Vụ người tâm thần gây trọng án:Cần xem xét trách nhiệm hình sự đối với mẹ của hung thủ

(PL&XH) - Một điều khác khiến ông Minh và dư luận địa phương bức xúc là thời điểm Đào Cẩm Anh gây án, bà Nguyễn Thị Liên cũng có mặt tại hiện trường, nhưng không hề có bất cứ hành động nào ngăn cản tội ác của hắn.

Truy sát người giữa ban ngày…

Như báo PL&XH đã đưa tin, vào khoảng 16g ngày 5-4, tại xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, Hà Nội, xảy ra vụ án nghiêm trọng. Đào Cẩm Anh, SN 1985, trú tại cụm 5, xã Tích Giang đến nhà bà Nguyễn Thị Phương, SN 1951 nói chuyện. Trong quá trình nói chuyện, giữa hai bên đã nảy sinh mâu thuẫn. Đỉnh điểm của cuộc cãi vã, Cẩm Anh dùng dao, ghế đẩu truy sát, đánh đập bà Phương một cách tàn bạo. Do vết thương quá nặng, bà Phương đã tử vong vào ngày 11-4.

Sáng 16-4, ông Nguyễn Tiến Tiệp, SN 1944, anh trai của nạn nhân, cho biết: Chiều tối 5-4, ông Tiệp đang ở nhà cho gà ăn thì một người hàng xóm chạy vào thông báo, bà Phương đang bị Cẩm Anh chửi bới, đe dọa tại nhà riêng. Ông Tiệp đã khẩn trương tới nhà em gái. Tới nơi, ông Tiệp thấy bà Nguyễn Thị Liên (mẹ của Cẩm Anh) đứng ở đầu ngõ, còn Cẩm Anh trên tay lăm lăm một con dao đứng trước lối cửa phụ vào nhà bà Phương, liên tục chửi bới, đe dọa. Sợ hãi nên bà Phương cố thủ ở trong nhà. Thấy sự việc căng thẳng, ông Tiệp khuyên giải, can ngăn Cẩm Anh nhưng đối tượng không nghe. Trước tình thế đó, ông Tiệp phải chạy đi tìm người tới giúp đỡ.

Lúc này, Cẩm Anh cầm dao xông thẳng vào nhà để truy sát bà Phương. Quá trình truy sát, Cẩm Anh đã vớ được chiếc ghế đẩu để ở phía góc nhà, liên tiếp đập vào đầu, mặt và thân thể bà Phương khiến nạn nhân bất tỉnh. Khi ông Tiệp cùng những người khác tới ứng cứu đã thấy bà Phương nằm bất động trên nền nhà. Chiếc ghế đẩu vỡ tan tành, hai mẹ con đối tượng đã rời khỏi hiện trường.

Mọi người đưa nạn nhân đi cấp cứu tại BV, đồng thời cấp báo sự việc đến CQCA. CA xã Tích Giang tới bảo vệ hiện trường vụ việc, triển khai lực lượng tới nhà Cẩm Anh để tiến hành bắt giữ đối tượng.

Ông Tiệp chỉ cho PV hiện trường vụ việc.

Còn nhiều điều bất thường…

Ông Tiệp cho biết: “Khi tôi cùng mọi người tới ứng cứu, trên đầu bà Phương có một vết rách dài khoảng 7cm, nghi là do dao chém. Vùng mặt thương tích nặng: Vỡ quai hàm, gãy răng, đa chấn thương”. Theo nguồn tin từ CQCA huyện Phúc Thọ, Cẩm Anh có giấy chứng nhận mắc bệnh tâm thần nên hiện tại hắn đang được chữa trị tại Trung tâm điều dưỡng tâm thần Hà Nội.

Lực lượng CA tới tiến hành khám xét, bắt giữ hung thủ, đối tượng khai nhận là có đánh bà Phương, nhưng không nhớ là dùng hung khí gì để đánh. Điều khiến gia đình nạn nhân cũng như nhiều người dân nơi đây đặt ra nghi vấn là tờ giấy chứng nhận bệnh tâm thần của hung thủ. Từ nhỏ đến lớn, Đào Cẩm Anh phát triển hết sức bình thường và không hề có bất cứ một biểu hiện nào của căn bệnh tâm thần. Nhưng cách đây 2 năm, Cẩm Anh được làm chế độ của người bị bệnh tâm thần và nhận được tiền hỗ trợ hàng tháng.

Trao đổi với PV, ông Khuất Quang Minh, cụm trưởng cụm dân cư số 5, xã Tích Giang, cho biết: “Điều khiến cho tôi cũng như rất nhiều người dân ở đây băn khoăn là không hiểu sao, Đào Cẩm Anh lại có được giấy chứng nhận tâm thần. Trong cuộc sống hàng ngày, Anh đều tỏ ra bình thường, không hề có bất cứ một biểu hiện lạ nào của bệnh tâm thần cả. Thậm chí trước đây, anh ta còn làm bảo vệ cho một doanh nghiệp trên Hà Nội. Sau khi nghỉ bảo vệ, Cẩm Anh đi làm nghề xây dựng, có lúc ở địa phương, có lúc đi làm ăn xa. Hiện Cẩm Anh đã có gia đình, vợ đang mang thai cháu thứ 2”.

