Về vụ án "Vu khống Bí thư Huyện ủy Từ Liêm - Hà Nội": Cần một phán quyết công tâm, thấu tình, đạt lý

(CL)- Năm 2011, TAND huyện Từ Liêm, TP Hà Nội đã xét xử sơ thẩm một vụ án hình sự, tuyên bố các bị cáo Ngô Quang Anh, Hoàng Đình Trọng và Vũ Tiến Phùng phạm tội “vu khống”. Ngay sau phiên tòa, các bị cáo đều cho rằng việc xét xử và tuyên án của TAND huyện Từ Liêm thiếu công bằng, hàng loạt tình tiết cùng nhiều sai phạm trong thủ tục tố tụng chưa được làm rõ. Vụ việc đang gây xôn xao trong dư luận…

Bản án sơ thẩm thiếu thuyết phục

Theo bản án số 387/2011/HSST ngày 16,17&21/11/2011 của TAND huyện Từ Liêm, cho thấy khoảng cuối tháng 3/2011, khi thấy có ngôi nhà xây dựng trái phép trên diện tích đất sẽ được làm vườn hoa theo quy hoạch, bị cáo (BC) Vũ Tiến Phùng đã nhờ Ngô Quang Anh (Trưởng văn phòng công chứng Mỹ Đình) viết lá đơn kêu cứu gửi đến các cơ quan chức năng.

Ngôi nhà xây dựng trái phép trên khu đất đã bị phá dỡ

Do không thấy chính quyền sở tại trả lời đơn, vào cuối tháng 4, Quang Anh đến văn phòng Luật sư PGVN do Hoàng Đình Trọng làm trưởng văn phòng và nhờ một nhân viên tại đây đánh máy “Đơn tố cáo khẩn cấp”. Nội dung trong đơn ngoài việc phản ánh một nhóm côn đồ công khai đe dọa hành hung người dân để chiếm đoạt đất, còn chỉ rõ kẻ đứng sau để “bảo kê” chính là ông Lê Xuân Trường, Bí thư Huyện ủy Từ Liêm. Sau đó, Quang Anh nhờ Trọng chỉnh sửa lá đơn, in ra và đưa cho BC Phùng đi lấy chữ ký của những người dân trong khu vực và đem gửi cho các cơ quan chức năng. Ngày 7/5/2011, Công an huyện Từ Liêm nhận được “Đơn tố cáo khẩn cấp”, ngày 8/5/2011 ông Lê Xuân Trường đã biết thông tin và tự khẳng định mình vô tội, đồng thời yêu cầu khởi tố vụ án, điều tra làm rõ hành vi vu khống của các đối tượng. Ngày 11/5/2011, cơ quan CSĐT Công an huyện Từ Liêm quyết định khởi tố vụ án hình sự và đến ngày 22/5/2011 quyết định khởi tố bị can đối với những người này về tội “vu khống”. Sau khi xem xét tình tiết vụ án, HĐXX đã tuyên 3 bị cáo trên tội “Vu khống”: Ngô Quang Anh 15 tháng tù, Hoàng Đình Trọng 12 tháng tù và Vũ Tiến Phùng 6 tháng tù treo. Theo kiến nghị của các Luật sư bào chữa cho các bị cáo, quá trình điều tra, truy tố và đánh giá chứng cứ chỉ phiến diện một chiều, việc tuyên phạt chưa khách quan và chưa xem xét các tình tiết liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của ông Lê Xuân Trường, Bí thư Huyện ủy Từ Liêm.

Những trọng điểm của vụ án

Khu vực bị lấn chiếm đất công, dựng nhà trái phép ở thôn Phú Mỹ đã được chính quyền địa phương cho tổ chức phá dỡ. Nhưng hiện chủ xây dựng đã "biến mất" 1 cách khó hiểu, và nếu cơ quan điều tra vẫn chưa xác minh được chủ của căn nhà kia là ai thì cũng chưa thể kết luận được ông Trường có liên quan hay không? Đối với việc soạn thảo đơn, mặc dù Quang Anh vẫn khẳng định không soạn và ký vào đơn, nhưng các Luật sư cho rằng: “Hành vi soạn thảo không bị coi là tội phạm trong cấu thành cơ bản của tội vu khống. Cho nên, dù ông Ngô Quang Anh có soạn thảo đơn cho 13 người dân thôn Phú Mỹ, hành vi đó cũng không cấu thành tội Vu khống”. Về vấn đề này, Quang Anh và Trọng cũng cho rằng, các lá đơn không hề có chữ ký của 2 người, tại sao họ lại phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tội “Vu khống”, không hiểu Tòa án đã dựa vào quy định nào để cho rằng các đối tượng đã nhìn thấy nội dung và sửa đơn thì phải chịu trách nhiệm hình sự?

