Vụ "Đất đang ở bỗng dưng… của chùa" : Vì sao người tố cáo bị khởi tố?

(PL&XH) - Ông Trương Công Nghênh, trú ở xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội gửi đơn khiếu nại đến UBND huyện Từ Liêm, bị CA huyện Từ Liêm khởi tố bị can.

Theo ông Nghênh và một số bậc cao niên ở xã Đông Ngạc: Trong quá trình kê khai để trình UBND TP Hà Nội và Bộ Văn hóa thông tin (cũ) công nhận chùa Tư Khánh là công trình kiến trúc nghệ thuật, UBND xã Đông Ngạc đã cố tình khoanh vùng cả những khu đất không thuộc khu di tích, nhằm "qua mặt" cơ quan chức năng.

Năm 1993, Bộ trưởng Bộ Văn hóa thông tin có QĐ số 2015-QĐ/BT công nhận di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Tư Khánh. Vô tình, về mặt giấy tờ, một chiếc ao của Hợp tác xã (HTX) Đông Ngạc, một khu chợ Đông Ngạc và nhiều diện tích đất ở của người dân "tự dưng" thuộc "Khu vực bảo vệ I của di tích" (cấp độ bảo vệ đặc biệt).

Đang là người đi đòi quyền lợi, ông Nghênh bị khởi tố. Ảnh: Khởi Chiến

Năm 2000, HTX giao ao cho hộ ông Trương Công Nghênh sử dụng. Việc này theo Chủ nhiệm HTX Nguyễn Xuân Trường là "căn cứ vào chức năng quyền hạn của Ban quản trị HTX về việc quản lý đất nông nghiệp". Sau nhiều năm ông Nghênh sử dụng ao, UBND xã Đông Ngạc dựa vào QĐ 2015 để đòi ao, ông Nghênh khiếu nại.

Ngày 24-10-2011, ông Nguyễn Kim Vinh, Phó Chủ tịch UBND huyện Từ Liêm đã chủ tọa buổi đối thoại với ông Nghênh. Đến ngày 30-11-2011, cơ quan này ra QĐ số 11318/QĐ-UBND bác bỏ kiến nghị của ông Nghênh và kết luận: "Nếu không đồng ý với QĐ này, ông Trương Công Nghênh có quyền khởi kiện tại TAND huyện Từ Liêm trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được QĐ này". Bất ngờ, khoảng 1 tuần sau khi có QĐ trên, CA huyện Từ Liêm khởi tố vụ án hình sự liên quan đến chính việc mà ông Nghênh đang khiếu nại.

Việc CA huyện Từ Liêm "khẩn trương vào cuộc" khiến dư luận nghi ngờ cơ quan này tạo áp lực đối với người khiếu nại. Trong khi đó, một số khu vực đất công khác ở xã Đông Ngạc mà báo chí đã phản ánh đang bị lấn chiếm, xây thành nhà cao tầng thì không thấy cơ quan chức năng vào cuộc, vì sao?

Một luật sư có kinh nghiệm về xử lý các vụ việc liên quan đến tranh chấp đất đai cho rằng, vụ ông Nghênh chỉ cần UBND các cấp giải quyết bằng con đường hành chính, không cần thiết các cơ quan tố tụng phải mất công sức, thời gian và cũng không cần "nhiệt tình" như thế.

VKSND và CA huyện Từ Liêm có chung kết luận: Thửa đất số 3, tờ số 4, diện tích 685m2 (chính là ao 4C, liên quan đến vụ việc ông Nghênh khiếu nại - PV) bản đồ năm 1994 thuộc xóm 4C, xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, Hà Nội theo sổ mục kê và bản đồ địa chính các thời kỳ là đất ao công do UBND xã Đông Ngạc quản lý. Trong khi đó, QĐ số 11318 của UBND huyện Từ Liêm ngày 30-11-2011 lại khẳng định: "Diện tích đất ao tại xóm 4C có nguồn gốc là đất do HTX Đông Thắng (nguyên là HTX Đông Ngạc) quản lý". Nhiều người ở địa phương cũng khẳng định ao 4C do các xã viên góp vào HTX làm tư liệu sản xuất.

Cần phải nói rõ rằng, năm 2003 Luật HTX ra đời, HTX nông nghiệp Đông Ngạc được thay thế bằng các HTX dịch vụ, trong đó ông Nguyễn Xuân Trường, nguyên Chủ nhiệm HTX Đông Ngạc, làm Chủ nhiệm HTX dịch vụ Đông Thắng và tiếp tục quản lý ao 4C. UBND huyện Từ Liêm khẳng định ao 4C do HTX Đông Thắng quản lý, mà năm 2003 HTX này mới ra đời, đồng nghĩa với việc ít nhất đến thời điểm năm 2003, ao 4C vẫn do HTX nông nghiệp Đông Ngạc quản lý. Đến đây thì nguồn gốc ao là "ao công do UBND xã quản lý các thời kỳ" hay "ao do HTX Đông Thắng quản lý" thì đã quá rõ ràng.

Dư luận địa phương cho rằng, các cơ quan tố tụng huyện Từ Liêm phủ nhận thực tế khách quan, phủ nhận kết luận của UBND huyện Từ Liêm, dựa vào QĐ 2015 mà người dân đang cho là sai thực tế, để khởi tố người tố cáo khiến nhiều người không tâm phục khẩu phục.

Nhiều luật sư khi được hỏi đều cho rằng, vụ ông Nghênh theo trình tự khiếu nại, tố cáo nếu cấp UBND xã, huyện trả lời chưa thỏa đáng thì có thể khiếu nại lên UBND TP Hà Nội hoặc cấp cao hơn. Ông Nghênh cũng có quyền gửi đơn đến Thanh tra Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch hoặc cơ quan chức năng khác đề nghị thanh tra, kiểm tra quá trình kê khai ranh giới khu di tích chùa Tư Khánh.

Nếu các cấp này có kết luận rõ ràng, ông Nghênh sai thì xử lý cũng chưa muộn, dư luận cũng phục hơn. Cơ quan tố tụng sớm vào cuộc và ra lệnh cấm ông Nghênh ra khỏi nơi cư trú có thể làm ảnh hưởng hoặc hạn chế quyền tố cáo của công dân.

Theo dự kiến, ngày 20-4-2012, TAND huyện Từ Liêm sẽ xét xử vụ án ông Nghênh "vi phạm các quy định về sử dụng đất đai". Báo PL&XH sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về vụ việc.

Khởi Chiến