Vì sao Tổng thống Putin cho lập Vệ binh Quốc gia?

Việc Tổng thống Nga cho thành lập lực lượng Vệ binh quốc gia có lẽ là do sợ bị Mỹ lật đổ, theo The Daily Beast (Mỹ).

Vì sao Tổng thống Putin cho lập Vệ binh Quốc gia? - Ảnh 1

Tổng thống Nga Vladimir Putin bổ nhiệm đại tướng Viktor Zolotov (thứ hai, từ phải sang) chỉ huy Vệ binh Quốc gia vừa thành lập, tại cuộc họp ở Điện Kremlin ngày 5.4.2016 - Ảnh: AFP

Theo bài báo trên The Daily Beast ngày 12.4, Tổng thống Putin tuyên bố lập Vệ binh Quốc gia ngày 6.4, qua hôm sau 7.4 thì ông tuyên bố tại diễn đàn truyền thông Chân lý và Công lý rằng phương Tây âm mưu gây bất ổn cho Nga, thông qua vụ tai tiếng ngân hàng “Hồ sơ Panama”.

Đối phó các âm mưu bên ngoài nhắm vào Tổng thống Nga?

Trong vòng một tuần, ông Putin giải tán các cơ quan phòng chống ma túy và di trú, sa thải hơn 50.000 người gồm một cựu đồng nghiệp KGB của ông là Chủ tịch Ủy ban phòng chống ma túy Victor Ivanov.

Tiếp đó, ông Putin lập Vệ binh quốc gia, một lực lượng khổng lồ, gồm hơn 180.000 quân Bộ Nội vụ cộng với các đơn vị cảnh sát đặc nhiệm.

Sự thay đổi này tạo nên một đơn vị quân sự - cảnh sát 400.000 người được huấn luyện kỹ lưỡng và rất trung thành với ông. Chỉ huy Vệ binh quốc gia là Đại tướng Victor Zolotov, người chỉ huy nhóm cận vệ của ông Putin từ gần 20 năm qua.

Ngày 13.4, báo Moscow Times cho biết 6 ngày trước khi “Hồ sơ Panama” được công bố (hôm 3.4), người phát ngôn Dmitry Peskov của Điện Kremlin tuyên bố: truyền thông phương Tây đã sẵn sàng chĩa mũi dùi công kích Nga.

Phát hiện chính của “Hồ sơ Panama” là các doanh nhân thân cận ông Putin đã chuyển 2 tỉ USD đến các công ty vỏ bọc do Sergei Roldugin lập. Nhân vật này là một nghệ sĩ đàn cello và là cha đỡ đầu của con gái ông Putin.

Ông Putin nói rằng chuyện “xì” vụ tai tiếng ngân hàng này là do Mỹ dàn dựng để gây bất ổn cho nước Nga, nhằm buộc Nga phải quy phục Mỹ. Ông cũng tuyên dương Rodulgin là một nhà hoạt động từ thiện mà ông tự hào nhận là bạn: “Càng có nhiều người như ông ấy càng tốt”.

Ngày 10.4, kênh truyền hình Vesti Nedeli cáo buộc Bộ Ngoại giao Mỹ, CIA cùng các đơn vị đặc biệt của Mỹ “đặt hàng” cuộc điều tra “Hồ sơ Panama”, nhằm hạ uy tín Tổng thống Putin.

Đài này cũng phỏng vấn ông Rodulgin ở trường nhạc của ông tại St. Petersburg. Ông nói việc ông có nhiều tiền là nhờ các doanh nghiệp Nga cho tiền, và ông dùng tiền để mua nhạc cụ và giúp các nhạc sĩ trẻ.

Theo báo Guardian (Anh), Rodulgin có một mạng lưới công ty và cổ phần trị giá ít nhất 100 triệu USD, trường nhạc của ông nhận trợ cấp của chính phủ và ông có khoản thu nhập 6,5 triệu USD/năm.