Bị cáo Ngô Quang Anh (trái) và Hoàng Đình Trọng đang chờ phán quyết cuối cùng

Tại phiên tòa, các Luật sư đã nêu một số điểm nhạy cảm trọng vụ án, cần phải được điều tra, làm rõ như sau: Tại nội dung “Đơn yêu cầu khởi tố vụ án hình sự”, ngày 08/5/2011 của ông Lê Xuân Trường có nêu: “…Việc những người ký tên trong đơn tố cáo là vu khống…”. Như vậy, ngay bản thân ông Trường cũng nhận thức được rằng, những người ký tên trong đơn tố cáo mới nằm trong phạm vi xem xét, điều tra và khởi tố vụ án. Việc “ủy quyền” của ông Lê Xuân Trường cho ông Bạch Đăng Tân, ngoài phần cuối đơn có đoạn: “…Vì điều kiện công tác, tôi ủy quyền cho ông Bạch Đăng Tân – Chánh văn phòng Huyện ủy tham gia tố tụng…” cũng không tìm được văn bản “ủy quyền” nào trong hồ sơ vụ án. Bởi vậy, phiên tòa ngày 16/11/2011, Tòa án đã thừa nhận trong hồ sơ vụ án: “không có văn bản ủy quyền nào của ông Trường cho ông Tân”. Nhưng phần tuyên án, HĐXX vẫn mặc nhiên coi là có việc ủy quyền đó, đồng thời chấp nhận và công bố “lời buộc tội” của một người (ông Tân) không liên quan gì đến vụ án này.

Hơn nữa, trong hồ sơ vụ án không có bất cứ một lời khai, biên bản làm việc, tiếp nhận đơn nào của ông Trường với tư cách là “người bị hại”. Như vậy, liệu cơ quan CSĐT đã đến gặp ông Trường lấy lời khai hay chưa? Nếu không có lời khai của “người bị hại”, cơ quan CSĐT và TAND huyện Từ Liêm dựa vào đâu để xác định ông Trường là người bị hại trong vụ án?

Ngoài ra, lá thư xin lỗi (được đánh máy, đề ngày 12-5-2011, nội dung nói về việc xin lỗi ông bí thư và có chữ ký của Quang Anh, Trọng), đây được coi là một trong số những căn cứ để buộc tội 2 bị cáo cũng được các luật sư "xoáy" sâu. Theo bị cáo Quang Anh, chiều 16-5-2011 (các bị cáo bị tạm giữ từ ngày 13-5-2011), cán bộ điều tra, Công an huyện Từ Liêm mang một bức thư đánh máy vào nhà tạm giữ gặp bị cáo Trọng, ông Nguyễn Văn Khiết, Nguyễn Việt Dũng - đều đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ của Công an huyện Từ Liêm, thuyết phục ký vào lá thư này để ông bí thư "bớt giận". Luật sư Được cho hay, bút tích ký vào các giấy tờ chuyển phát nhanh này là của bà Nguyễn Thị Mai Loan, vợ của ông Nguyễn Văn Khiết, gửi vào ngày 18-5-2011 và ngày 20-5-2011, Công an huyện Từ Liêm nhận được lá thư. Luật sư thắc mắc, nơi tạm giữ không có máy tính, các bị cáo soạn thư bằng cách nào? Nếu coi, có "vu khống" mới xin lỗi và lấy lá thư "bất minh" trên để buộc tội là sự suy diễn bất lợi cho bị cáo.

Hiện tại, trong suốt quá trình tố tụng tại phiên tòa, HĐXX vẫn chỉ dựa vào những lời khai mâu thuẫn để suy diễn và buộc tội các bị cáo. Những điểm bất hợp lý, các mấu chốt quan trọng của vụ án vẫn chưa được làm rõ, nhưng các bị cáo vẫn bị phán xét tội “Vu khống”. Dư luận đang đợi những người “Cầm cán cân công lý” sẽ có một bản án công tâm, xét xử đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Minh Nhật