Triều Tiên 'bắn cảnh cáo'

Nhà lãnh đạo Kim Jong-un có thể đang không hài lòng với những chi tiết mới xuất hiện về mục tiêu Mỹ đề ra cho cuộc gặp thượng đỉnh

Chính quyền nhà lãnh đạo Kim Jong-un hôm 16-5 có một loạt động thái bất ngờ được giới phân tích gọi là trò chơi khó giải mã của ngoại giao hạt nhân Triều Tiên.

Phép thử khó đoán

Lời đe dọa hủy hội nghị thượng đỉnh đã được lên kế hoạch giữa ông Kim Jong-un với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Singapore có thể nhấn chìm hy vọng của Nhà Trắng về một chính sách đối ngoại thành công ngoạn mục.

Động thái bất ngờ này của Bình Nhưỡng cũng nêu bật thực tế rằng bất chấp những bước đi tích cực trong mấy tuần qua của Triều Tiên và những lời có cánh Tổng thống Trump dành cho ông Kim, tiến trình đàm phán giữa hai bên vẫn khó lường hơn bao giờ hết.

Đầu tiên, Triều Tiên khiến Washington không khỏi sốc bằng tuyên bố lên án các cuộc tập trận Mỹ - Hàn Quốc là "diễn tập xâm lược", "hành vi quân sự cố ý khiêu khích" và nói chúng có thể khiến hội nghị thượng đỉnh sắp tới bị hủy bỏ.

Đi cùng lời đe dọa này, hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA thông báo hủy bỏ vào phút chót cuộc hội đàm cấp cao với Hàn Quốc trong ngày 16-5. Tiếp đó, trong một diễn biến kịch tính hơn, Triều Tiên cảnh báo nếu Nhà Trắng yêu cầu nước này từ bỏ chương trình hạt nhân trước hết thì hai bên không có nhiều lý do để nói chuyện.

"Nếu Mỹ cố dồn chúng tôi vào chân tường và đơn phương đòi hỏi chúng tôi từ bỏ vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẽ không quan tâm tới các cuộc hội đàm nữa và sẽ cân nhắc lại việc có nên tiếp tục tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh Triều - Mỹ sắp tới hay không" - KCNA dẫn lời ông Kim Kye-gwan, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Triều Tiên.

Phản ứng đột ngột nói trên khiến Nhà Trắng không khỏi đau đầu giải mã động cơ của Bình Nhưỡng và giới phân tích thêm mơ hồ về viễn cảnh thượng đỉnh Mỹ - Triều. Ông Stephan Haggard, chuyên gia về Triều Tiên tại Trường Chính sách Toàn cầu thuộc Trường ĐH California San Diego (Mỹ), nhận định có 2 giải thích cho phản ứng của Triều Tiên. Một là, ông Kim đang thử chính quyền (của ông Trump) xem có thể đạt được một số nhượng bộ hay không. Hai là, ông Kim cảm thấy lo lắng và muốn rút khỏi cuộc gặp. Chia sẻ quan điểm này, đài CNN cho rằng ông Kim đang tìm cách xác định Tổng thống Trump sẵn sàng hành động tới đâu để ngăn cuộc gặp thượng đỉnh sụp đổ.

Chiến đấu cơ của không quân Mỹ cất cánh từ một căn cứ không quân ở Gwangju - Hàn Quốc hôm 16-5 Ảnh: REUTERS

Duy trì sức ép quân sự

Không lâu sau tuyên bố của Triều Tiên, phía Lầu Năm Góc lên tiếng tỏ ý không có ý định điều chỉnh cuộc tập trận chọc giận Triều Tiên. Cuộc tập trận chung thường niên này mang tên Max Thunder (Thần Sấm) bắt đầu từ cuối tuần trước nhằm duy trì sự sẵn sàng của quân đội Mỹ - Hàn trước trường hợp Triều Tiên tấn công.

Theo trang Breitbart, ông Randall Schriver, trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ về các vấn đề châu Á-Thái Bình Dương, hôm 15-5 khẳng định Washington sẽ duy trì sức ép quân sự đối với Bình Nhưỡng để bảo đảm đạt được những bước tiến quan trọng tới phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert cho biết chưa nhận được thông báo chính thức nào từ chính phủ Triều Tiên về lời đe dọa hủy cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Triều Tiên.

Theo chuyên gia phân tích Stephen Collinson của đài CNN, hệ thống chính trị kín kẽ cũng như sự khó khăn trong việc tiếp cận tình báo với chính quyền đất nước cô lập nhất thế giới đồng nghĩa việc giải thích những thông báo bom tấn hôm 16-5 chỉ dừng lại ở phỏng đoán. Cũng có khả năng ông Kim muốn gửi một "phát đạn cảnh báo" tới Mỹ và cảm thấy ông chưa được đền đáp đủ sau khi đã chịu gặp Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, chấp nhận gặp thượng đỉnh ông Trump, hồi hương tù nhân Mỹ và sẵn sàng phá hủy bãi thử hạt nhân.

Nhà lãnh đạo trẻ này cũng có thể đang không hài lòng với những chi tiết mới xuất hiện về mục tiêu Mỹ đề ra cho cuộc gặp thượng đỉnh, đó là một thỏa thuận yêu cầu Triều Tiên phi hạt nhân hóa toàn diện và không thể đảo ngược để đổi lấy bảo đảm an ninh và những cam kết đầu tư tương lai từ các công ty Mỹ.

ĐỖ QUYÊN