Trung Quốc cáo buộc Canada vi phạm nhân quyền, yêu cầu lập tức thả người

Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố yêu cầu Canada thả giám đốc tái chính của Huawei - Mạch Vãn Chu, người bị Ottawa bắt giữ hôm 1/12 và đang phải đối mặt với nguy cơ bị dẫn độ về Mỹ.

Trong tuyên bố đưa ra hôm 7/12, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định bà Mạch không vi phạm luật pháp của Mỹ hay Canada, đồng thời yêu cầu Ottawa ngay lập tức sửa chữa sai lầm bằng cách thả công dân của nước này.

Bắc Kinh cũng yêu cầu Washington và Ottawa giải thích lý do bắt giữ giám đốc tài chính của tập đoàn viễn thông hàng đầu Trung Quốc, nhấn mạnh vụ bắt giữ là hành vi vi phạm nhân quyền.

Giám đốc tài chính Huawei Mạch Vãn Chu. (Ảnh: Reuters)

Chính quyền Canada hôm 1/12 bắt giữ bà Mạch Vãn Chu tại Vancouver theo yêu cầu của chính phủ Mỹ, tờ Globe and Mail đưa tin hôm 5/12. Theo tờ báo Canada, bà Mạch bị bắt giữ vì bị tình nghi vi phạm lệnh trừng phạt của Washington nhằm vào Iran.

Phát ngôn viên Bộ Tư pháp Canada Ian McLeod cho biết một phiên tòa xem xét việc có để bà Mạch tại ngoại hay không sẽ diễn ra vào ngày 7/12, nhưng nói rằng không thể cung cấp thêm chi tiết vì lệnh cấm công khai được bà Mạch đề xuất.

Nhiều chuyên gia cho rằng khả năng bà Mạch bị dẫn độ sang Mỹ là khá cao bởi Mỹ và Canada có một hiệp ước về dẫn độ và Ottawa có nghĩa vụ tuân thủ hiệp ước đó, ngay cả Thủ tướng cũng không thể can thiệp vào vấn đề này.

"Thủ tướng không thể gọi thẩm phán lên và nói xin vui lòng thả người này. Đây là một vấn đề khó khăn đối với Canada, chúng tôi bị ràng buộc bởi hiệp ước dẫn độ", ông Gordon Houlden, giám đốc Viện Trung Quốc tại Đại học Alberta phân tích.

Bà Mạch là một cái tên nổi bật trong giới kinh doanh Trung Quốc với tư cách là phó Chủ tịch Hội đồng quản trị của Huawei và là con gái nhà sáng lập gã khổng lồ của viễn thông Trung Quốc, ông Nhậm Chính Phi.

Vụ bắt giữ xảy ra cùng ngày Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập có cuộc đàm phán cấp cao tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Buenos Aires, Argentina làm dấy lên lo ngại sẽ gây không ít khó khăn cho nỗ lực tiến tới một giải pháp cho cuộc chiến thương mại giữa 2 nước.

Tuy nhiên, ông Willy Lam, một chuyên gia chính trị tại Đại học Hồng Kông cho rằng việc bà Mạch bị bắt giữ sẽ không làm gián đoạn tới tiến trình đàm phán của 2 bên.

"Tôi nghĩ có quá nhiều thứ đang đe dọa Chủ tịch Tập. Ông ấy cần một thỏa thuận", ông này nhấn định.

(Nguồn: AP)

Song Hy