OPCW chỉ điều tra với mục đích Nga có tội hay không, còn nghi phạm Anh thì được ngoại phạm

Ông Alexander Yakovenko cũng chỉ thẳng là các tác nhân thần kinh đã được tiêm vào cơ thể hai cha con cựu điệp viên Sergei Skripal trước khi các nhà điều tra lấy mẫu máu của họ, theo BBC.

Ngày 19/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, trong khi Moscow chờ đợi nhận được câu trả lời đầy đủ từ OPCW về "sự kiện Salisbury", thi London không được tiếp tục tiêu hủy bằng chứng quan trọng của vụ việc này.

"Chúng tôi hy vọng nhận được giải đáp đầy đủ cho những nghi vấn của chúng tôi. Phía Nga luôn sẵn sàng hợp tác một cách xây dựng với phía Anh để làm rõ vụ việc rất phức tạp này".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga khẳng định: "Chúng tôi cũng sẵn sàng hợp tác với bất cứ thực thể luật pháp quốc tế nào và đề nghị London ngừng tiêu hủy bằng chứng rất quan trọng của vụ việc", TASS tường thuật.

Bà Zakharova cho hay danh sách nghi vấn của Nga vẫn tiếp tục dài thêm, trong đó có cả báo cáo của OPCW. Bởi dường như OPCW chỉ có nhiệm vụ duy nhất là kiểm tra các mẫu y sinh có chứa chất độc thần kinh mà Anh phát hiện hay không mà thôi.

Và câu trả lời của OPCW chỉ có thể là "có" hoặc "không", đồng nghĩa Nga có liên quan hay không liên quan tới "sự kiện Salisbuty", mà không lên kế hoạch tìm kiếm các chất độc khác.

Đặt trường hợp khi kiểm tra các mẫu y sinh phát hiện có chứa chất độc khác thì vấn đề sẽ như thế nào? Rõ ràng, hướng điều tra của OPCW là hướng vào Moscow, còn những "nghi phạm" khác, trong đó có London, lại đương nhiên được "ngoại phạm".

Chính Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã cáo buộc OPCW làm sai lệch các kết quả phân tích chất hóa học, khi ông cho biết một phòng thí nghiệm của Thụy Sĩ đã xác định chất được sử dụng trong vụ đầu độc Skripal là BZ.

Moscow quyết dồn ép London khi quyết theo đuổi đến cùng vụ việc

Không những vậy, theo báo cáo của OPCW, một chất độc được tìm thấy trong mẫu y sinh của Yulia Skripal không thay đổi. Điều này là bất thường bởi bất cứ chất nào dược cơ thể tiếp nhận cũng lập tức bị ảnh hưởng bởi quá trình hóa sinh, từ đó dẫn tới sự thoái-biến của chúng.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ tại sao mẫu y sinh lại không bị ảnh hưởng bởi quá trình hóa sinh trong cơ thể Yulia Skripal. Thật khó hiểu, bà Maria Zakharova nêu hoài nghi của Moscow về báo cáo phân tích mẫu "vật chứng" của OPCW.

Rõ ràng, vẫn còn quá nhiều mâu thuẫn và nghi vấn đối với vụ cha con cựu điệp viên hai mang Skripal nghi bị đầu độc, do vậy cần lưu giữ các bằng chứng - trong đó có hiện trường xảy ra vụ việc - cho đến khi vấn đề được làm sáng tỏ.

Vậy nhưng Anh lại vội vã thực hiện chiến dịch dọn dẹp hiện trường, đồng nghĩa tiêu hủy bằng chứng.

Phải chăng chính quyền của Thủ tướng Theresa May không muốn làm rõ trắng đen sự việc hay London đã có những bằng chứng thuyết phục khác?