Từ 20/12/2009, thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước

Mục tiêu yêu cầu thí điểm thành lập TĐKTNN là nhằm tập trung đầu tư và huy động các nguồn lực hình thành nhóm công ty có quy mô lớn trong các ngành...

Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Nghị định 101/NĐ-CP về thí điểm thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý tập đoàn kinh tế nhà nước (TĐKTNN). Đây là nhóm công ty có quy mô lớn liên kết dưới hình thức công ty mẹ - công ty con và các hình thức khác, tạo thành tổ hợp các doanh nghiệp gắn bó với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ, thị trường và các dịch vụ kinh doanh khác. Mục tiêu yêu cầu thí điểm thành lập TĐKTNN là nhằm tập trung đầu tư và huy động các nguồn lực hình thành nhóm công ty có quy mô lớn trong các ngành, lĩnh vực then chốt, cần phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời bảo đảm sự cân đối trong nền kinh tế quốc dân, thúc đẩy liên kết trong chuỗi giá trị gia tăng, phát triển các thành phần kinh tế khác. Quan trọng hơn, việc thí điểm thành lập các TĐKTNN còn nhằm tăng cường quản lý, giám sát có hiệu quả đối với vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp trong tập đoàn, từ đó tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách và pháp luật về tập đoàn kinh tế. Đối tượng áp dụng của Nghị định này là các TĐKTNN do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập trong các ngành nghề kinh doanh chính: Bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin; Đóng mới, sửa chữa tàu thủy; Sản xuất, truyền tải, phân phối và kinh doanh điện năng; Khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến và phân phối dầu khí; Khảo sát, thăm dò, khai thác, chế biến than và khoáng sản; Dệt may; Trồng, khai thác, chế biến cao su; Sản xuất, kinh doanh phân bón và các sản phẩm hóa chất; Đầu tư và kinh doanh bất động sản; Công nghiệp xây dựng và cơ khí chế tạo; Tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và các ngành nghề khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. TĐKTNN dự kiến thành lập phải có ngành nghề kinh doanh chính như quy định trên, có khả năng phát triển trên cơ sở ngành nghề kinh doanh chính và ngành nghề có liên quan, đảm bảo các điều kiện về cơ cấu ngành nghề... Nghị định cũng quy định cụ thể về hạn chế đầu tư và về ngành nghề kinh doanh trong TĐKTNN. Cụ thể, doanh nghiệp bị chi phối không được mua cổ phần, góp vốn vào doanh nghiệp giữ quyền chi phối trong cùng một tập đoàn. Việc đầu tư vốn ra ngoài công ty mẹ là công ty nhà nước thực hiện theo Quy chế quản lý tài chính của công ty nhà nước và quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác ban hành kèm theo Nghị định 09 ngày 5/2/2009 của Chính phủ. Nghị định nêu rõ, trình tự thủ tục xây dựng và triển khai Đề án thành lập, phát triển TĐKTNN phải qua 4 bước: Cho phép xây dựng Đề án (căn cứ quy định của Chính phủ về ngành, lĩnh vực thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước, Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ quan hoặc tổ chức xây dựng Đề án thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước); Xây dựng, trình Đề án (cơ quan hoặc tổ chức được Thủ tướng Chính phủ giao xây dựng Đề án thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước có trách nhiệm tổ chức xây dựng Đề án thành lập TĐKTNN; lấy ý kiến của các bộ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Hồ sơ Đề án trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bao gồm Tờ trình và Đề án thành lập TĐKTNN; Dự thảo Điều lệ công ty mẹ của TĐKTNN; ý kiến về Đề án của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, bộ quản lý ngành (trong trường hợp cơ quan trình Đề án là Tổng công ty do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập), Bộ Nội vụ, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội). Sau khi 2 bước trên được thực hiện, Thủ tướng Chính phủ xem xét và quyết định phê duyệt Đề án thành lập TĐKTNN. Bước cuối cùng là triển khai thực hiện Đề án thành lập TĐKTNN. Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập công ty mẹ; bổ nhiệm Chủ tịch và các thành viên Hội đồng quản trị công ty mẹ. Hội đồng quản trị công ty mẹ trực tiếp chịu trách nhiệm triển khai thực hiện Đề án; phát triển các hình thức liên kết trong nhóm công ty mẹ - công ty con, giữa các doanh nghiệp thành viên trong quá trình triển khai thực hiện Đề án và hoạt động của tập đoàn kinh tế. Việc quản lý, giám sát đối với TĐKTNN được thực hiện thông qua chế độ báo cáo của Hội đồng quản trị công ty mẹ, qua việc thực hiện kiểm toán tại công ty mẹ và các doanh nghiệp thành viên, qua báo cáo định kỳ và đột xuất của công ty mẹ và thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát, đánh giá của các Bộ Tài chính, Lao động -Thương binh và Xã hội, bộ quản lý ngành, Bộ Kế hoạch và Đầu tư...