Một điều khác khiến ông Minh và dư luận địa phương bức xúc là thời điểm Đào Cẩm Anh gây án, bà Nguyễn Thị Liên cũng có mặt tại hiện trường, nhưng không hề có bất cứ hành động nào ngăn cản tội ác của hắn. Một thông tin khá quan trọng khác mà PV được người nhà nạn nhân cung cấp: Trước thời điểm xảy ra vụ án khoảng nửa tháng, Cẩm Anh có tới nhờ bà Phương mua giúp một thùng cháo ăn liền. Bà Phương mua về đưa cho Anh, hôm sau, hắn mang thùng mì lên trả và bảo là đắt. Hai bên đã xảy ra cãi vã. Mới đây, có lần khi bà Phương đang ở nhà, Anh đã tới chửi bới và cầm gạch ném vào, khiến đồ đạc hư hỏng.

Tại địa phương, Anh đã từng uống rượu say nhiều lần rồi gây gổ đánh nhau. CA xã Tích Giang cũng đã xử lý, xử phạt khá nhiều lần nhưng Anh vẫn chứng nào tật nấy. Bà Phương hiện ở một mình trong ngôi nhà 2 tầng mới xây khá khang trang. Bà có một người con gái là chị Nguyễn Thị Hà, SN 1975, lấy chồng ở thị xã Sơn Tây. Chị Hà thỉnh thoảng vẫn về thăm mẹ.

Ông Khuất Quang Minh, trưởng cụm dân cư số 5 xã Tích Giang đặt nhiều nghi vấn về việc hung thủ bị tâm thần.

Khó khăn xử lý người tâm thần gây án

Luật sư Phạm Thanh Tùng, thuộc Văn phòng Luật sư Phạm Hoàng – Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết: Trong những vụ án mà người tâm thần gây án thì về phía CQĐT, sau khi thu thập đầy đủ các tài liệu cho thấy người gây án có dấu hiệu tâm thần thì phải trưng cầu giám định tâm thần.

Bệnh tâm thần có rất nhiều thể trạng khác nhau, nên việc giám định cần phải chính xác, công tâm. Nếu kết luận, bệnh tâm thần đó không phải chịu trách nhiệm hình sự thì CQĐT phải đình chỉ điều tra, đồng thời kèm theo quyết định bắt buộc đưa người gây án đi chữa bệnh.

CQĐT có trách nhiệm đưa người gây án đi chữa bệnh tại các trung tâm điều dưỡng tâm thần cho tới khi họ ổn định, sẽ bàn giao lại cho địa phương và gia đình.

Cũng liên quan tới vấn đề, trong thời gian gần đây, tội phạm là người tâm thần có dấu hiệu gia tăng một cách đáng lo ngại, luật sư Tùng cho rằng: Biện pháp để có thể hạn chế được các trường hợp người tâm thần gây án là cơ quan chức năng cần có những biện pháp tập hợp người bệnh và đưa đi chữa bệnh bắt buộc tại các trung tâm y tế.

Chỉ khi nào có xác nhận của các bác sĩ rằng những người này đã khỏi bệnh, có thể làm chủ và nhận thức được hành vi của bản thân thì sẽ tiến hành bàn giao lại cho gia đình và chính quyền địa phương để quản lý.

Tuy vậy, vẫn còn một số vướng mắc trong vấn đề bàn giao những người tâm thần từng gây án đã được điều trị cho gia đình và địa phương.

Đó là việc họ bị chính những người thân và những người xung quanh có tâm lý cảnh giác, lo sợ, đề phòng dẫn tới việc xa lánh, vì họ lo ngại những người này có thể gây án trở lại.

Trường hợp nếu người đó không có gia đình, sẽ bàn giao lại cho địa phương. Tuy vậy, địa phương cũng chỉ quản lý được một phần, rất khó chặt chẽ.

Nhìn nhận vụ việc này, luật sư Hoàng Văn Hướng, Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội, nêu quan điểm: Hành vi của bà Nguyễn Thị Liên (mẹ của Cẩm Anh) không có biện pháp ngăn cản khi thấy việc làm tàn ác của con trai mình đối với bà Phương, sau đó cũng không đưa bà Phương đi cấp cứu mà bỏ về nhà, là có đầy đủ dấu hiệu cấu thành “Tội không cứu giúp người khác” theo quy định tại Điều 102 Bộ luật Hình sự: "Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Nếu người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm hoặc là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm".

Xuân Thắng