Vì sao Tổng thống Putin cho lập Vệ binh Quốc gia? - Ảnh 2

Nhiều đơn vị đặc nhiệm của Bộ Nội vụ Nga như OMON được sáp nhập Vệ binh Quốc gia - Ảnh: TASS

Ý tưởng Vệ binh Quốc gia đã có từ lâu

Khi The Daily Beast hỏi những người ủng hộ ông Putin tại sao lãnh đạo Nga lập lực lượng này, họ nói rằng Tổng thống Putin ngán Washington kích động một cuộc cách mạng mới Nga nhằm lật đổ ông.

Sergei Markov, một đại biểu Duma quốc gia (Hạ viện Nga) nói với trang báo Mỹ: “Dĩ nhiên Tổng thống quan ngại, ông ấy có thể cho rằng Mỹ muốn lật đổ ông ấy, như Mỹ đã lật đổ lãnh đạo Libya, ông Gaddafi, hoặc như những gì họ đã làm ở Ukraine - họ mơ Nga sẽ tan rã, nên ông Putin phải thực hiện những biện pháp phòng chống một cuộc đảo chính kiểu Ukraine”.

Theo The Daily Beast, sau khi củng cố các căn cứ quân sự Nga ở Trung Đông với những vũ khí mới nhất, ông Putin tập trung xây dựng một lực lượng nội địa để tiến hành các chiến dịch quân sự trong nước.

Từ việc cải tổ lực lượng cảnh sát, hàng ngàn cảnh sát từng tuần tra truy bắt bọn buôn ma túy và dân nhập cư trái phép sẽ bị mất việc, hoặc được tái tuyển dụng vào Vệ binh Quốc gia.

Nhà khoa học chính trị Dmitriy Oreshkin nói với The Daily Beast: “Ý tưởng cảnh sát thất nghiệp có thể chuyển qua bán ma túy xem ra không làm Tổng thống bận tâm. Điều quan tâm hàng đầu là cảnh sát trung thành với ông. Đó là lý do ông Putin chọn cận vệ trưởng Zolotov chỉ huy Vệ binh Quốc gia”.

Còn nghị sĩ Nga Dmitry Gudkov cho rằng “Việc tái cơ cấu các lực lượng bảo vệ pháp luật được chuẩn bị rất bí mật, khiến toàn thể Quốc hội Nga hoàn toàn bị bất ngờ”.

Tuy nhiên người phát ngôn Peskov của Điện Kremlin cho các nhà báo biết: ý tưởng sáp nhập các đơn vị cảnh sát thành Vệ binh Quốc gia đã được nghiên cứu suốt một thời gian dài, và quyết định này không liên quan các cuộc bầu cử sắp tới ở Nga.

Cận vệ trưởng của Tổng thống Vladimir Putin là ai?

Vì sao Tổng thống Putin cho lập Vệ binh Quốc gia? - Ảnh 3

Cận vệ trưởng của Tổng thống Nga Vladimir Putin, tướng Viktor Zolotov - Ảnh: AFP

Cận vệ trưởng của Tổng thống Nga Vladimir Putin là Đại tướng Viktor Zolotov, người được giao nhiệm vụ gìn giữ tính mạng vị lãnh đạo Nga từ gần 20 năm nay, và chỉ huy lực lượng cận vệ tổng thống. Nay ông được Tổng thống Nga cử chỉ huy Vệ binh Quốc gia.

Theo The Moscow Times, Zolotov xuất thân là một thợ tiện. Ông sinh ngày 27.1.1954, dần lên chức trong Đơn vị 9 của Cục tình báo Liên Xô (KGB), đơn vị 9 từng bảo vệ các lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô.

Vào những năm 1990, Zolotov là cận vệ của thị trưởng St. Petersburg, ông Anatoly Sobchak. Lúc đó ông Putin là phó thị trưởng và Zolotov gặp ông, trở thành bạn tập môn võ judo và quyền Anh của ông Putin.

Năm 1999, khi làm Thủ tướng Nga, ông Putin chọn Zolotov làm cận vệ. Khi đi cạnh hoặc hộ tống ông Putin lên xe, Zolotov được ví như một ngọn núi, đồ sộ, im lặng và không hề biểu hiện cảm xúc trên mặt.

Anh Thái