Trò lố truyền thông

Ở cái thời mạng xã hội phát triển với vô vàn bạn ảo, lời khen ảo, tài năng ảo, dư luận đôi khi cũng gây dựng trên giá trị ảo. Sự xuất hiện của Lệ Rơi và nhiều chiêu trò gây sốc của giới trẻ để mong mình được nổi tiếng, cùng những người tự nhận là “fan cuồng” chính là sản phẩm của lối sống “ảo” ấy.

Lời khen “thuốc độc”

Facebook một tuần nay “phát cuồng” vì một anh chàng có cái tên nghe đã muốn rơi lệ - “Lệ Rơi - tên thật là Nguyễn Đức Hậu”. Tự nhận mình là ca sĩ, chàng trai sinh năm 1987 người Hải Dương này đã cover (hát lại) hàng loạt ca khúc đang được nhiều người ưa thích, và dù tự nhận học tiếng Anh rất ngu, nhưng vì sự yêu quý của người hâm mộ nên Lệ Rơi còn hát lại của “Forever and one” đình đám của Helloween…

Giọng hát không thể dở hơn, phát âm không phân biệt “n” “l”, bù lại phong thái tự tin, hệt như mình là người của công chúng khiến những ai nghe Lệ Rơi hát đều phải cười bò. Anh tự tin đến mức chỉ trong khoảng thời gian rất ngắn đã tung lên mạng xã hội tới gần 150 clip. Thôi thì hát đủ các bài. Còn bảo chân thành là bởi, hát không hay nhưng vẫn dám hát và thật thà “tự thú”: “Mình hát không hay, nhưng vì các bạn có lòng mình cũng có dạ”...

Một cảnh trong phim "Căn hộ số 69".

Vừa qua, cộng đồng mạng cũng liên tiếng phản hồi cả tích cực và tiêu cực liên quan đến bộ phim sitcom (hài kịch tình huống) dài 25 tập "Căn hộ số 69" với nội dung liên quan đến chuyện tình dục vừa được phát hành lần đầu tiên trên Youtube. Tuy mới chỉ được đưa lên mạng 1 tập (nhà sản xuất dự kiến tung ra mỗi tháng 1 tập) nhưng bộ phim đã nhận được rất nhiều phản hồi, đặc biệt liên quan đến những cảnh thô tục liên quan đến giới tính.

Một nhân vật không thể không nhắc tới là cô gái tên Huyền Anh từng gây sốt với cái nickname Bà Tưng. Sau những clip sexy và hàng loạt câu nói gây sốc, bà Tưng Lê Thị Huyền Anh bỗng dưng trở thành cô gái nổi tiếng. Bất chấp tất cả để dọn đường tiến thân vào làng giải trí Việt, dù bị lên án, thậm chí bị chửi bới, cấm biểu diễn nhưng Bà Tưng đã đạt được mục đích: Nhiều người biết đến, và có lượng người đăng ký theo dõi khá lớn.

Trước đó, hình ảnh của cô gái có tên nick Chippy Polla xấu xí về ngoại hình nhưng thường xuyên chụp ảnh "tự sướng" đăng lên Facebook được cư dân mạng like và chia sẻ khá nhiều. Sau đó, cô nàng nổi như cồn với biệt danh “Happy Polla phiên bản Việt”. Cô gái còn đưa ra khẳng định “tôi xấu xí nhưng tự tin”, nên Facebook của Chippy Polla đã có hơn 70.000 lượt người theo dõi chỉ trong 1 tuần. Tuy nhiên, khi những bức ảnh về dung nhan "không đến nỗi nào" của cô nàng được đăng tải, nhiều người đã khẳng định đây chỉ là chiêu trò gây chú ý để được nổi tiếng.

Nạn nhân truyền thông

Trên thực tế đã từng có rất nhiều người làm được một bài thơ, viết một truyện ngắn, hoặc vẽ một bức tranh. Chẳng hay, chẳng đẹp, cũng chẳng dở, nhưng thế nào lại có khen, được tung hô, coi là “thần đồng”, “hiện tượng”, hay có khi bị viết bài “đánh”. Dư luận ồn ào và những lời lẽ tán dương, khen chê bao giờ cũng có hai mặt. Nếu ai đó có đủ tài, biết lắng nghe những lời khen đó sẽ như động lực để phấn đấu, để vươn lên. Còn nếu chẳng có tài, hay tài năng chỉ vừa lay lắt sẽ rất nguy hiểm.

