Vụ “không chấp hành án” ở Kiên Giang: Xử lý có đúng pháp luật?

Người phải thi hành án (THA) đề nghị xử lý tài sản thế chấp để thi hành bản án nhưng cơ quan THA lại đi kê biên căn nhà duy nhất của họ để phát mãi. Không có chỗ ở, họ dọn đồ đạc vào nhà mình để sống thì bị các cơ quan tố tụng huyện Kiên Lương xử lý hình sự.

Từ chuyện vay tiền…

Vợ chồng bà Nguyễn Thị Diệu, ông Lê Văn Có cư trú ở tổ 2, khu phố Xà Ngách, thị trấn Kiên Lương, huyện Kiên Lương có thế chấp cho bà Dương Thị Ngọc Minh và bà Nguyễn Thị Lệ Thu một “sổ đỏ” đứng tên Nguyễn Văn Nam có diện tích hơn 30.000m2 đất tọa lạc tại ấp Ba Núi, xã Bình An, huyện Kiên Lương để vay của bà Minh 59 triệu đồng và vay của bà Thu 75 triệu đồng.

Ông Có, bà Diệu trả lãi cho bà Thu được hơn 25 triệu đồng thì không còn khả năng. Hai bên kết sổ, ông Có, bà Diệu nợ bà Thu gần 130 triệu đồng. Tương tự, họ trả lãi cho bà Minh được 52,6 triệu đồng thì kết sổ là ông Có, bà Diệu nợ bà Minh 59 triệu đồng.

Bà Diệu bên căn nhà của mình

Bà Thu và bà Minh kiện vợ chồng bà Diệu, ông Có ra Tòa án. Ngày 19-2-2009, TAND huyện Kiên Lương đã ban hành Quyết định khẩn cấp tạm thời số 02 đối với tài sản thế chấp. Ngày 3-3-2009, THA huyện Kiên Lương ra Quyết định số 451 áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: “Phong tỏa tài sản là giá trị 5/6 diện tích đất “sổ đỏ” thế chấp mang tên ông Nam”.

Về nguồn gốc đất thế chấp này, tại các phiên tòa, ông Nam cũng thừa nhận là đã sang nhượng đất trên cho ông Có, bà Diệu với giá 60 triệu đồng. Ông Có, bà Diệu đã trả được 50 triệu đồng, còn 10 triệu đồng chưa trả. Bản án số 91 ngày 22-4-2009, TAND tỉnh Kiên Giang tuyên buộc ông Có, bà Diệu có nghĩa vụ trả nợ cho bà Thu số tiền hơn 141 triệu đồng và cho bà Minh hơn 63 triệu đồng. Sau khi ông Có, bà Diệu trả xong số nợ thì bà Thu, bà Minh có nghĩa vụ giao trả lại “sổ đỏ” đứng tên ông Nam cho ông Có, bà Diệu. Riêng số tiền 10 triệu đồng chuyển nhượng đất, nếu có tranh chấp giữa ông Nam với ông Có, bà Diệu thì tách thành vụ kiện khác.

Đến vòng lao lý…

Trước đó tại các tại các phiên hòa giải, bà Diệu, ông Có đề nghị các nguyên đơn “giải chấp” sổ đỏ đứng tên ông Nam để sang nhượng cho người khác lấy tiền trả nợ cho họ. Thế nhưng, đề nghị này không được chấp nhận. Do đó, sau khi Bản án số 91 có hiệu lực pháp luật, ông Có, bà Diệu tiếp tục đề nghị THA huyện Kiên Lương xử lý tài sản thế chấp để THA.

Bất ngờ, THA huyện Kiên Lương ban hành Quyết định số 31 ngày 24-7-2009 kê biên tài sản của ông Có, bà Diệu để đảm bảo THA diện tích đất 29.989m2 (loại đất nuôi trồng thủy sản) tọa lạc tại khu phố Xà Ngách, thị trấn Kiên Lương, huyện Kiên Lương do ông Có đứng tên.

