Triều Tiên lại thử hạt nhân: Giải mã thái độ Trung Quốc

Bắc Kinh có lẽ đã biết Triều Tiên sẽ thử hạt nhân nhưng bất lực, bởi có quá ít tiếng nói với ông Kim Jong Un.

Trung Quốc đã chính thức lên tiếng phản đối hành động thử hạt nhân lần thứ 5 của Triều Tiên, bất chấp các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc vào sáng 9/9 vừa qua.

Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh, hành động thử hạt nhân lần thứ 5 của Triều Tiên là hành động mới nhất làm mất ổn định các mối quan hệ trên bán đảo Triều Tiên.

Triều Tiên lại thử hạt nhân: Giải mã thái độ Trung Quốc - Ảnh 1

Người dân Triều Tiên xem thông báo về vụ thử hạt nhân lần 5 qua truyền hình. Ảnh: CNet

Dù phản đối hành động thử hạt nhân của Triều Tiên, nhưng bà Hoa Xuân Oánh đã không đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ ủng hộ các lệnh trừng phạt mới của cộng đồng quốc tế đối với Triều Tiên.

Đáng nói hơn, bà Hoa Xuân Oánh không xác nhận cũng không phủ nhận thông tin Trung Quốc đã được thông báo trước về vụ thử hạt nhân thứ năm của Triều Tiên.

Trung Quốc đồng thời cũng phản đối Mỹ và Hàn Quốc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa thế hệ mới THAAD tới bán đảo Triều Tiên, với lý do là "tất các bên đừng nên có hành động đổ dầu vào lửa".

Vì sao Trung Quốc yếu lời?

Bắc Kinh vốn là đồng minh chính trị, kinh tế mạnh nhất của Bình Nhưỡng, dù quan hệ ngoại giao giữa hai nước đang xấu đi nhanh chóng dưới thời ông Kim Jong Un. Bắc Kinh cũng nhiều lần tỏ ra không hài lòng trước các hành động của Bình Nhưỡng trong thời gian gần đây.

Phản ứng của Trung Quốc trong vụ thử hạt nhân lần thứ 5 của Triều Tiên vẫn cho thấy sự nhân nhượng của quốc gia này với Bình Nhưỡng.

Chuyên gia Michael Madden, chuyên nghiên cứu về lãnh đạo Triều Tiên, thì nhận định, có nhiều khả năng Triều Tiên đã báo trước với Trung Quốc và Nga về vụ thử hạt nhân thứ 5. Theo ông Madden, chuyên gia thương lượng hạt nhân Triều Tiên Choe Son Hui tuần này có đến Bắc Kinh (Trung Quốc). Trong khi đó, Phó Tư lệnh Lực lượng vũ trang Triều Tiên Yun Tong Hyon đã dẫn đầu một phái đoàn quân sự Triều Tiên đến Nga hồi đầu tuần.

Một quan chức phương Tây giấu tên làm việc tại Trung Quốc, trước đây có làm việc tại Triều Tiên nhận định với hãng tin Reuters rằng Trung Quốc có quá ít ảnh hưởng và không thể kiểm soát Triều Tiên: “Người Triều Tiên không ưa người Trung Quốc và chắc chắn không chịu nghe lời Trung Quốc.”

Ông đồng thời đưa ra nhận định về nhà lãnh đạo trẻ Kim Jong Un: “Lãnh đạo Triều Tiên biết chính xác mình đang làm gì và có thể đẩy vấn đề tới đâu. Họ biết rõ sẽ là chấm dứt với đất nước Triều Tiên nếu họ thật sự làm quá, đẩy tình hình tới chiến tranh, vì chắc chắn khi đó Triều Tiên sẽ bị sức mạnh Mỹ san bằng.”

Chuyên gia Tong Zhao tại Trung tâm Chính sách toàn cầu Carnegie- Thanh Hoa (Trung Quốc) cho rằng Trung Quốc không thể ra tay mạnh với Triều Tiên vì có lý do. Kế hoạch triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD của Mỹ ở Hàn Quốc vô tình có lợi cho Triều Tiên khi Triều Tiên trở thành một vùng đệm giữa Trung Quốc với Hàn Quốc và Mỹ.

Nếu đe dọa từ phía Mỹ và Hàn Quốc càng cao thì giá trị của Triều Tiên cũng sẽ càng tăng lên. Ngoài ra, các động thái khiêu khích của Triền Tiên cũng sẽ kéo Mỹ bớt chú ý đến các vấn đề nóng khác của khu vực như Biển Đông. Do đó Triều Tiên có thể thoải mái hành động mà không sợ mất đi quan hệ với Trung Quốc.

Con đường khó đi của Trung Quốc

Theo chuyên gia Tong Zhao, “Trung Quốc sẽ chọn cách dễ, đó là một mặt khiển trách Triều Tiên, một mặt vẫn tham gia các cuộc họp lên án Triều Tiên tại LHQ.”

Triều Tiên lại thử hạt nhân: Giải mã thái độ Trung Quốc - Ảnh 2

Binh sỹ Triều Tiên mang ba lô có biểu tượng hạt nhân trong một sự kiện diễu hành kỷ niệm 60 năm ngày chiến tranh Triều Tiên ngừng bắn. Ảnh: AP

Nếu vậy, Trung Quốc sẽ không có lợi về lâu dài nếu cứ duy trì thái độ cam chịu với Triều Tiên.

“Trung Quốc không có cây gậy nào để dọa Triều Tiên. Trung Quốc trước sau cũng sẽ không cắt hoàn toàn quan hệ kinh tế với Triều Tiên. Điều này sẽ chỉ khiến Trung Quốc dễ tổn thương hơn trước các mối đe dọa từ Triều Tiên”, CNN dẫn nhận định của chuyên gia Tong Zhao.

Sau khi Bình Nhưỡng thử tên lửa đạn đạo vào tháng trước, Bắc Kinh gần như đã ngăn cản những nỗ lực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm đưa ra biện pháp đáp trả, nhằm giải quyết vấn đề THAAD.

“Đây thực sự là tình thế thất vọng đối với Trung Quốc khi Triều Tiên đã dội gáo nước lạnh vào tâm trạng hân hoan sau hội nghị thượng đỉnh G20”, báo Hàn Quốc Korea Herald dẫn lời ông Choi Kang, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách Asan, Hàn Quốc, nói trong một cuộc hội thảo tại Seoul.