“Ca sĩ” Lệ Rơi cũng vậy. Truyền thông thừa biết, dư luận thừa biết, Lệ Rơi ngoài thật thà, chân thành ra chẳng có gì khác. Vậy mà Lệ Rơi hát đám đông ngồi nghe điên loạn cười. Lệ Rơi thổ lộ anh chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thành người nổi tiếng mà chỉ muốn hát “thô sơ” với cái máy tính xách tay của mình để giải khuây cho bạn bè, người thân. Bản thân anh cũng ý thức được việc mình hát không hay, thậm chí là rất tệ, tệ đến mức không ít người bức xúc gọi điện, nhắn tin, viết thư dọa dẫm và… cấm anh tiếp tục hát. Nhưng rồi có vẻ như ma lực của việc trở thành người nổi tiếng quá lớn và Lệ Rơi đã không vượt qua được.

Cho đến hôm nay, sau chưa đầy một tháng “đăng đàn”, số người bình luận, người thích, lên tiếng bảo vệ “thần tượng” hoặc chê bai “thảm họa” xấp xỉ gần 400.000 lượt. Nghe Lệ Rơi thật thà tâm sự, có người gọi điện đến bày tỏ tình cảm, có người bảo im đi đừng hát không sẽ… giết. Rồi giữa bão dư luận bỗng dưng có tờ báo muốn câu view, tổ chức giao lưu trực tuyến với Lệ Rơi. Nghe nói, lại có cả một số bar ca nhạc ở Hà Nội đặt vấn đề mời Lệ Rơi làm liveshow. Cái hôm, Lệ Rơi xuất hiện ở Hà Nội, mọi tình tiết, mọi cử chỉ đều được các thợ săn ảnh bám theo đến quyết liệt, hệt như “sao”.

Lỗi thuộc về truyền thông kiểu chộp giật cũng đã rõ, nhưng câu chuyện Lệ Rơi đang phản ánh đúng thực tế là hiện có một bộ phận không nhỏ người trẻ đang hoang mang giữa những thái cực hay và dở, thật và ảo, đẹp và xấu. Điều thực buồn là ở đó, người ta vô tư tiếp nhận những giá trị ảo mà không cần suy xét, ngẫm ngợi… Nghĩ cho cùng, dù muốn hay không Lệ Rơi đang là “nạn nhân” của một vài tờ báo mạng và của cả cộng đồng đông đảo mạng xã hội.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Anh, chuyên gia nghiên cứu các vấn đề đời sống văn hóa tại TPHCM, đã chia sẻ: "Hiện tượng bà Tưng là một điển hình cho việc phát triển các mạng xã hội nhưng không quản lý hết. Việc người trẻ đột ngột phát hiện ra một thế giới không có giới hạn trên internet đã khiến họ bị choáng ngợp và chìm lấp dưới những cơn sóng dữ. bà Tưng tung chiêu trò không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam và không liên quan đến ca hát. Một người nếu muốn nổi tiếng phải hát bằng thực lực và cái tâm thì khán giả sẽ cảm nhận được. Không có thực lực mà nổi tiếng là tấm gương xấu, vì thế cần phạt bà tưng để làm gương cho những ai có ý định không chân thật".

Chúng ta có thể cổ súy cho một lối sống lành mạnh, một sự trong sáng hồn nhiên không bon chen ích kỷ, cổ súy cho sự tự tin dám thể hiện ước mơ, dám làm điều mình thích trong phạm vi cho phép. Mọi người có thể cười vui vẻ vài khoảnh khắc khi xem Lệ Rơi hát, cười vì sự hồn nhiên của anh, sự trong sáng mộc mạc của anh. Nhưng trắng- đen phải rõ ràng không nên vì trò vui của bản thân mà tạo nên ảo tưởng, gây ảnh hưởng tới cuộc đời của người khác. Nếu không vậy thì không chỉ Lệ Rơi mà sẽ còn nhiều người khác vì sự luẩn quẩn với hào nhoáng phù du của cuộc sống ảo mà mất đi cuộc sống thực của chính mình.