Vụ án mạng “chỉ vì cái nhìn” tại Hải Phòng: Còn có quan điểm chưa đồng nhất

Đưa ra xét xử, đã xác định hành vi của bị cáo mang tính côn đồ nên Tòa đã trả hồ sơ yêu cầu VKS thực hiện việc truy tố lại nhưng không được chấp nhận. Hiểu và áp dụng đúng về“giới hạn xét xử” là vấn đề được quan tâm trong vụ án này.

Chết... vì nhìn!

Khoảng 22 giờ 30 ngày 12-4-2010, nhóm thanh niên hơn 10 người gồm Nguyễn Viết Vũ, Nguyễn Hoàng Anh, Nguyễn Ngọc Sơn… ngồi ăn kem tại quán kem Bạch Tuyết, số 1 Nguyễn Đức Cảnh, quận Lê Chân, Hải Phòng. Cũng lúc đó, Phạm Thái Việt và nhóm bạn đến quán kem này để lấy chìa khóa nhà do người cô của Việt là chị Hoàng Thị Thu Hà đang cầm. Khi Việt bước vào quán kem, Vũ nhìn Việt, Việt nói “mày nhìn gì”. Hai bên lời qua tiếng lại. Người bạn đi cùng Việt là Lê Đăng Khoa đã cầm cán chổi đánh vào người Nguyễn Ngọc Sơn khiến nhóm bạn của Sơn và Hoàng Anh đứng cả dậy và xô xát xảy ra…

Nguyễn Viết Vũ đã chạy ra chỗ chiếc xe rác bên đường lấy chiếc xẻng của công nhân vệ sinh để đánh nhau với nhóm bạn của Việt, còn Việt cũng chạy ra lấy chiếc cán chổi bằng tre có đầu bịt sắt nhọn để ứng chiến. Khi Vũ ngã, Việt đã đâm cán chổi vào chân Vũ. Thấy vậy, nhóm bạn của Vũ gồm Hoàng Anh, Long, Ngọc và Sơn chạy đến đánh Việt. Việt bị nhóm bạn của Vũ giành mất cán chổi và đuổi đánh nên bỏ chạy. Lúc này, Nguyễn Hoàng Anh và Nguyễn Ngọc Sơn đã nhặt cây chổi và đuổi theo Việt. Trong lúc bỏ chạy, Phạm Thái Việt đã bị ngã nên Hoàng Anh và Sơn đuổi kịp. Hoàng Anh đã dùng cán chổi nhọn đâm Việt hai phát còn Sơn đánh Việt bằng xẻng sắt… Nạn nhân Phạm Thái Việt được đưa đi cấp cứu nhưng do thương tích quá nặng ở vùng ngực nên đã tử vong.

Vụ án đã được CQĐT khởi tố với nhiều tội danh dành cho nhóm thanh niên tham gia vào vụ xô xát. Nguyễn Hoàng Anh, Nguyễn Viết Vũ và Nguyễn Ngọc Sơn bị truy tố về tội giết người. Các bị can còn lại bị đề nghị xử lý về tội gây rối trật tự công cộng và không tố giác tội phạm.

Những vấn đề chưa thống nhất

Theo Kết luận điều tra của CQĐT Công an Tp. Hải Phòng thì hành vi giết người mà Nguyễn Hoàng Anh và Nguyễn Ngọc Sơn vi phạm điểm n, khoản 1 Điều 93, BLHS (có tính chất côn đồ). Tuy nhiên, VKSND Tp. Hải Phòng lại cho rằng, do nạn nhân Phạm Thái Việt gây sự trước nên mới xảy ra việc xô xát dẫn đến việc Việt bị nhóm người Nguyễn Hoàng Anh đâm chết. Do vậy, VKSND Tp. Hải Phòng chỉ truy tố các bị can trên theo khoản 2, Điều 93 BLHS với mức án cao nhất chỉ là 15 năm tù.

Trong quá trình giải quyết vụ án này, tại phiên tòa ngày 16-12-2011, sau khi thẩm vấn, xác định hành vi của bị cáo Nguyễn Hoàng Anh và Nguyễn Ngọc Sơn có tính côn đồ nên TAND Tp. Hải Phòng đã trả hồ sơ yêu cầu VKS thực hiện việc truy tố các bị can theo khoản 1 Điều 93, với mức án cao nhất là tử hình. Tuy nhiên, VKS tiếp tục giữ quan điểm chỉ truy tố các bị cáo theo khoản 2, Điều 93 BLHS.

Ngày 18-1-2012, TAND Tp. Hải Phòng đã mở phiên tòa xét xử vụ án này và Tòa cũng chỉ xét xử theo đúng khung hình phạt mà VKS đã truy tố. HĐXX đã tuyên phạt Nguyễn Hoàng Anh 13 năm tù; phạt bị cáo Nguyễn Ngọc Sơn mức án 12 năm tù về tội giết người.

Vụ án này chưa khép lại vì gia đình bị hại kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với các bị cáo và đặc biệt là yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét lại bởi tính chất côn đồ của hành vi phạm tội mà Nguyễn Hoàng Anh và Nguyễn Ngọc Sơn đã thực hiện.

Như vậy, chính các cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm đã không đồng nhất trong việc đánh giá tình tiết tăng nặng định khung của vụ án. Cụ thể, Tòa án và CQĐT cùng có chung quan điểm cần định khung hình phạt đối với các bị cáo phạm tội giết người theo khoản 1, còn VKS thì truy tố ở khoản nhẹ hơn. Quan điểm nào hợp lý sẽ được HĐXX phúc thẩm xem xét và chấp nhận tại phán quyết của bản án sắp tới.

Bên cạnh đó, điều đáng quan tâm là hiểu và áp dụng quy định về giới hạn xét xử thế nào cho phù hợp. Bởi lẽ, như đã đề cập, khi đưa vụ án này ra xét xử sơ thẩm ngày 16-12-2011, TAND Tp. Hải Phòng xác định hành vi của bị cáo Nguyễn Hoàng Anh và Nguyễn Ngọc Sơn có tính chất côn đồ nên trả hồ sơ yêu cầu VKS truy tố theo khoản 1 Điều 93. Tuy nhiên, phía cơ quan truy tố vẫn giữ nguyên quan điểm chỉ truy tố theo khoản 2 với mức án thấp hơn. Vậy Tòa án đưa ra xử các bị cáo theo đúng tội danh và khung hình phạt do VKS truy tố hay có thể xử không đúng theo khung hình phạt đã truy tố mà vẫn đảm bảo đúng pháp luật về giới hạn xét xử là: “Tòa án chỉ xét xử những bị cáo và những hành vi theo tội danh mà VKS truy tố…”.

Có quan điểm cho rằng, trong vụ án này, Tòa án vẫn xét xử 2 bị cáo về tội giết người, đúng với những hành vi theo tội danh mà VKS truy tố. Nhưng quá trình thẩm vấn công khai, khi HĐXX xác định hành vi của các bị cáo có tính chất côn đồ thì trên cơ sở nguyên tắc “Thẩm phán độc lập và chỉ tuân theo pháp luật” và tinh thần cải cách tư pháp là coi trọng kết quả tranh tụng tại phiên tòa, HĐXX cần áp dụng pháp luật để xử lý sao cho tương xứng với hành vi phạm tội mà các bị cáo đã thực hiện. Nghĩa là, HĐXX hoàn toàn có thể xét xử 2 bị cáo về tội giết người theo khoản 1 Điều 93 BLHS.

Thục Hà