Vì đâu nhiều nhà máy gạch tuynel 'chết lâm sàng'?

Cấp phép cho nhà máy thuê đất hoạt động 50 năm nhưng hầu hết nguồn nguyên liệu lại chỉ cấp phép 5 năm. Vì vậy, nhiều nhà máy sản xuất gạch tuynel đang 'chết lâm sàng' vì không có nguồn nguyên liệu để sản xuất. Liệu UBND tỉnh Hà Tĩnh có 'đem con bỏ chợ'.

“Đem con bỏ chợ”

Điểm chung của các nhà máy sản xuất gạch tuynel hiện nay là hoạt động cầm chừng vì nguồn nguyên liệu đã cạn kiệt… Có mặt tại nhà máy gạch tuynel Cẩm Minh (thuộc Công ty CP đầu tư và xây dựng Hà Tĩnh) tại xã Cẩm Minh, huyện Cẩm Xuyên, một cảnh tượng đìu hiu hiện ra trước mắt, nguyên liệu gần hết sạch, máy móc bỏ không lâu ngày đã hoen rỉ, công nhân thưa thớt. Hiện tại, việc sản xuất gạch tuynel tại đây bị ngưng trệ, chỉ sản xuất cầm chừng.

Vì đâu nhiều nhà máy gạch tuynel 'chết lâm sàng'? - Ảnh 1

Nhiều nhà máy gạch tuynel hoạt động cầm chừng nhiều năm nay vì thiếu nguyên liệu

Ông Nguyễn Xuân Hùng – Phó Giám đốc Công ty gạch tuynel Cẩm Minh cho biết: “Hiện tại, nguồn nguyên liệu đã hết sạch. Nhiều năm nay, Công ty hoạt động cầm chừng, lúc có, lúc không nên ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của nhà máy. Cũng vì vậy, nhiều lao động không có việc làm ổn định nên đã xin nghỉ để đi làm các công việc khác”.

Theo ông Hùng, khi công ty được UBND tỉnh cấp phép hoạt động, mặc dù diện tích để xây dựng nhà máy, bến bãi được cho thuê lên đến 50 năm, song yếu tố quan trọng để duy trì sự phát triển của công ty là nguồn nguyên liệu thì chỉ được cấp 5 năm. Có một sự chồng chéo bất hợp lý, UBND tỉnh làm vậy khác gì “đem con bỏ chợ”. Nguồn nguyên liệu từ mỏ được cấp đã hết hạn, nhiều năm nay Công ty phải chạy đôn, chạy đáo mua nguồn nguyên liệu từ khắp nơi với giá thành rất cao. Thậm chí, lúc túng quá không có nguyên liệu thì phải mua cả đất đỏ về để sản xuất. Mà đất đỏ này để làm ra sản phẩm phải qua rất nhiều công đoạn dẫn đến đẩy chi phí sản xuất lên cao.

Không riêng Công ty CP đầu tư và xây dựng Hà Tĩnh mà hiện tại hầu hết các công ty, xí nghiệp sản xuất gạch đều cùng chung thực trạng “khát” nguồn nguyên liệu, ảnh hưởng lớn đến việc duy trì sản xuất và đời sống, việc làm của người lao động. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Trần Văn Ngọ - Chủ tịch công đoàn Công ty CP sản xuất vật liệu xây dựng Thuận Lộc, thị xã Hồng Lĩnh cho biết: “Riêng xí nghiệp gạch Thuận Lộc có công suất sản xuất 20 triệu viên/năm, nhưng hiện tại quỹ đất dự trữ đã hết. Về phía công ty, đang thực hiện các hồ sơ thủ tục để xin cấp mỏ tại xã Bắc Sơn, huyện Thạch Hà với diện tích 5ha. Nếu việc cấp mỏ được chấp thuận thì Công ty mới duy trì sản xuất được, còn ngược lại, nguy cơ đóng cửa nhà máy là điều khó tránh khỏi. Nhà máy ngừng sản xuất cũng đồng nghĩa với việc 234 lao động sẽ không có việc làm”.

“Khát” nguồn nguyên liệu

Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó giám đốc Nhà máy gạch tuynel Cẩm Minh cho biết: Nhà máy gạch Cẩm Minh đóng trên địa bàn có nguồn nguyên liệu dồi dào, nhưng khi nhà máy được chấp thuận đầu tư thì được cấp phép diện tích nguyên liệu rất ít. Hiện tại, ngay sát nhà máy có khoảng 20ha diện tích đất hoang hóa không thể trồng lúa được. Nếu được cấp phép cải tạo thì không những người dân có thêm diện tích để canh tác mà nhà máy có nguyên liệu để sản xuất. Về phía nhà máy đã làm các hồ sơ thủ tục trình lên cấp trên để xin khai thác vùng đất hoang hóa tại đồng Địa Lĩnh ở xóm 4,5 với diện tích khoảng 20ha. Nhiều thôn đã có văn bản đề xuất gửi lên UBND xã mong được cải tạo diện tích đất hoang hóa nhằm phục vụ sản xuất nhưng đến nay chưa thực hiện được.

Ông Đặng Văn Dũng, Trưởng thôn 5, xã Cẩm Minh cho biết: Hiện trong thôn có khoảng 5-7ha đất hoang hóa không thể sản xuất được do địa thế cao, khó khăn trong việc lấy nước. Trước tình hình đó, xóm vận động các hộ dân đăng ký cải tạo đất để có thể tiếp tục sản xuất diện tích đất này. Văn bản đã gửi lên cấp trên từ lâu nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện được. “Đất hoang hóa không canh tác được, trong khi nhiều lần Công ty gạch Cẩm Minh có đề xuất cải tạo giúp người dân, người dân rất đồng tình. Việc cải tạo có lợi đôi đường, không những người dân có đất sản xuất mà nhà máy có nguyên liệu để sản xuất. “Tôi mong muốn các cấp, ngành liên quan sẽ phối hợp với địa phương để sớm hoàn thành các hồ sơ, thủ tục cần thiết tạo thuận lợi cho nhà máy cải tạo diện tích đất hoang hóa để người dân có thể sản xuất được”, ông Dũng nói.

Lâu nay, việc hình thành các công ty, xí nghiệp sản xuất gạch tuynel đã góp phần tích cực trong giải quyết công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động ở Hà Tĩnh, góp phần tích cực trong việc xây dựng nông thôn mới tại nhiều địa phương. Thiết nghĩ, không vì nở rộ nhà máy gạch không nung hay vì “khát” nguồn nguyên liệu mà việc sản xuất gạch truyền thống bị đóng cửa. Hy vọng rằng, những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất gạch tuynel sẽ sớm được UBND tỉnh Hà Tĩnh xem xét, xử lý kịp thời.

Văn Thông