Triển lãm ảnh khỏa thân: Vì nghệ thuật vẫn phải gắn mác 18+

Bộ VHTT&DL vừa giao cho Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (MTNA&TL) tổ chức triển lãm ảnh khỏa thân (nude) từ ngày 23 - 30/7. Đây được coi là hướng mở cho nền nghệ thuật nhiếp ảnh nước nhà, nhưng nhiều nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) vẫn băn khoăn về quy định triển lãm cấm trẻ em dưới 18 tuổi liệu có phản tác dụng?

Tác phẩm “Âm dương” của Nhiếp ảnh gia Dương Quốc Định.

Bỏ nút thắt cho ảnh nude

Theo ông Vi Kiến Thành – Cục trưởng Cục MTNA&TL, triển lãm lần này sẽ có 10 tác giả tham gia, gồm: Thái Phiên, Dương Quốc Định, Nguyễn Dzũng Art, Đào Đức Hiếu, Phó Bá Cường, Nguyễn Á, Ngô Văn Phú, Đỗ Thị Mai, Lê Quang Châu, Trần Nhân Quyền. Nhiệm vụ Giám tuyển được giao cho 2 người là ông Mã Thế Anh - Phó Cục trưởng Cục MTNA&TL và ông Ngô Quang Dương - Giám đốc Trung tâm Triển lãm Mỹ thuật Nhiếp ảnh. Mỗi nghệ sĩ phải nộp cho Hội đồng Giám tuyển khoảng 10 tấm ảnh, để Hội đồng chọn từ 1 - 5 tác phẩm triển lãm.
Được biết, trước đây những triển lãm có ảnh khỏa thân vốn được xem là “nhạy cảm” đối với nhà quản lý và khán giả. Từ trước năm 2017 cho tới nay, Việt Nam chưa có triển lãm ảnh khỏa thân nào được cấp phép tổ chức. Năm 2017, nghệ thuật nhiếp ảnh ở nước ta mới như được “cởi bỏ nút thắt” và dần xóa được những định kiến khi triển lãm “Tạo tác” gồm 50 bức ảnh khỏa thân của nhiếp ảnh gia Hạo Nhiên (TP Hồ Chí Minh) được cấp phép, nhưng phải cắt gần như toàn bộ mặt của người mẫu trong ảnh.

Đương nhiên cái đẹp sẽ không thể nào hoàn hảo, nhưng cũng không nên suy nghĩ quá tiêu cực về một cái mới như triển lãm ảnh khỏa thân mà kìm hãm, khắt khe quá với nó.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á

Qua những sự kiện trên có thể thấy, việc Bộ VHTT&DL cho tổ chức một triển lãm ảnh khỏa thân lần này mang lại niềm vui lớn cho những nhiếp ảnh gia đam mê ảnh khỏa thân. Nhiếp ảnh gia Dũng Art cũng cho rằng, triển lãm này là sự mở đường cho nghệ thuật ảnh nude. Ảnh nude nghệ thuật từ nay sẽ được công khai, không phải giấu giếm, mập mờ hay loanh quanh nữa.
Vẫn biết rằng ảnh khỏa thân trên thế giới từ lâu được coi là một loại hình có tính nghệ thuật cao. Nhưng đối với một nước coi trọng “thuần phong mỹ tục” như ở nước ta, việc cho mở cửa một triển lãm các bức ảnh nude gần như là một sự “mạo hiểm” khi chưa biết kết quả sẽ ra sao. Quan trọng của triển lãm này là thực hiện thế nào cho có thẩm mỹ, không mang tính dung tục. Theo Nhiếp ảnh gia Đào Đức Hiếu, để tránh nhầm lẫn với sự dung tục, khán giả và các nghệ sĩ trước tiên phải có tư duy tích cực đón nhận và ủng hộ việc sáng tác thông qua các hình thức như triển lãm, tổ chức các cuộc thi, trao giải ...
Có nên giới hạn độ tuổi?
Theo Cục trưởng Cục MTNA&TL Vi Kiến Thành, mục đích của triển lãm ảnh khỏa thân lần này là định hướng và giúp công chúng có đối trọng để phân định giữa ảnh khỏa thân nghệ thuật với ảnh khỏa thân mạo danh nghệ thuật, kích động, gợi dục... Tuy nhiên, ông cũng cho biết, triển lãm sẽ cấm người xem dưới 18 tuổi. Ngoài việc đề biển trước phòng triển lãm, Ban tổ chức sẽ cử thành viên thường xuyên nhắc nhở khách đến triển lãm phải tuân thủ đúng quy định về độ tuổi.
Trước quy định khắt khe đó, một số các nghệ sĩ có tác phẩm tham dự triển lãm tỏ rõ quan điểm không đồng tình. Cụ thể, họ cho rằng do triển lãm được kiểm duyệt chặt chẽ trong tất cả các khâu từ tuyển chọn cho tới việc ký cam kết về nhân vật trong tác phẩm nên triển lãm sẽ “an toàn”, không lo ngại có vấn đề xảy ra. “Xã hội bây giờ cũng đâu có như cách đây 50 năm. Tôi nghĩ, đây cũng là dịp tốt để hướng dẫn giới trẻ, con người biết đến cái gì đẹp, cái gì xấu” - Nhiếp ảnh gia Dũng Art cho biết.

Cùng quan điểm, Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á cũng cho rằng đã là triển lãm thì không nên giới hạn tuổi 18+. Bởi gắn mác 18+ vào sẽ vô tình tạo sự tò mò cho khán giả. “Nếu đã có hội đồng thẩm định chặt chẽ như vậy thì chắc chắn nó sẽ mang tính nghệ thuật rồi chứ không thể nào muốn tục là tục được. Chúng ta nên hướng tới mục đích chung của xã hội là đi tìm cái đẹp trong nghệ thuật” - Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á nói.

Phạm Quý