Ngày 7-8-2009, THA huyện Kiên Lương lập biên bản kê biên tài sản theo Quyết định số 31 ngày 24-7-2009 của THA huyện Kiên Lương. Tại biên bản kê biên, bà Diệu đề nghị THA huyện Kiên Lương xử lý tài sản thế chấp đã bị phong tỏa để THA theo Bản án 91 đã tuyên, đồng thời thông báo cho cơ quan THA biết đất ông Có đang đứng tên giùm cho bà Phạm Thị Hai. Tuy nhiên, đề nghị này, một lần nữa không được cơ quan THA xem xét. Thậm chí, THA huyện Kiên Lương còn kê biên luôn căn nhà duy nhất của gia đình ông Có đang sinh sống(!?).

Ngày 7-9-2009, THA huyện Kiên Lương có văn bản ủy quyền cho Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản Kiên Giang bán tài sản trên. Ngày 4-2-2010, nhà đất của ông Có, bà Diệu bán được hơn 200 triệu đồng. THA huyện Kiên Lương đã yêu cầu ông Có, bà Diệu giao tài sản cho người trúng đấu giá.

Vì lý do gia đình chỉ có chỗ ở duy nhất là căn nhà đã bị phát mãi nên ông Có, bà Diệu không thể giao. Do vậy, ngày 14-6-2010, THA huyện Kiên Lương ra Quyết định số 21 cưỡng chế buộc giao nhà và đất. Ngày 24-6-2010, Hội đồng cưỡng chế tiến hành cưỡng chế dọn đồ đạc của gia đình ông Có, bà Diệu ra khỏi nhà và giao nhà và đất cho người trúng đấu giá. Do trời mưa không có chỗ ở, bà Diệu, ông Có đã dọn đồ đạc vào nhà của mình để ở.

Việc ông Có, bà Diệu dọn đồ vào nhà của mình sinh sống lập tức bị Cơ quan CSĐT Công an huyện Kiên Lương khởi tố vụ án hình sự số 19 ngày 21-3-2011 và khởi tố bị can đối với bà Diệu, ông Có, tiến hành bắt tạm giam bà Diệu có hành vi không chấp hành án, vi phạm Điều 304 BLHS. Một điều tréo ngoe là khi ký Quyết định số 07 ngày 7-6-2011 về việc gia hạn tạm giam lần thứ nhất đối với bà Diệu, ông Phạm Thanh Sơn, Phó Viện trưởng VKSND huyện Kiên Lương lại xác định bà Diệu phạm tội “Trộm cắp tài sản” quy định tại Điều 138 BLHS(!?).

Liệu có oan sai?

Khoản 1 Điều 95 Luật THA quy định: “Việc kê biên nhà ở là nơi ở duy nhất của người phải THA và gia đình chỉ được thực hiện sau khi xác định người đó không có các tài sản khác hoặc có nhưng không đủ để THA, trừ trường hợp người phải THA đồng ý kê biên nhà ở để THA”. Ông Có, bà Diệu nhiều lần đề nghị THA huyện Kiên Lương xử lý tài sản thế chấp theo Bản án số 91 ngày 22-4-2009 của TAND tỉnh Kiên Giang đã tuyên để THA. Tuy nhiên, THA huyện Kiên Lương đã cố tình không thực hiện.

Theo khoản 1 Điều 95 Luật THA, việc THA huyện Kiên Lương kê biên căn nhà của gia đình ông Có, bà Diệu là thiếu căn cứ pháp luật. Việc bà Diệu, ông Có dọn đồ vào nhà mình ở lại bị xử lý hình sự về tội “Không chấp hành án” theo Điều 304 BLHS, liệu có đúng quy định pháp luật hay không? Câu trả lời này xin nhường lại cho cơ quan có thẩm quyền.

Văn Vũ